
{"id":10505,"date":"2023-01-12T14:02:17","date_gmt":"2023-01-12T13:02:17","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=10505"},"modified":"2023-01-12T22:42:33","modified_gmt":"2023-01-12T21:42:33","slug":"podobno-najwieksze-w-europie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2023\/01\/12\/podobno-najwieksze-w-europie\/","title":{"rendered":"Podobno najwi\u0119ksze w Europie&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><!--StartFragment--><\/p>\n\n\n<p>&#8230;cho\u0107 tego nie wida\u0107, bo du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 instrumentu jest ukryta &#8211; organy w NOSPR. Wczoraj by\u0142am w Katowicach, \u017ceby porozmawia\u0107 z tymi, kt\u00f3rzy zainauguruj\u0105 je jutro &#8211; Es\u0105-Pekk\u0105 Salonenem (dyrygentem i kompozytorem) i Ivet\u0105 Apkaln\u0105 (organistk\u0105).<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Oczywi\u015bcie przyje\u017cd\u017cam te\u017c na t\u0119 inauguracj\u0119, wi\u0119c zdam spraw\u0119, jak instrument brzmi (par\u0119 s\u0142\u00f3w o nim jest <a href=\"https:\/\/organy.nospr.org.pl\/pl\/\">tutaj<\/a>) i w og\u00f3le jak by\u0142o. Jutro jest te\u017c premiera w Operze Narodowej, ale wybieram si\u0119 na spektakl niedzielny.<\/p>\n\n\n\n<p>Utw\u00f3r, nazywany pocz\u0105tkowo koncertem organowym, kt\u00f3ry ostatecznie przybra\u0142 tytu\u0142 <em>Sinfonia concertante<\/em> na organy i orkiestr\u0119, zosta\u0142 zam\u00f3wiony u Salonena trzy lata temu &#8211; a jest to cz\u0142owiek, jak wiadomo, bardzo zaj\u0119ty, rzadko si\u0119 zdarza, \u017ceby kto\u015b jednocze\u015bnie tak rozwija\u0142 swoj\u0105 karier\u0119 w obu dziedzinach, kt\u00f3re uprawia. Ale on akurat ma do Polski sentyment przede wszystkim z powodu Witolda Lutos\u0142awskiego, kt\u00f3rego uwa\u017ca za jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych postaci w swoim \u017cyciu. I na swoim koncercie (pierwszym w NOSPR) od samego pocz\u0105tku zaplanowa\u0142 na wej\u015bcie <em>IV Symfoni<\/em>\u0119, napisan\u0105 dla Los Angeles, gdy by\u0142 tam szefem artystycznym. Opowiedzia\u0142 zreszt\u0105 par\u0119 anegdot zwi\u0105zanych z Lutos\u0142awskim: pierwsz\u0105, jak ten wspar\u0142 go psychicznie jako m\u0142odego, nieopierzonego, nieznaj\u0105cego jeszcze reali\u00f3w ameryka\u0144skich dyrygenta, obejmuj\u0105cego w\u0142a\u015bnie to stanowisko; drug\u0105, jak rozmawiali o muzyce nie tylko nowej, ale i dawniejszej, i Lutos\u0142awski kiedy\u015b mu powiedzia\u0142: &#8222;Czy wiesz, \u017ce w ekspozycji I cz\u0119\u015bci <em>I Koncertu fortepianow<\/em>ego Brahms u\u017cy\u0142 13 temat\u00f3w?&#8221;, i trzeci\u0105, o ostatnim spotkaniu w Sztokholmie, kiedy kompozytor spyta\u0142 go: &#8222;Wiesz, \u017ce dyryguj\u0119 w przysz\u0142ym roku twoj\u0105 orkiestr\u0105? Nie masz nic przeciwko temu, \u017cebym zmieni\u0142 program?&#8221; Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bnie sko\u0144czy\u0142 <em>IV Symfoni\u0119<\/em>. Wszystkie strony by\u0142y przeszcz\u0119\u015bliwe z tego powodu. Lutos\u0142awski by\u0142 tak wa\u017cny dla Salonena, \u017ce ten, gdy by\u0142 szefem londy\u0144skiej Philharmonia Orchestra, na stulecie w 2013 r. wraz z IAM stworzy\u0142 stron\u0119 mu po\u015bwi\u0119con\u0105 <em>Woven Words<\/em> (czyli <em>Paroles<\/em> <em>tiss\u00e9es<\/em>), na kt\u00f3rej wisia\u0142y nakr\u0119cone przez nich filmiki, w tym z podr\u00f3\u017cy do Polski i miejsc zwi\u0105zanych z kompozytorem. Strona ju\u017c nie dzia\u0142a, ale kolekcj\u0119 filmik\u00f3w nadal mo\u017cna obejrze\u0107 <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/playlist?list=PLqR22EoucCyctu98zjufw4fFAkqO5bCmS\">na YouTube<\/a> &#8211; to bardzo cenne.<\/p>\n\n\n\n<p>Spyta\u0142am Salonena, na ile pozosta\u0142e cz\u0119\u015bci programu, dopasowane przez niego, pasuj\u0105 do jego w\u0142asnej kompozycji &#8211; obok wspomnianej symfonii jest to suita z <em>Cudownego mandaryna<\/em> Bart\u00f3ka, kt\u00f3ra b\u0119dzie wykonana na zako\u0144czenie. Powiedzia\u0142, \u017ce ten utw\u00f3r jest wymarzonym kontrapunktem: tam te\u017c jest kr\u00f3tki epizod organowy, ale o zupe\u0142nie innym charakterze, ca\u0142o\u015b\u0107 trwa tylko 20 minut, a dynamiczny charakter jest \u015bwietny na fina\u0142. O swoim utworze powiedzia\u0142, \u017ce jest bardziej kontemplacyjny, mniej wirtuozowski.<\/p>\n\n\n\n<p>I tu ciekawostka &#8211; Iveta Apkalna z kolei powiedzia\u0142a, \u017ce s\u0105 tam jak najbardziej fragmenty wirtuozowskie, zw\u0142aszcza kadencja. Ta sprzeczno\u015b\u0107 wzbudza ciekawo\u015b\u0107, jak jest naprawd\u0119 &#8211; ale o tym przekonam si\u0119 jutro wieczorem. Znakomita \u0142otewska organistka gra\u0142a <a href=\"https:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/2022\/03\/18\/nieznane-i-znane\/\">kilka miesi\u0119cy temu w Warszawie<\/a> jeden ze swoich popisowych numer\u00f3w &#8211; <em>Symfoni\u0119 koncertuj\u0105c\u0105<\/em> Josepha Jongena. Muzyk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 wykonuje bardzo cz\u0119sto, w tym wiele prawykona\u0144, wi\u0119c jej nie pierwszyzna. Ale jest to jej pierwsze spotkanie na scenie z Salonenem &#8211; i jako kompozytorem, i jako dyrygentem. Tu trzeba doda\u0107, \u017ce utw\u00f3r rusza wraz ze swym tw\u00f3rc\u0105 w tras\u0119, ale solistka b\u0119dzie gra\u0142a z nim tylko w maju, za to na wa\u017cnych koncertach &#8211; w Elbphilharmonie w Hamburgu i w Walt Disney Hall w Los Angeles. 19, 20 i 21 stycznia w Berlinie oraz 25 i 26 stycznia w Pary\u017cu wykona j\u0105 jednak Olivier Latry &#8211; jemu te\u017c Salonen obieca\u0142 utw\u00f3r i uda\u0142o mu si\u0119 sprawy po\u0142\u0105czy\u0107. Te \u0142\u0105czenia maj\u0105 swoj\u0105 znakomit\u0105 stron\u0119, bo na zam\u00f3wienie obok NOSPR z\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 te\u017c Fundacja Filharmonik\u00f3w Berli\u0144skich, Orkiestra Symfoniczna Radia Fi\u0144skiego, filharmonie z Pary\u017ca i Los Angeles oraz Elbphilharmonie, gdzie artysta jest rezydentem. Prawykonanie jednak przypad\u0142o Katowicom, bo by\u0142y pierwsze.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8230;cho\u0107 tego nie wida\u0107, bo du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 instrumentu jest ukryta &#8211; organy w NOSPR. Wczoraj by\u0142am w Katowicach, \u017ceby porozmawia\u0107 z tymi, kt\u00f3rzy zainauguruj\u0105 je jutro &#8211; Es\u0105-Pekk\u0105 Salonenem (dyrygentem i kompozytorem) i Ivet\u0105 Apkaln\u0105 (organistk\u0105).<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10505"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10505"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10505\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10515,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10505\/revisions\/10515"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10505"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10505"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10505"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}