
{"id":10594,"date":"2023-02-18T01:45:42","date_gmt":"2023-02-18T00:45:42","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=10594"},"modified":"2023-02-18T01:46:16","modified_gmt":"2023-02-18T00:46:16","slug":"prawykonanie-pendereckiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2023\/02\/18\/prawykonanie-pendereckiego\/","title":{"rendered":"Prawykonanie Pendereckiego"},"content":{"rendered":"\n<p>Tak, to jeszcze mo\u017cliwe, okazuje si\u0119. I by\u0107 mo\u017ce nie ostatnie, bo jeszcze jest czego szuka\u0107 w papierach, kt\u00f3re kompozytor pozostawi\u0142.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Jak wiadomo, Krzysztof Penderecki przez wiele lat na zam\u00f3wienie Opery Wiede\u0144skiej przymierza\u0142 si\u0119 do napisania <em>Fedry<\/em>. Wed\u0142ug sztuki Jeana Racine&#8217;a, ale by\u0142o w niej za ma\u0142o tekstu, wi\u0119c do tego dodane mia\u0142y by\u0107 fragmenty z Eurypidesa i Seneki. Libretto tworzy\u0142 sam kompozytor, kt\u00f3ry lubi\u0142 mie\u0107 nad tym kontrol\u0119, i w zwi\u0105zku z miejscem wystawienia od razu t\u0142umaczy\u0142 je na niemiecki. Jednak z czasem straci\u0142 serce do tego tematu. <a href=\"https:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/2018\/03\/13\/trzy-razy-penderecki\/\">Tutaj<\/a> par\u0119 s\u0142\u00f3w o tym, co powiedzia\u0142 na ten temat mnie i paru moim kolegom w momencie, gdy zrywa\u0142 umow\u0119 z Wiedniem. Z <em>Austerii<\/em>, jak w\u00f3wczas wspomnia\u0142, mia\u0142 ju\u017c te\u017c jaki\u015b fragment napisany &#8211; dzi\u015b w\u0142a\u015bnie potwierdzi\u0142y mi ten fakt El\u017cbieta Penderecka i Joanna Wnuk-Nazarowa, kt\u00f3re widzia\u0142y to pisanie na tradycyjnych wsp\u00f3lnych wakacjach w Jastrz\u0119biej G\u00f3rze, by\u0142 to bodaj taniec \u017cydowski. Mo\u017ce te\u017c da si\u0119 co\u015b z tym szkicem zrobi\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Na razie szkice do <em>Fedry<\/em> opracowa\u0142 Jurek Dyba\u0142 i wykona\u0142 w FN z miejscowymi zespo\u0142ami, a \u017ce jest tych fragment\u00f3w bardzo niewiele, wycisn\u0105\u0142 z tego, co m\u00f3g\u0142. Na pocz\u0105tku co\u015b na kszta\u0142t kr\u00f3tkiego, sarkastycznego marsza orkiestrowego &#8211; na partyturze by\u0142 okre\u015blony jako <em>Zmiana warty<\/em>. Potem kr\u00f3tki, dramatyczny fragment z tr\u00f3jk\u0105 solist\u00f3w, Fedr\u0105, powracaj\u0105cym Tezeuszem i Enon\u0105, s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 Fedry. Tekst ten wywodzi si\u0119 z Racine&#8217;a. Wreszcie d\u0142u\u017cszy fragment z ch\u00f3rem, na przemian a cappella i z orkiestr\u0105, z tekstem wzi\u0119tym z Eurypidesa. Ta opera, gdyby powsta\u0142a, by\u0142aby ca\u0142kiem inna od poprzednich, cho\u0107 pewne wsp\u00f3lno\u015bci stylistyczne z dzie\u0142ami z tego okresu da si\u0119 zauwa\u017cy\u0107. A owa pocz\u0105tkowa <em>Zmiana warty<\/em> by\u0142a jakby pewnym echem <em>Ubu Kr\u00f3la<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>I w\u0142a\u015bnie suita z tej drugiej opery by\u0142a drugim punktem programu. R\u00f3wnie\u017c zmontowa\u0142 j\u0105 Jurek Dyba\u0142, ale wcze\u015bniej, jeszcze za \u017cycia kompozytora, na jego w\u0142asn\u0105 pro\u015bb\u0119. Pierwsza wersja zosta\u0142a wykonana na jego 85. urodziny, a to, co zabrzmia\u0142o teraz w Filharmonii Narodowej, to wersja ju\u017c ostatecznie dopracowana, kt\u00f3ra zostanie wydana przez wydawnictwo Schott. Zmontowana \u015bwietnie, daje znakomity obraz tego dzie\u0142a, w kt\u00f3rym kompozytor wykaza\u0142 si\u0119 zjadliwym poczuciem humoru, ale nie tylko. Bardzo efektownie prezentuje si\u0119 ta suita, kt\u00f3rej cz\u0119\u015bci grane s\u0105 bez przerw,  a ich u\u0142o\u017cenie jest analogiczne do akcji opery.<\/p>\n\n\n\n<p>W drugiej cz\u0119\u015bci utw\u00f3r przygotowany na zam\u00f3wienie dyrektora FN Andrzeja Boreyki &#8211; kantata <em>Psyche<\/em> C\u00e9sara Francka na ch\u00f3r i orkiestr\u0119. Ciekawostka, kt\u00f3rej zwykle si\u0119 nie s\u0142yszy, wi\u0119c z tego wzgl\u0119du warto by\u0142o pos\u0142ucha\u0107, cho\u0107 sam utw\u00f3r to s\u0142odki kicz. Jednak zosta\u0142 tak znakomicie przygotowany zar\u00f3wno przez Jurka Dyba\u0142a, jak (ch\u00f3r) przez dyrektora ch\u00f3ru Bartosza Micha\u0142owskiego, \u017ce s\u0142ucha\u0142o si\u0119 po prostu z podziwem. Publiczno\u015b\u0107 by\u0142a entuzjastyczna, ale i muzykom w widoczny spos\u00f3b podoba\u0142a si\u0119 ta wsp\u00f3\u0142praca. Dyrygent ten bardzo si\u0119 rozwin\u0105\u0142 i rozkr\u0119ca coraz bardziej efektown\u0105 karier\u0119, nie przerywaj\u0105c gry w Filharmonikach Wiede\u0144skich od czasu do czasu. I jeszcze do tego jest kierownikiem merytorycznym i artystycznym polskiej rezydencji orkiestry MASO &#8222;S\u0142obo\u017ca\u0144ski&#8221; z Charkowa. Mo\u017cna si\u0119 zdumiewa\u0107, jak on to wszystko jest w stanie pogodzi\u0107, i podziwia\u0107, \u017ce to si\u0119 naprawd\u0119 udaje. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tak, to jeszcze mo\u017cliwe, okazuje si\u0119. I by\u0107 mo\u017ce nie ostatnie, bo jeszcze jest czego szuka\u0107 w papierach, kt\u00f3re kompozytor pozostawi\u0142.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10594"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10594"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10594\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10596,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10594\/revisions\/10596"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10594"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10594"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10594"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}