{"id":10626,"date":"2023-03-16T12:11:43","date_gmt":"2023-03-16T11:11:43","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=10626"},"modified":"2023-03-16T14:50:03","modified_gmt":"2023-03-16T13:50:03","slug":"hamlet-wiecznie-zywy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2023\/03\/16\/hamlet-wiecznie-zywy\/","title":{"rendered":"Hamlet wiecznie \u017cywy"},"content":{"rendered":"\n

W Operze Paryskiej pojawi\u0142 si\u0119 Hamlet<\/em> Ambroise’a Thomas. Dla nas interesuj\u0105ce jest dodatkowo, \u017ce re\u017cyseri\u0119 powierzono Krzysztofowi Warlikowskiemu, a spektakl b\u0119dzie mo\u017cna zobaczy\u0107 w sieci, na Arte Opera.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

30 marca obejrzymy transmisj\u0119 na \u017cywo kolejnego spektaklu ze sceny Bastille, a p\u00f3\u017aniej b\u0119dzie dost\u0119pny na platformie arte.tv przez rok. Warto b\u0119dzie pos\u0142ucha\u0107, bo to pi\u0119kny przyk\u0142ad ma\u0142o niestety w Polsce znanego gatunku francuskiej grand op\u00e9ra<\/em>, a przy tym znakomity pod wzgl\u0119dem muzycznym. Co do realizacji Krzysztofa Warlikowskiego, kt\u00f3ry jak zawsze pracowa\u0142 z Ma\u0142gorzat\u0105 Szcz\u0119\u015bniak jako scenografk\u0105 i Felice Ross jako realizatork\u0105 \u015bwiat\u0142a, nie jest to tak przekonuj\u0105ce jak zesz\u0142oroczna premiera<\/a>, ale, wraz z dramaturgiem, kt\u00f3rym by\u0142 tym razem Christian Longchamp, pr\u00f3bowali jako\u015b wyci\u0105gn\u0105\u0107 daleko id\u0105ce konsekwencje ze zmian, jakie libreci\u015bci (Michel Carr\u00e9 i Jules Barbier, na podstawie opracowania Alexandre’a Dumas) dokonali w stosunku do szekspirowskiego orygina\u0142u. Wysz\u0142o jeszcze bardziej zawile; na premierze re\u017cyser zosta\u0142 nawet wybuczany, ale pokazywa\u0142 ju\u017c na tej scenie obrazy mniej przekonuj\u0105ce, a Opera Paryska wci\u0105\u017c go ceni (to ju\u017c dziewi\u0105ta jego realizacja dla niej).<\/p>\n\n\n\n

W operze Hamlet nie umiera, wprost przeciwnie, zabija w finale Klaudiusza i pom\u015bciwszy w ten spos\u00f3b \u015bmier\u0107 ojca zostaje kr\u00f3lem, zreszt\u0105 z udzia\u0142em ducha ojca w akcji (stara zasada deus ex machina<\/em>). Ponadto nie zabija Poloniusza, kt\u00f3ry tu jest zmarginalizowany (a cz\u0119\u015b\u0107 postaci, jak Fortynbras, Rosencrantz i Guildenstern, w og\u00f3le jest wykre\u015blona), z kolei zamiast szekspirowskiego fina\u0142u, po kt\u00f3rym na scenie pozostaj\u0105 same trupy, nie umiera w pojedynku Laertes (pojedynek zreszt\u0105 odbywa si\u0119 z innego ni\u017c w sztuce powodu – Laertes chce zemsty obwiniaj\u0105c Hamleta za \u015bmier\u0107 Ofelii), nie ginie te\u017c od trucizny kr\u00f3lowa. Nie m\u00f3wi\u0119 ju\u017c o ca\u0142ym filozoficznym \u0142adunku szekspirowskiego orygina\u0142u, kt\u00f3rego bole\u015bnie brak – do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce s\u0142ynny monolog Hamleta jest skr\u00f3cony praktycznie do s\u0142\u00f3w „By\u0107 albo nie by\u0107 (…) umrze\u0107, zasn\u0105\u0107”. I tyle. Dla francuskiej publiczno\u015bci operowej w czasach Thomas na pewno taka wersja by\u0142a bardziej strawna.<\/p>\n\n\n\n

Co z tym zrobi\u0107 dzi\u015b? Realizatorzy zastosowali znany spos\u00f3b „na dom wariat\u00f3w”. Udawanie szale\u0144stwa przez Hamleta zostaje tu rozci\u0105gni\u0119te na ca\u0142\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 szalonych pensjonariuszy domu opieki, kt\u00f3ra latami odgrywa jako psychodram\u0119 ten sam spektakl – podobnie jak Ofelia z Laertesem graj\u0105 wci\u0105\u017c w karty, stara Gertruda na w\u00f3zku inwalidzkim ogl\u0105da wideo (nie bez kozery s\u0105 to Damy z Lasku Bulo\u0144skiego<\/em> Roberta Bressona), a Hamlet, jako podstarza\u0142y syn-safandu\u0142a w zapyzia\u0142ym sweterku, opiekuje si\u0119 matk\u0105. \u015alub czy pogrzeb, wszystko jedno, t\u0142um pensjonariuszy na pocz\u0105tku i na ko\u0144cu wyst\u0119puje w czarnych strojach – ale jest te\u017c efektowna scena teatru w teatrze (z improwizacj\u0105 saksofonu), a w IV akcie, przed samob\u00f3jstwem Ofelii (odgrywanym w wannie) – barwna scena baletowa. Przed II aktem czas cofa si\u0119 o 20 lat – bo trzeba ukaza\u0107 Gertrud\u0119 jeszcze stosunkowo m\u0142od\u0105. Duch wyst\u0119puje w bia\u0142ym kostiumie b\u0142azna (w finale Hamlet przywdziewa czarn\u0105 wersj\u0119 tego stroju). Trudno tu faktycznie znale\u017a\u0107 sp\u00f3jno\u015b\u0107, cho\u0107 same intencje wydaj\u0105 si\u0119 przejrzyste.<\/p>\n\n\n\n

Jednak przede wszystkim liczy si\u0119 tu muzyka, pi\u0119knie poprowadzona przez Pierre’a Dumoussauda. Najwi\u0119ksz\u0105 gwiazd\u0105 jest Ofelia – Lisette Oropesa, wspania\u0142a sopranistka koloraturowa pochodz\u0105ca z Nowego Orleanu. Trudne zadanie ma Ludovic T\u00e9zier w roli tytu\u0142owej, kt\u00f3ry musi przeskoczy\u0107 sw\u00f3j ma\u0142o efektowny wizerunek, ale udaje mu si\u0119 to \u015bwietnie. Eve-Maud Hubeaux jako Gertruda i Jean Teitgen w roli Klaudiusza dope\u0142niaj\u0105 znakomicie g\u0142\u00f3wny kwartet \u015bpiewak\u00f3w. We w\u0142a\u015bciwym czasie podrzuc\u0119 link do spektaklu. Ale i teraz jest na Arte Opera wiele do obejrzenia<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W Operze Paryskiej pojawi\u0142 si\u0119 Hamlet Ambroise’a Thomas. Dla nas interesuj\u0105ce jest dodatkowo, \u017ce re\u017cyseri\u0119 powierzono Krzysztofowi Warlikowskiemu, a spektakl b\u0119dzie mo\u017cna zobaczy\u0107 w sieci, na Arte Opera.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10626"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10626"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10626\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10628,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10626\/revisions\/10628"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10626"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10626"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10626"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}