
{"id":10497,"date":"2023-01-06T23:56:14","date_gmt":"2023-01-06T22:56:14","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=10497"},"modified":"2023-01-06T23:56:14","modified_gmt":"2023-01-06T22:56:14","slug":"podroze-elzbiety-sikory","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2023\/01\/06\/podroze-elzbiety-sikory\/","title":{"rendered":"Podr\u00f3\u017ce El\u017cbiety Sikory"},"content":{"rendered":"\n<p>Ju\u017c prawie tydzie\u0144 nowego roku min\u0105\u0142, najwy\u017csza pora co\u015b napisa\u0107. Dzi\u015b wi\u0119c o kompozytorce, kt\u00f3ra w tym roku obchodzi okr\u0105g\u0142y jubileusz, a ostatnio wysz\u0142o par\u0119 wydawnictw jej po\u015bwi\u0119conych.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p><em>El\u017cbieta Sikora. Concertos<\/em>, wyd. Anaklasis (PWM). Na nowej p\u0142ycie mo\u017cna pos\u0142ucha\u0107 trzech koncert\u00f3w instrumentalnych tej tw\u00f3rczyni, kt\u00f3ra do\u015b\u0107 p\u00f3\u017ano wzi\u0119\u0142a si\u0119 za ten gatunek, i to bez u\u017cycia elektroniki &#8211; a to w\u0142a\u015bnie z elektronik\u0105 dawn\u0105 szefow\u0105 festiwalu Musica Electronica Nova si\u0119 kojarzy. <em>Koncert fortepianowy &#8222;Hommage \u00e0 Chopin&#8221;<\/em> powsta\u0142 w 2000 r. na zam\u00f3wienie paryskiego Towarzystwa Chopinowskiego, a jej prawykonania dokona\u0142 nie byle kto, bo Jean-Efflam Bavouzet. Na tej p\u0142ycie utw\u00f3r znalaz\u0142 \u015bwietnego wykonawc\u0119 w Adamie Ko\u015bmieji, kt\u00f3remu towarzyszy Sinfonia Varsovia pod batut\u0105 Bassema Akiki; nagrania dokonano w 2018 r. w lus\u0142awickim centrum. <em>Concerto pour violon et orchestre<\/em> (2018) mamy tu w nagraniu z premierowego wykonania w NOSPR na Festiwalu Prawykona\u0144 2019, ze znakomitym Linusem Rothem jako solist\u0105 oraz NOSPR pod dyrekcj\u0105 Jos\u00e9 Marii Flor\u00eancio. I w ko\u0144cu <em>Koncert oliwski na organy i orkiestr\u0119<\/em>, zam\u00f3wiony przez Filharmoni\u0119 Ba\u0142tyck\u0105 (2007, rew. 2020) w wykonaniu Mari Fukumoto i Orkiestry NFM pod batut\u0105 Pascala Roph\u00e9 , nagrany w 2021 r. w du\u017cej sali NFM.<\/p>\n\n\n\n<p>Te trzy utwory maj\u0105 wiele wsp\u00f3lnego &#8211; ich opowie\u015b\u0107 jest rozwichrzona, dynamiczna, rozedrgana licznymi trylami, tremolami i repetycjami (najmniej tego si\u0142\u0105 rzeczy w organach, za to w orkiestrze). Solista ma parti\u0119 bardzo wymagaj\u0105c\u0105 i jest zawsze s\u0142yszalny, nie jest przeciwstawiany orkiestrze, lecz z ni\u0105 wsp\u00f3\u0142pracuje (albo pokazuje si\u0119 solo w kadencjach). Ciekawie o tej rozedrganej fakturze rozmawia z kompozytork\u0105 Krzysztof Stefa\u0144ski (tu ju\u017c nawi\u0105zuj\u0119 do drugiego wydawnictwa) &#8211; \u017ce jest to jakby d\u0105\u017cenie do brzmie\u0144 z muzyki elektroakustycznej, jednocze\u015bnie statycznych i ruchliwych.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f3wi\u0119 o wywiadzie-rzece z kompozytork\u0105 pt. <em>Flashback<\/em>, kt\u00f3r\u0105 wyda\u0142o ostatnio r\u00f3wnie\u017c PWM w serii <em>Ludzie \u015bwiata muzyki<\/em>. Bardzo to ciekawa rozmowa, opatrzona wst\u0119pem, w kt\u00f3rym &#8211; tak jak p\u00f3\u017aniej w pytaniach &#8211; wywiaduj\u0105cy pokazuje, \u017ce znakomicie si\u0119 do niej przygotowa\u0142. Nie wychodzi z tego opowie\u015b\u0107 chronologiczna, raczej tematyczna (cho\u0107 troch\u0119 w\u0119druj\u0105ca okr\u0119\u017cnymi \u015bcie\u017ckami). El\u017cbieta Sikora mia\u0142a tu mo\u017cno\u015b\u0107 opowiedzie\u0107 o swojej m\u0142odo\u015bci i bardzo interesuj\u0105cej drodze tw\u00f3rczej &#8211; trzeba powiedzie\u0107, \u017ce mia\u0142a w \u017cyciu wiele szcz\u0119\u015bcia. Edukacj\u0119 muzyczn\u0105 rozpocz\u0119\u0142a jako pianistka, studiowa\u0107 zacz\u0119\u0142a re\u017cyseri\u0119 d\u017awi\u0119ku (wahaj\u0105c si\u0119 z pocz\u0105tku, czy nie i\u015b\u0107 na ASP, bo mia\u0142a te\u017c zdolno\u015bci plastyczne &#8211; tego o niej nie wiedzia\u0142am). Do Francji zacz\u0119\u0142a je\u017adzi\u0107 dzi\u0119ki matce-frankofonce i frankofilce, jeszcze b\u0119d\u0105c na pierwszych studiach; uko\u0144czywszy je i sp\u0119dziwszy wakacje na podr\u00f3\u017cy autostopem po Europie z przysz\u0142ym pierwszym m\u0119\u017cem Krzysztofem Rogulskim (re\u017cyserem filmowym) pojecha\u0142a zn\u00f3w do Pary\u017ca, my\u015bl\u0105c o sta\u017cu w swojej dziedzinie, a trafiaj\u0105c w\u0142a\u015bciwie przypadkiem do Groupe de Recherches Musicales, do s\u0142ynnego Pierre&#8217;a Schaeffera &#8211; i tam zacz\u0119\u0142a komponowa\u0107. Nietypowo wi\u0119c jej pierwsze dzie\u0142a by\u0142y z gatunku muzyki konkretnej. Kiedy wr\u00f3ci\u0142a do kraju, posz\u0142a na regularne studia kompozytorskie. Od stanu wojennego mieszka\u0142a w Pary\u017cu; tam kontynuowa\u0142a studia, potem jeszcze odby\u0142a kurs w Stanford, a po powrocie do Francji dzia\u0142a\u0142a nie tylko jako kompozytorka, lecz r\u00f3wnie\u017c jako pedagog (w konserwatorium w Angoul\u00eame) oraz&#8230; jako recenzentka w magazynie <em>Diapazon<\/em> (czego te\u017c dot\u0105d nie wiedzia\u0142am). Do Polski zacz\u0119\u0142a wraca\u0107 du\u017co p\u00f3\u017aniej; od pewnego czasu zacz\u0119\u0142a okresy wakacyjne sp\u0119dza\u0107 w D\u0119bkach, gdzie ma sw\u00f3j dom. Dalej ju\u017c nie b\u0119d\u0119 opowiada\u0107 &#8211; mo\u017cna o tym przeczyta\u0107, nie tylko w tej ksi\u0105\u017ceczce, ale tak\u017ce <a href=\"https:\/\/elzbietasikora.com\/\">na jej stronie<\/a>, kt\u00f3ra jest porz\u0105dnie zrobiona (z wyj\u0105tkiem nieaktualizowanego dzia\u0142u <em>Wydarzenia<\/em>). Co jest na niej najcenniejsze, to \u017ce w dziale <em>Utwory<\/em> wielu z nich mo\u017cna pos\u0142ucha\u0107 &#8211; przyznam, \u017ce dopiero teraz to odkry\u0142am i z ciekawo\u015bci\u0105 s\u0142ucham zw\u0142aszcza jej utwor\u00f3w elektroakustycznych powsta\u0142ych poza Polsk\u0105 (te polskie zna\u0142am, nawiasem m\u00f3wi\u0105c ich tu niestety nie ma); jest tu te\u017c cz\u0119\u015b\u0107 kameralnych, wszystkie koncerty (poza tymi z p\u0142yty s\u0105 jeszcze na harf\u0119 blue i na saksofon), opery, utwory orkiestrowe i niekt\u00f3re solowe, w tym te z warstw\u0105 elektroakustyczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlaczego w tytule tego wpisu mowa o podr\u00f3\u017cach? Nie tylko z powodu mobilno\u015bci kompozytorki, ale te\u017c z powodu jej zami\u0142owania do tworzenia muzycznych wspomnie\u0144 z tych podr\u00f3\u017cy &#8211; portret\u00f3w miast (wci\u0105\u017c pok\u0142osie muzyki konkretnej). W ksi\u0105\u017cce m\u00f3wi o tym, jak rejestruje d\u017awi\u0119ki miejsc, do kt\u00f3rych je\u017adzi (g\u0142\u00f3wnie odg\u0142osy komunikacji miejskiej, ale nie tylko), i czy dzia\u0142aj\u0105 jej na wyobra\u017ani\u0119 (nie zawsze musz\u0105 &#8211; z Meksyku i z Kuby nie przywioz\u0142a \u017cadnych d\u017awi\u0119kowych plon\u00f3w). Bo nie s\u0105 to oczywi\u015bcie same te d\u017awi\u0119ki, lecz z dodanymi w\u0142asnymi. Dlatego ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce to wszystko wisi na jej stronie i mo\u017cna sobie pos\u0142ucha\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ju\u017c prawie tydzie\u0144 nowego roku min\u0105\u0142, najwy\u017csza pora co\u015b napisa\u0107. Dzi\u015b wi\u0119c o kompozytorce, kt\u00f3ra w tym roku obchodzi okr\u0105g\u0142y jubileusz, a ostatnio wysz\u0142o par\u0119 wydawnictw jej po\u015bwi\u0119conych.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10497"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10497"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10497\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10498,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10497\/revisions\/10498"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}