W tym roku obchodzili\u015bmy 80. urodziny zmar\u0142ego 4 lata temu wielkiego tr\u0119bacza. Z tej okazji – dopiero pod koniec roku, ale lepiej p\u00f3\u017ano ni\u017c wcale – wysz\u0142y dwie p\u0142yty.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Jedna z nich, Wooden Music I<\/strong><\/em> (Astigmatic Records)<\/strong>, to nagranie, kt\u00f3re przez r\u00f3wno p\u00f3\u0142 wieku spoczywa\u0142o w archiwach Radia Bremen. By\u0142 to \u015bwietny muzycznie czas dla Sta\u0144ki i dla polskiego jazzu w og\u00f3le. Mia\u0142 sw\u00f3j legendarny dzi\u015b kwintet, w kt\u00f3rego sk\u0142ad poza liderem wchodzili: Zbigniew Seifert (pocz\u0105tkowo jako saksofonista), Janusz Muniak (saksofon tenorowy), Bronis\u0142aw Suchanek (kontrabas) i Janusz Stefa\u0144ski (perkusja). W Polsce zesp\u00f3\u0142 wyda\u0142 dwie p\u0142yty: Music for K<\/em> (1970), po\u015bwi\u0119con\u0105 oczywi\u015bcie pami\u0119ci zmar\u0142ego rok wcze\u015bniej Krzysztofa Komedy, i Purple Sun<\/em> (1973). Wooden Music<\/em> plasuje si\u0119 w czasie pomi\u0119dzy nimi. By\u0142a to jedna wielka free-jazzowa improwizacja, ale nie bez\u0142adna, przeciwnie – wydaje si\u0119 wspaniale zakomponowana i rozplanowana. Sk\u0105d tytu\u0142? St\u0105d, \u017ce Zbigniew Seifert przerzuci\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie na skrzypce, wi\u0119c w zespole by\u0142y ju\u017c dwa instrumenty wykonane z drewna, doliczono te\u017c do nich perkusj\u0119. Saksofon jest oczywi\u015bcie metalowy, ale pod wzgl\u0119dem sposobu wydobywania d\u017awi\u0119ku nale\u017cy do kategorii instrument\u00f3w d\u0119tych drewnianych. Tylko tr\u0105bka si\u0119 tu „wy\u0142amuje”, ale przecie\u017c to lider, wi\u0119c gdy wchodzi, wznosi si\u0119 zwykle ponad pozosta\u0142e instrumenty. Tu jednak te\u017c nie ma regu\u0142y – w og\u00f3le tr\u0105bka pokazuje si\u0119 dopiero w \u015brodku drugiego numeru! W pierwszym, i p\u00f3\u017aniej jeszcze w paru, Seifert szaleje na skrzypcach w swoim charakterystycznym „coltrane’owskim” stylu. Pozostali te\u017c maj\u0105 swoje mocniejsze momenty. A wszystko razem jest wspania\u0142ym „tripem” (cho\u0107, jak wiadomo, i inne tripy si\u0119 w\u00f3wczas muzykom, zw\u0142aszcza liderowi, przytrafia\u0142y). Z tego sk\u0142adu \u017cyje jeszcze Bronis\u0142aw Suchanek, a wszyscy recenzenci cytuj\u0105 jego wypowied\u017a, wi\u0119c zacytuj\u0119 i ja: „Przyje\u017cd\u017cali\u015bmy na koncert, zaczynali\u015bmy gra\u0107 i nie wiedzieli\u015bmy, dok\u0105d pojedziemy. Jedyne, co nas prowadzi\u0142o, to wsp\u00f3lna i psychiczna zgodno\u015b\u0107, zrozumienie, przyja\u017a\u0144 i respekt w tej podr\u00f3\u017cy muzycznej. (…) Je\u015bli s\u0105 tam momenty, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 zaaran\u017cowane, to wynikaj\u0105 z tego, \u017ce grali\u015bmy razem przez kilka lat, wiecz\u00f3r po wieczorze, je\u017cd\u017c\u0105c z klubu do klubu. Znali\u015bmy si\u0119 lepiej ni\u017c znali nas nasi rodzice, mieli\u015bmy do siebie totalne zaufanie \u2013 dzi\u0119ki temu ta muzyka zaistnia\u0142a w taki spos\u00f3b”. To s\u0142ycha\u0107, a ponadto jest w tym jeszcze wspania\u0142a, m\u0142odzie\u0144cza energia. Sta\u0144ko, kt\u00f3ry w\u00f3wczas mia\u0142 trzydzie\u015bci par\u0119 lat, jest rozpoznawalny w stylu gry, ale d\u017awi\u0119k jego nie mia\u0142 jeszcze w\u00f3wczas tych wszystkich wyrafinowanych kolor\u00f3w, wypracowanych przez niego p\u00f3\u017aniej, jest po prostu jasny, mocny i pe\u0142ny. P\u0142yta si\u0119 ko\u0144czy w momencie, w kt\u00f3rym muzyka w spos\u00f3b widoczny jeszcze si\u0119 nie ko\u0144czy – i nie dziwi, \u017ce z pozosta\u0142ego materia\u0142u b\u0119dzie jeszcze Wooden Music II<\/em>, kt\u00f3ra pojawi si\u0119 w pierwszej po\u0142owie przysz\u0142ego roku. Ju\u017c czekam – to fascynuj\u0105ca muzyka. P\u0142yty nie mam, ale ods\u0142ucha\u0142am ze Spotify.<\/p>\n\n\n\n Druga p\u0142yta za to, te\u017c dopiero co wydana, przysz\u0142a do mnie fizycznie: Tomasz Sta\u0144ko. Listy Chopina. Improwizacje<\/strong><\/em> (NIFC)<\/strong>. To zapis live koncertu na festiwalu Chopin i Jego Europa z 2014 r. – wspomnia\u0142am o nim w ko\u0144c\u00f3wce tego wpisu<\/a>. Z tr\u0119baczem wyst\u0105pili tu trzej muzycy, z kt\u00f3rych ka\u017cdy gra\u0142 z nim wcze\u015bniej w innym zespole: pianista Marcin Wasilewski w tzw. polskim Kwartecie Tomasza Sta\u0144ki (obecnym na p\u0142ytach ECM: Soul of Things<\/em> z 2002 r., Suspended Night<\/em> z 2004 r. i Lontano<\/em> z 2006 r.), kontrabasista Arild Andersen by\u0142 w sk\u0142adzie p\u0142yty Bluish<\/em> (1992), a perkusista Olavi Louhivori – p\u0142yty Dark Eyes<\/em> (2009). Ten sam tr\u0119bacz, a jak\u017ce inny. Wsp\u00f3lny jest wolny duch, ale tu ju\u017c brzmi\u0105 te wszystkie jego pi\u0119kne chrapliwo\u015bci, cieniowania, tryliki. Za to og\u00f3lnie ta muzyka jest du\u017co „grzeczniejsza” ni\u017c tamta m\u0142odzie\u0144cza. Tam by si\u0119 nie uchowa\u0142y takie s\u0142odkie akordy czy \u0142agodne ballady, kt\u00f3re s\u0105 troch\u0119 takim pi\u0119tnem ECM-owskim. Ale te\u017c czasem jaki\u015b bies zza nich wy\u0142azi – inaczej Sta\u0144ko nie by\u0142by sob\u0105. S\u0105 tu utwory znane z innych p\u0142yt, nawet z pami\u0119tnego Freelectronic<\/em> (Euforila<\/em>; pojawi\u0142a si\u0119 te\u017c na Leosi<\/em>) i Bluish<\/em> (Daada<\/em>), ale te\u017c ze \u015bwie\u017cszych Suspended Night<\/em> czy Dark Eyes<\/em>. Lider jeszcze sw\u00f3j poprzedni koncert na tym festiwalu, w Roku Chopinowskim 2010, zatytu\u0142owa\u0142 nie „Tomasz Sta\u0144ko gra Chopina”, tylko „Tomasz Sta\u0144ko gra w ho\u0142dzie Chopinowi”. Tak te\u017c by\u0142o i z tym. Tak wi\u0119c mimo \u017ce utwory s\u0105 tak\u017ce na p\u0142ycie przedzielone listami Chopina czytanymi przez Andrzeja Chyr\u0119, nie maj\u0105 z tymi tekstami nic wsp\u00f3lnego, cho\u0107 mo\u017ce troch\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105 si\u0119 nastrojami. Oczywi\u015bcie same te utwory za ka\u017cdym razem brzmi\u0105 inaczej – tutaj<\/a> mo\u017cna zobaczy\u0107, na czym polega\u0142y ich partytury. Faktem jest jednak te\u017c, \u017ce nie by\u0142o to granie w reakcji na tekst, jak w przypadku duetu Szymborska-Sta\u0144ko<\/a>, w kt\u00f3rym tr\u0119bacz solo improwizowa\u0142 jakby w odpowiedzi na kolejne czytane przez poetk\u0119 wiersze. Tak czy siak, Chopin by\u0142 w tym przypadku jedynie pretekstem, by zagra\u0107 sw\u00f3j koncert – za to bardzo dobry.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W tym roku obchodzili\u015bmy 80. urodziny zmar\u0142ego 4 lata temu wielkiego tr\u0119bacza. Z tej okazji – dopiero pod koniec roku, ale lepiej p\u00f3\u017ano ni\u017c wcale – wysz\u0142y dwie p\u0142yty.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10484"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10484"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10484\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10486,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10484\/revisions\/10486"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10484"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10484"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10484"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}