Kamerali\u015bci Filharmonii Narodowej mieli zagra\u0107 pod batut\u0105 Macieja Tomasiewicza rok temu, gdy ten by\u0142 jeszcze tu dyrygentem-asystentem (dzi\u015b jest zwi\u0105zany z Oper\u0105 \u015al\u0105sk\u0105), ale z powodu choroby Agaty Zubel koncert prze\u0142o\u017cono o rok. I warto by\u0142o czeka\u0107.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Program zosta\u0142 starannie u\u0142o\u017cony: w ka\u017cdej cz\u0119\u015bci najpierw utw\u00f3r instrumentalny, potem – z g\u0142osem. Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 powa\u017cniejsza, druga – z humorem.<\/p>\n\n\n\n
Mniej wi\u0119cej w tym samym czasie, gdy 24-letni James MacMillan bawi\u0142 si\u0119 w studenckie eksperymenty z przek\u0142adaniem gamelanu na muzyk\u0119 instrumentaln\u0105 (Trzy rytua\u0142y \u015bwitu<\/em>), licz\u0105cy sobie ju\u017c ponad p\u00f3\u0142 wieku Gy\u00f6rgy Kurt\u00e1g pisa\u0142 sw\u00f3j trzeci ju\u017c cykl pie\u015bni do wierszy Rimmy Dalos – Sceny z powie\u015bci<\/em> op. 19. O utworze MacMillana nie ma co si\u0119 rozpisywa\u0107, cho\u0107 s\u0142ucha go si\u0119 mi\u0142o. Natomiast z dzie\u0142em Kurt\u00e1ga ca\u0142kiem inna sprawa. Rimma Dalos to rosyjska poetka (z domu Trusowa), kt\u00f3ra wysz\u0142a za m\u0105\u017c za W\u0119gra i zamieszka\u0142a z nim w Budapeszcie. Jej nies\u0142ychanie zwi\u0119z\u0142e wiersze, pisane wci\u0105\u017c po rosyjsku, zainspirowa\u0142y nie tylko Kurt\u00e1ga, ale tak\u017ce Sofi\u0119 Gubajdulin\u0119. Kurt\u00e1ga – w\u0142a\u015bnie z powodu ich haikupodobnej zwi\u0119z\u0142o\u015bci, wyra\u017ceniu ogromu emocji w kilku s\u0142owach, a tw\u00f3rca ten, zarazem mi\u0142o\u015bnik Weberna i Becketta, stara\u0142 si\u0119 robi\u0107 to samo w muzyce. Niekt\u00f3rzy koledzy wyz\u0142o\u015bliwiali si\u0119, \u017ce u\u017cywa on rosyjskich tekst\u00f3w, by udawa\u0107 sowieckiego dysydenta. My\u015bl\u0119 jednak, \u017ce powodzenie, z jakim spotka\u0142y si\u0119 te pie\u015bni, mia\u0142o inne przyczyny: w\u0142a\u015bnie to absolutnie niezwyk\u0142e skondensowanie wyrazu. Sopranowi towarzysz\u0105 tylko trzy instrumenty – skrzypce, kontrabas i cymba\u0142y, a razem tworz\u0105 ca\u0142y kosmos. Geniusz Kurt\u00e1ga w\u00f3wczas dopiero zaczyna\u0142 si\u0119 objawia\u0107. Wiersze dotycz\u0105 niespe\u0142nionej, tragicznej mi\u0142o\u015bci, chocia\u017c nie brak w nich gorzkiej autoironii; solistka stara\u0142a si\u0119 odda\u0107 tu wszelkie niuanse uczu\u0107.<\/p>\n\n\n\n Siedem scen z \u017cycia codziennego krowy<\/em> du\u0144skiego kompozytora Andersa Koppela – to przezabawna muzyka, bardzo obrazowa, troch\u0119 crossoverowa z jazzowymi akcentami. Mo\u017cna si\u0119 ni\u0105 wspaniale bawi\u0107. Dyrygent pod koniec wci\u0105gn\u0105\u0142 te\u017c do wsp\u00f3lnej zabawy publiczno\u015b\u0107, kt\u00f3ra ch\u0119tnie klaska\u0142a do rytmu. Inny ton pojawi\u0142 si\u0119 w fina\u0142owych Folk Songs<\/em> Luciano Berio, niegdy\u015b wielkim przeboju Cathy Berberian (pami\u0119tam wci\u0105\u017c dobrze to niezapomniane wykonanie). Agata Zubel podesz\u0142a do tych pie\u015bni inaczej, pr\u00f3buj\u0105c wplata\u0107 folkowe emisje, w przypadku ka\u017cdego utworu inn\u0105, co czasem przekonywa\u0142o mniej (w piosenkach ameryka\u0144skich), ale cz\u0119\u015bciej zachwyca\u0142o – w tych bardziej egzotycznych, \u0142\u0105cznie z t\u0105 s\u0142ynn\u0105 azerbejd\u017ca\u0144sk\u0105, kt\u00f3r\u0105 Berberian spisa\u0142a ze starej sowieckiej p\u0142yty fonetycznie, nie wiedz\u0105c, o czym jest tekst. I nadal nie wiadomo, o czym on jest, co nie przeszkadza\u0142o dzi\u015b solistce go „odgrywa\u0107” z takim wdzi\u0119kiem, \u017ce musia\u0142 zosta\u0107 powt\u00f3rzony. Przyda\u0142oby si\u0119, \u017ceby kto\u015b z Azerbejd\u017canu w ko\u0144cu rozszyfrowa\u0142 te s\u0142owa.<\/p>\n\n\n\n My\u015bl\u0119, \u017ce muzykom filharmonicznym bardzo dobrze robi\u0105 tego typu koncerty.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kamerali\u015bci Filharmonii Narodowej mieli zagra\u0107 pod batut\u0105 Macieja Tomasiewicza rok temu, gdy ten by\u0142 jeszcze tu dyrygentem-asystentem (dzi\u015b jest zwi\u0105zany z Oper\u0105 \u015al\u0105sk\u0105), ale z powodu choroby Agaty Zubel koncert prze\u0142o\u017cono o rok. I warto by\u0142o czeka\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10734"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10734"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10734\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10736,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10734\/revisions\/10736"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10734"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10734"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10734"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}