
{"id":10597,"date":"2023-02-21T00:01:29","date_gmt":"2023-02-20T23:01:29","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=10597"},"modified":"2023-03-01T16:03:19","modified_gmt":"2023-03-01T15:03:19","slug":"jimkowy-hommage-a-penderecki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2023\/02\/21\/jimkowy-hommage-a-penderecki\/","title":{"rendered":"Jimkowy hommage \u00e0 Penderecki"},"content":{"rendered":"\n<p>Rok 90. urodzin Krzysztofa Pendereckiego obchodzony jest r\u00f3\u017cnymi imprezami. W\u0142a\u015bnie odby\u0142 si\u0119 specjalny koncert Orkiestry NFM w Operze Narodowej; powt\u00f3rzony zostanie 29 marca we Wroc\u0142awiu w Hali Stulecia.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Si\u0142\u0105 rzeczy przypominaj\u0105 si\u0119 inne koncerty w tej samej Hali Stulecia, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce w 2011 r. w zwi\u0105zku z Kongresem Kultury Polskiej, o kt\u00f3rych pisa\u0142am <a href=\"https:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/2011\/09\/09\/penderecki-greenwood-31\/\">tutaj<\/a> i <a href=\"https:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/2011\/09\/10\/czy-penderecki-tworzyl-noise\/\">tutaj<\/a>. Czyli \u0142\u0105czenie tw\u00f3rczo\u015bci kompozytora z odpowiedziami na ni\u0105 ze strony wa\u017cnych postaci muzycznej popkultury. Ten obecny mia\u0142 by\u0107 jakby dalszym ci\u0105giem: Radzimir D\u0119bski kilka lat temu rozmawia\u0142 z Pendereckim i umawiali si\u0119 na podobne, wsp\u00f3lne koncerty: ka\u017cdy z nich mia\u0142 dyrygowa\u0107 swoj\u0105 muzyk\u0105. Niestety los chcia\u0142 inaczej. Zmar\u0142ego kompozytora\/dyrygenta zast\u0119puje w tym projekcie jego wieloletni asystent Maciej Tworek.<\/p>\n\n\n\n<p>O ile na wspomnianych koncertach inspiracj\u0105 by\u0142y awangardowe utwory Pendereckiego, to w tym programie pokazane s\u0105 trzy jego twarze. Pokazane symbolicznie, bo utwory s\u0105 do\u015b\u0107 kr\u00f3tkie. Na pocz\u0105tek awangarda: <em>Ofiarom Hiroszimy &#8211; Tren<\/em>, druga by\u0142a s\u0142odziutko-romantyczna <em>Chaconn<\/em>e z <em>Polskiego Requiem<\/em>, trzecia &#8211; <em>De natura sonoris nr 3<\/em>, kt\u00f3ra z poprzednimi utworami z tej serii nie ma wiele wsp\u00f3lnego, pr\u0119dzej z <em>Ubu Kr\u00f3lem<\/em>, przypominaj\u0105c charakterystyczne, sarkastyczne motywy, cho\u0107 ju\u017c kilkana\u015bcie lat od jego powstania min\u0119\u0142o, kiedy powstawa\u0142 ten utw\u00f3r. Maciej Tworek dyrygowa\u0142 jakby troch\u0119 asekuracyjnie, zw\u0142aszcza mia\u0142am tak\u0105 my\u015bl s\u0142uchaj\u0105c <em>Trenu,<\/em> kt\u00f3ry wol\u0119 w troch\u0119 bardziej drapie\u017cnej, wyrazistej wersji.<\/p>\n\n\n\n<p>Muzyk\u0119 &#8222;na wej\u015bcie&#8221;, czyli jakby przej\u015bcie od strojenia do efekt\u00f3w \u00e0 la m\u0142ody Penderecki, napisa\u0142 chyba r\u00f3wnie\u017c Radzimir, ale orkiestra gra\u0142a j\u0105 bez dyrygenta. M\u0142ody kompozytor-dyrygent prowadzi\u0142 swoje utwory w\u0142a\u015bnie jako odpowiedzi na poszczeg\u00f3lne utwory. Po Trenie nast\u0105pi\u0142 wi\u0119c <em>Tren Warszawskiego Getta<\/em>, kt\u00f3ry powsta\u0142 pi\u0119\u0107 lat temu na 75. rocznic\u0119 powstania. Okazja by\u0142a wi\u0119c inna, ale inspiracje Pendereckim s\u0105 tu ewidentne, tyle \u017ce nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 one na form\u0119 muzyki repetycyjnej. Zar\u00f3wno ten, jak i nast\u0119pne utwory D\u0119bskiego by\u0142y do\u015b\u0107 d\u0142ugie w stosunku do tych Pendereckiego. Po <em>Chaconne<\/em> us\u0142yszeli\u015bmy <em>Labirynt<\/em> w formie passacaglii; utw\u00f3r, kt\u00f3ry zaczyna si\u0119 od tego samego, czym ko\u0144czy si\u0119 <em>Chaconne<\/em>, a p\u00f3\u017aniej pojawia si\u0119 d\u0142uga melodia powtarzana wielokrotnie. Ostatnia, najnowsza (powsta\u0142a ju\u017c w tym roku) cz\u0119\u015b\u0107 ho\u0142du (<em>Hommage<\/em>) ma enigmatyczny tytu\u0142 <em>d\u017aw. nie nazw. niewyk. najn. mo\u017cl. najw. mo\u017cl.<\/em> i pe\u0142ni rol\u0119 efektownego fina\u0142u. I jeszcze by\u0142 bis, ale ju\u017c nienale\u017c\u0105cy do tej serii: rytmiczny, bardziej jimkowy ni\u017c radzimirowy. Publiczno\u015b\u0107 (g\u0142\u00f3wnie m\u0142oda) bardzo si\u0119 o\u017cywi\u0142a w tym momencie. Trzeba przyzna\u0107, \u017ce Radzimir \u015bwietnie czuje orkiestr\u0119 &#8211; w jego utworach jest barwna i b\u0142yskotliwa. Mog\u0142aby to by\u0107 dobra muzyka filmowa &#8211; zw\u0142aszcza pierwszy z utwor\u00f3w. Ciekawe, \u017ce s\u0105 one pr\u00f3b\u0105 po\u017cenienia r\u00f3\u017cnych styl\u00f3w u\u017cywanych przez Pendereckiego, czyli czerpania inspiracji poniek\u0105d ze wszystkich, ale jednak przewag\u0119 maj\u0105 motywy awangardowe. C\u00f3\u017c, to one s\u0105 wci\u0105\u017c najbardziej inspiruj\u0105ce.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rok 90. urodzin Krzysztofa Pendereckiego obchodzony jest r\u00f3\u017cnymi imprezami. W\u0142a\u015bnie odby\u0142 si\u0119 specjalny koncert Orkiestry NFM w Operze Narodowej; powt\u00f3rzony zostanie 29 marca we Wroc\u0142awiu w Hali Stulecia.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10597"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10597"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10597\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10611,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10597\/revisions\/10611"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10597"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10597"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10597"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}