A w\u0142a\u015bciwie Grupy Wyszehradzkiej – to z okazji jej zesz\u0142orocznego jubileuszu 30-lecia powsta\u0142 kwartet smyczkowy V4, kt\u00f3ry wyst\u0105pi\u0142 w\u0142a\u015bnie w ramach Eufonii na Nowej Miodowej.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Temat Grupy Wyszehradzkiej \u0142\u0105czy si\u0119 z g\u0142\u00f3wnym tematem tegorocznej edycji festiwalu, kt\u00f3rym s\u0105 Austro-W\u0119gry, historyczna kraina obejmuj\u0105ca wiele narod\u00f3w. W tym wypadku – cztery. Prymariuszka, Miranda Liu, reprezentuje W\u0119gry, ale jest Amerykank\u0105 z chi\u0144skiej rodziny; do Europy, a konkretnie do salzburskiego Mozarteum przyby\u0142a jako 14-latka, a w kilka lat p\u00f3\u017aniej osiad\u0142a w Budapeszcie. Drugi skrzypek, Daniel Rumler, jest cz\u0142onkiem S\u0142owackiej Filharmonii, altowiolista Tom\u00e1\u0161 Krejbich gra w Praskiej Orkiestrze Symfonicznej FOK, a na wiolonczeli godnie reprezentuje Polsk\u0119 Bartosz Koziak. Jak na to, \u017ce ka\u017cdy z tych instrumentalist\u00f3w ma swoje \u017cycie muzyczne i spotykaj\u0105 si\u0119 sporadycznie, s\u0105 \u015bwietnie zgrani.<\/p>\n\n\n\n
Program te\u017c by\u0142 u\u0142o\u017cony tak, \u017ce zawiera\u0142 dzie\u0142a ze wszystkich tych czterech kraj\u00f3w. Nie zna\u0142am II Kwartetu smyczkowego Des-dur<\/em> Ern\u0151 (Ernsta) von Dohn\u00e1nyi, wybitnego pianisty, ale te\u017c dobrego kompozytora, o solidnym rzemio\u015ble, cho\u0107 zachowawczym, postromantycznym stylu – bardzo przyjemnie si\u0119 tego s\u0142ucha\u0142o. Z pocz\u0105tku XX wieku przeskoczyli\u015bmy w szalone lata 20.: Erwin Schulhoff reprezentowa\u0142 w tym kontek\u015bcie Czechy, cho\u0107 by\u0142 z tej formacji \u017cydowsko-niemieckiej, kt\u00f3ra z czasem zosta\u0142a spisana na straty, a jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 uznano za entartete Musik<\/em>. Pi\u0119\u0107 utwor\u00f3w na kwartet smyczkowy<\/em> to urocza, pe\u0142na humoru suita taneczna, na kt\u00f3r\u0105 si\u0119 sk\u0142adaj\u0105 m.in. walc wiede\u0144ski, polka czeska, tango milonga i tarantela. S\u0142uchaj\u0105c tej weso\u0142ej muzyki pami\u0119tamy jednak o smutnym ko\u0144cu tego kompozytora…<\/p>\n\n\n\n S\u0142owacj\u0119 reprezentowa\u0142a jedyna kompozytorka wsp\u00f3\u0142czesna (by\u0142a zreszt\u0105 obecna na koncercie) – Iris Szeghy, tam urodzona, o w\u0119gierskich korzeniach, dzi\u015b zamieszka\u0142a w Szwajcarii. Jej III Kwartet smyczkowy „Hommage a Medny\u00e1nszky”<\/em> powsta\u0142 na zam\u00f3wienie zespo\u0142u, a by nawi\u0105za\u0107 do tematu wyszehradzkiego, autorka zaczerpn\u0119\u0142a inspiracj\u0119 od malarza s\u0142owacko-w\u0119gierskiego o polskich korzeniach, pochodz\u0105cego z arystokracji, kt\u00f3ry \u017cy\u0142 w latach 1852-1919, pisywa\u0142 si\u0119 albo L\u00e1szl\u00f3 Medny\u00e1nszky, albo Ladislav Med\u0148ansk\u00fd. Kocha\u0142 natur\u0119, a niekt\u00f3re jego krajobrazy przypominaj\u0105 troch\u0119 Caspara Davida Friedricha (np. ten<\/a>), ale te\u017c by\u0142 wra\u017cliwy na kwestie spo\u0142eczne, namalowa\u0142 wiele obraz\u00f3w wojennych. Kompozytorka stworzy\u0142a sze\u015b\u0107 subtelnych, czasem zaskakuj\u0105cych impresji wok\u00f3\u0142 sze\u015bciu konkretnych obraz\u00f3w (ten, kt\u00f3ry zalinkowa\u0142am powy\u017cej, te\u017c si\u0119 w\u015br\u00f3d nich znajduje).<\/p>\n\n\n\n Polsk\u0119 reprezentowa\u0142 Kwartet<\/em> Lutos\u0142awskiego – gdyby to by\u0142o wsp\u00f3\u0142zawodnictwo, powiedzia\u0142abym, \u017ce bardzo nier\u00f3wne, bo na koniec sam Olimp.<\/p>\n\n\n\n Na przysz\u0142ych edycjach festiwalu dobrze by\u0142oby, gdyby mo\u017cna by\u0142o zd\u0105\u017cy\u0107 z jednego koncertu na drugi – wystarczy\u0142o pierwszy zorganizowa\u0107 p\u00f3\u0142 godziny wcze\u015bniej. Na nocny koncert w Palladium zd\u0105\u017cy\u0142am tylko dlatego, \u017ce zabra\u0142am si\u0119 samochodem z paniami organizatorkami, kt\u00f3re te\u017c zarz\u0105dzi\u0142y lekkie op\u00f3\u017anienie wyst\u0119pu. Stefan Weso\u0142owski pokaza\u0142 Mesjasza wed\u0142ug Schulza<\/em>, dzie\u0142o zam\u00f3wione u niego z okazji Roku Schulza. Smutna prawda jest taka: Mesjasza<\/em> nie ma. Nawet nie wiadomo, czy naprawd\u0119 by\u0142, ale podobno Bruno Schulz uwa\u017ca\u0142 go za swoje najlepsze dzie\u0142o (mia\u0142 to by\u0107 dalszy ci\u0105g Sklep\u00f3w cynamonowych<\/em>). Zgin\u0105\u0142 w ka\u017cdym razie w pomroce dziej\u00f3w. Kilka razy w literaturze, teatrze i muzyce poruszano ten temat, ale co tu kombinowa\u0107, skoro dzie\u0142a nie ma. Zachowa\u0142o si\u0119 tylko pierwsze zdanie, pochodz\u0105ce z drugiej r\u0119ki, czyli relacji Artura Sandauera: „Wiesz \u2013 powiedzia\u0142a mi rano matka. \u2013 Przyszed\u0142 Mesjasz. Jest ju\u017c w Samborze”. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, \u015bwietne – jako pierwsze zdanie powie\u015bci, no i w og\u00f3le. C\u00f3\u017c wi\u0119c mo\u017cna zrobi\u0107, \u017ceby nie zmy\u015bla\u0107 historii za pisarza? Pozostawi\u0107 jako tekst tylko to jedno zdanie, najpierw w urywkach, a potem w ca\u0142o\u015bci. Muzyka do tego ma cechy repetitive music<\/em>, chwilami pobrzmiewa te\u017c inspiracja Arvo P\u00e4rtem, pojawia si\u0119 dwa razy chora\u0142-akatyst, w\u0142a\u015bciwie nie wiadomo czemu, skoro to historia \u017cydowska. A wszystko to w szczeg\u00f3lnej instrumentacji: kwartet smyczkowy (Royal String Quartet) plus burcz\u0105ce kontrafagot i klarnet kontrabasowy, klawesyn i akordeon i do tego czworo \u015bpiewak\u00f3w. Trwa\u0142o to godzin\u0119, kt\u00f3ra nawet bez problemu zlecia\u0142a, ale czu\u0142am pewien niedosyt. Na kt\u00f3ry zreszt\u0105 nie ma rady, chyba \u017ce Mesjasz<\/em> Schulza kiedy\u015b si\u0119 odnajdzie i kto\u015b na jego podstawie napisze adekwatne co do jako\u015bci dzie\u0142o…<\/p>\n\n\n\n
![ten<\/a>), ale te\u017c by\u0142 wra\u017cliwy na kwestie spo\u0142eczne, namalowa\u0142 wiele obraz\u00f3w wojennych. Kompozytorka stworzy\u0142a sze\u015b\u0107 subtelnych, czasem zaskakuj\u0105cych impresji wok\u00f3\u0142 sze\u015bciu konkretnych obraz\u00f3w (ten, kt\u00f3ry zalinkowa\u0142am powy\u017cej, te\u017c si\u0119 w\u015br\u00f3d nich znajduje).<\/p>\n\n\n\nPolsk\u0119 reprezentowa\u0142 Kwartet<\/em> Lutos\u0142awskiego – gdyby to by\u0142o wsp\u00f3\u0142zawodnictwo, powiedzia\u0142abym, \u017ce bardzo nier\u00f3wne, bo na koniec sam Olimp.<\/p>\n\n\n\nNa przysz\u0142ych edycjach festiwalu dobrze by\u0142oby, gdyby mo\u017cna by\u0142o zd\u0105\u017cy\u0107 z jednego koncertu na drugi – wystarczy\u0142o pierwszy zorganizowa\u0107 p\u00f3\u0142 godziny wcze\u015bniej. Na nocny koncert w Palladium zd\u0105\u017cy\u0142am tylko dlatego, \u017ce zabra\u0142am si\u0119 samochodem z paniami organizatorkami, kt\u00f3re te\u017c zarz\u0105dzi\u0142y lekkie op\u00f3\u017anienie wyst\u0119pu. Stefan Weso\u0142owski pokaza\u0142 Mesjasza wed\u0142ug Schulza<\/em>, dzie\u0142o zam\u00f3wione u niego z okazji Roku Schulza. Smutna prawda jest taka: Mesjasza<\/em> nie ma. Nawet nie wiadomo, czy naprawd\u0119 by\u0142, ale podobno Bruno Schulz uwa\u017ca\u0142 go za swoje najlepsze dzie\u0142o (mia\u0142 to by\u0107 dalszy ci\u0105g Sklep\u00f3w cynamonowych<\/em>). Zgin\u0105\u0142 w ka\u017cdym razie w pomroce dziej\u00f3w. Kilka razy w literaturze, teatrze i muzyce poruszano ten temat, ale co tu kombinowa\u0107, skoro dzie\u0142a nie ma. Zachowa\u0142o si\u0119 tylko pierwsze zdanie, pochodz\u0105ce z drugiej r\u0119ki, czyli relacji Artura Sandauera: „Wiesz \u2013 powiedzia\u0142a mi rano matka. \u2013 Przyszed\u0142 Mesjasz. Jest ju\u017c w Samborze”. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, \u015bwietne – jako pierwsze zdanie powie\u015bci, no i w og\u00f3le. C\u00f3\u017c wi\u0119c mo\u017cna zrobi\u0107, \u017ceby nie zmy\u015bla\u0107 historii za pisarza? Pozostawi\u0107 jako tekst tylko to jedno zdanie, najpierw w urywkach, a potem w ca\u0142o\u015bci. Muzyka do tego ma cechy repetitive music<\/em>, chwilami pobrzmiewa te\u017c inspiracja Arvo P\u00e4rtem, pojawia si\u0119 dwa razy chora\u0142-akatyst, w\u0142a\u015bciwie nie wiadomo czemu, skoro to historia \u017cydowska. A wszystko to w szczeg\u00f3lnej instrumentacji: kwartet smyczkowy (Royal String Quartet) plus burcz\u0105ce kontrafagot i klarnet kontrabasowy, klawesyn i akordeon i do tego czworo \u015bpiewak\u00f3w. Trwa\u0142o to godzin\u0119, kt\u00f3ra nawet bez problemu zlecia\u0142a, ale czu\u0142am pewien niedosyt. Na kt\u00f3ry zreszt\u0105 nie ma rady, chyba \u017ce Mesjasz<\/em> Schulza kiedy\u015b si\u0119 odnajdzie i kto\u015b na jego podstawie napisze adekwatne co do jako\u015bci dzie\u0142o…<\/p>\n\n\n\nTutaj <\/a>bardzo ciekawa historia pogoni Ficowskiego za Schulzem i za Mesjaszem<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"A w\u0142a\u015bciwie Grupy Wyszehradzkiej – to z okazji jej zesz\u0142orocznego jubileuszu 30-lecia powsta\u0142 kwartet smyczkowy V4, kt\u00f3ry wyst\u0105pi\u0142 w\u0142a\u015bnie w ramach Eufonii na Nowej Miodowej.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10448"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10448"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10448\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10449,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10448\/revisions\/10449"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10448"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10448"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10448"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}](\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/L%C3%A1szl%C3%B3_Medny%C3%A1nszky#\/media\/File:At_the_Iron_Gate.jpg\"){kind=link}