
{"id":10493,"date":"2022-12-31T00:54:25","date_gmt":"2022-12-30T23:54:25","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=10493"},"modified":"2022-12-31T00:55:51","modified_gmt":"2022-12-30T23:55:51","slug":"pastoralka-nostalgiczna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2022\/12\/31\/pastoralka-nostalgiczna\/","title":{"rendered":"Pastora\u0142ka nostalgiczna"},"content":{"rendered":"\n<p>Przedstawienie w Polskiej Operze Kr\u00f3lewskiej nawi\u0105zuje do tradycji spektakli staropolskich Kazimierza Dejmka z lat 60., a nawet jeszcze starszej &#8211; <em>Pastora\u0142ki<\/em> Leona Schillera jeszcze z lat 30.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Pomys\u0142 spektaklu wyszed\u0142 od dyrektora POK Andrzeja Klimczaka (kt\u00f3ry te\u017c sam wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w spektaklu &#8211; jako \u017byd) od razu z my\u015bl\u0105 o Jitce Stokalskiej jako re\u017cyserce. By\u0142a ona w swoich pierwszych latach dzia\u0142alno\u015bci asystentk\u0105 Dejmka; s\u0142ynn\u0105 <em>History\u0119 o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pa\u0144skim<\/em> Miko\u0142aja z Wilkowiecka, kt\u00f3ra by\u0142a wielkim przebojem w \u00f3wczesnej Warszawie, jeszcze tylko obserwowa\u0142a, bardziej czynnie uczestniczy\u0142a w p\u00f3\u017aniejszym <em>\u017bywocie J\u00f3zefa<\/em> Miko\u0142aja Reja i <em><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Dialogus_de_Passione\">Dialogus de Passione<\/a><\/em> skompilowanym przez re\u017cysera (ona zreszt\u0105 wystawi\u0142a go jako pierwsza). By\u0142 to wi\u0119c dla niej powr\u00f3t do korzeni, tym bardziej, \u017ce w\u0142a\u015bciwie zastosowano tam w du\u017cym stopniu t\u0119 sam\u0105 muzyk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>W obecnym spektaklu jednak przedstawia si\u0119 to troch\u0119 inaczej. Przede wszystkim jest to pastora\u0142ka (tekst zosta\u0142 skompilowany z r\u00f3\u017cnych tekst\u00f3w staropolskich), bardzo pogodna, a nawet momentami \u017cartobliwa, jak w scenie z Herodem (prze\u015bmieszny Witold \u017bo\u0142\u0105dkiewicz, przebrany nie do poznania) czy gonitwach Diab\u0142a (Robert Szpr\u0119giel) i \u015amierci (Aleksandra Klimczak). Jest odrobina makabry &#8211; rze\u017a niewini\u0105tek (tu trzeba doda\u0107, \u017ce grupka dzieci mia\u0142a r\u00f3\u017cnorakie role, a za wej\u015bcie na scen\u0119 w roli becz\u0105cych owieczek otrzyma\u0142a chyba najg\u0142o\u015bniejsze brawa). S\u0105 scenki rodzajowe, jak ta z pasterzami (kilkoro w wi\u0119kszo\u015bci m\u0142odych \u015bpiewak\u00f3w). Strona wizualna nawi\u0105zuje do malarstwa niderlandzkiego; na tle wzi\u0119tym z <em>Zimy<\/em> Brueghla w centralnym punkcie sceny stoi szopka r\u00f3wnie\u017c jak z obraz\u00f3w z tamtych czas\u00f3w, stroje tak\u017ce s\u0105 raczej niderlandzkie ni\u017c polskie (pasterze s\u0105 ubrani raczej jak my\u015bliwi u Brueghla; anio\u0142y s\u0105 troch\u0119 jak z Memlinga, zw\u0142aszcza Archanio\u0142 Gabriel).<\/p>\n\n\n\n<p>Muzyk\u0119 skompilowa\u0142, a cz\u0119\u015bciowo sam napisa\u0142 Jacek Urbaniak, tw\u00f3rca i wieloletni szef zespo\u0142u Ars Nova. G\u0142\u00f3wne tworzywo to pie\u015bni staropolskie, tak\u017ce \u015bwieckie (dla starej ch\u00f3rzystki jak ja zabawne jest us\u0142ysze\u0107 frywoln\u0105 piosenk\u0119 <em>Nie z\u0142odziejem, cho\u0107 kradn\u0119<\/em> z zupe\u0142nie innym tekstem \u015bpiewanym przez Archanio\u0142a Micha\u0142a, czy te\u017c pie\u015b\u0144 <em>Jezusa Judasz przeda\u0142<\/em> \u0141adys\u0142awa z Gielniowa, kt\u00f3ra zmieni\u0142a tu tre\u015b\u0107 z pasyjnej na bo\u017conarodzeniow\u0105) i ludowe kol\u0119dy, w tym staropolskie. Do fragment\u00f3w przedstawiaj\u0105cych Heroda czy Trzech Kr\u00f3li zosta\u0142a dopisana muzyka o posmaku orientalnym, taniec Diab\u0142a i \u015amierci opiera si\u0119 na piosence <em>Umar\u0142 Maciek, umar\u0142<\/em>, a ponadto jest jeszcze wiele r\u00f3\u017cnych efekt\u00f3w ilustracyjnych. Jako \u017ce \u015bpiewakom towarzysz\u0105 wsp\u00f3\u0142czesne instrumenty (Orkiestra Polskiej Opery Kr\u00f3lewskiej pod batut\u0105 Karola Szwecha), rzecz ma charakter bardziej muzyki teatralnej ni\u017c jakiego\u015b odtworzenia przesz\u0142o\u015bci w stylu HIP &#8211; chyba \u017ce tej z lat 60.<\/p>\n\n\n\n<p>Przedstawienie jednak jest sympatyczne i wykonawcy \u015bwietnie si\u0119 nim bawi\u0105. Ma zosta\u0107 zagrane jeszcze 5, 6 i 7 stycznia &#8211; i zapewne wr\u00f3ci dopiero za rok.<\/p>\n\n\n\n<p>A tymczasem &#8211; wszystkim dobrego Nowego Roku. Lepszego w ka\u017cdym razie ni\u017c ten &#8211; wydaje si\u0119, \u017ce o to nietrudno, ale nowy te\u017c b\u0119dzie bardzo ci\u0119\u017cki i wiele b\u0119dzie w nim z\u0142ego. Oby dobro w ko\u0144cu przewa\u017cy\u0142o.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Przedstawienie w Polskiej Operze Kr\u00f3lewskiej nawi\u0105zuje do tradycji spektakli staropolskich Kazimierza Dejmka z lat 60., a nawet jeszcze starszej &#8211; Pastora\u0142ki Leona Schillera jeszcze z lat 30.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10493"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10493"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10493\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10496,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10493\/revisions\/10496"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10493"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10493"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}