Zesp\u00f3\u0142 izraelsko-szwajcarski znany nam ju\u017c z wyst\u0119p\u00f3w w Polsce, Profeti della Quinta, da\u0142 pi\u0119kny koncert w staros\u0105deckim ko\u015bciele \u015bw. El\u017cbiety. Dla wielu by\u0142a to kulminacja festiwalu Omnia Beneficia, dla mnie wielki fina\u0142, bo ju\u017c jutro wyje\u017cd\u017cam.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Bywalcy tutejsi wspominaj\u0105 bardzo ciep\u0142o koncert sprzed dw\u00f3ch lat, kt\u00f3ry wci\u0105\u017c mo\u017cna podziwia\u0107 na YouTube<\/a>. Tym razem Profeti wyst\u0105pili ze swoim koronnym repertuarem, czyli muzyk\u0105 Salamone Rossiego, zwanego Il mantovano Hebreo, czyli mantua\u0144ski Hebrajczyk, oraz dopasowanymi do tej tw\u00f3rczo\u015bci utworami szefa zespo\u0142u Elama Rotema. Przy okazji tego koncertu<\/a> sprzed 9 lat w ramach nieod\u017ca\u0142owanego cyklu Cezarego Zycha Mazovia Goes Baroque, pod wpisem jest komentarz liska<\/strong> z linkiem – ju\u017c nieczynnym niestety – do fragmentu jego opery J\u00f3zef i jego bracia<\/em>; w\u00f3wczas w Warszawie muzycy ograniczyli si\u0119 do Rossiego. Tym razem mogli\u015bmy podziwia\u0107 kunszt Rotema w poruszaniu si\u0119 w stylu tamtej epoki poniek\u0105d na r\u00f3wni z Rossim – utwory by\u0142y przeplecione (plus jeszcze jedna Passacaglia<\/em> innego cz\u0142onka zespo\u0142u, teorbisty Oriego Harmelina, kt\u00f3ry sam j\u0105 wykona\u0142).<\/p>\n\n\n\n 1623 – tym razem jubileusz 400-lecia dotyczy\u0142 daty wydania zbioru \u017cydowskiej muzyki liturgicznej Rossiego Pie\u015bni Salomona<\/em>, z tym, \u017ce tytu\u0142 ten nie dotyczy Pie\u015bni nad pie\u015bniami<\/em>, z kt\u00f3r\u0105 zwykle Salomona kojarzymy, lecz samego kompozytora (za to utwory Rotema pochodzi\u0142y g\u0142\u00f3wnie ze zbioru po\u015bwi\u0119conego w\u0142a\u015bnie Pie\u015bni nad pie\u015bniami<\/em>). Na spotkaniu przedkoncertowym Rotem wyja\u015bni\u0142, czemu tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Rossiego by\u0142a tak wyj\u0105tkowa. Ot\u00f3\u017c wyj\u0105tkowe by\u0142o miejsce i spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska w Mantui: nie tylko, jak pisa\u0142am kiedy\u015b, muzykiem by\u0142 Rossi i jego siostra, lecz by\u0142o wi\u0119cej profesjonalnych muzyk\u00f3w-\u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy r\u00f3wnie\u017c zostali zatrudnieni na dworze Gonzag\u00f3w (czyli byli kolegami z pracy Monteverdiego). Rossi, gdy wyda\u0142 sw\u00f3j absolutnie unikatowy zbi\u00f3r (dopiero po 200 latach mia\u0142y pojawi\u0107 si\u0119 zapisy muzyki synagogalnej), by\u0142 ju\u017c bardzo uznany – od pocz\u0105tku wieku publikowa\u0142 madryga\u0142y (w sumie ok. 150 dzie\u0142 po w\u0142osku) oraz muzyk\u0119 instrumentaln\u0105 – i zapragn\u0105\u0142 uczyni\u0107 co\u015b dla Boga, zgodnie ze swoim wyznaniem; to by\u0142 prawdziwy eksperyment. Jego dzie\u0142a hebrajskie s\u0105 trudne, poniewa\u017c by\u0142y przeznaczone dla koleg\u00f3w-\u015bpiewak\u00f3w \u017cydowskich. Niestety by\u0142 to jedyny taki wykwit – podczas inwazji wojsk austriackich w wojnie o sukcesj\u0119 mantua\u0144sk\u0105 (odprysk wojny trzydziestoletniej) nast\u0105pi\u0142 upadek dworu Gonzag\u00f3w, a getto zosta\u0142o spl\u0105drowane; w gruncie rzeczy nie wiemy, co sta\u0142o si\u0119 z Rossim, jego siostr\u0105 i innymi \u017cydowskimi muzykami. Mogli ewentualnie schroni\u0107 si\u0119 w Wenecji, ale nic o tym nie wiadomo. Dzie\u0142a Rossiego popad\u0142y w zapomnienie i odkryli je dopiero muzykolodzy z ko\u0144ca XIX w.<\/p>\n\n\n\n Rotem wspomnia\u0142 jeszcze, \u017ce Rossi stara\u0142 si\u0119 bardzo, by jego kompozycje by\u0142y zgodne z wymogami judaizmu, tj. aby tekst zawsze by\u0142 zrozumia\u0142y. Dlatego ozdobnik\u00f3w jest tam niewiele, cho\u0107 si\u0119 zdarzaj\u0105, ale i tak nie jest to \u0142atwe do \u015bpiewania. Za to pi\u0119kne i wzruszaj\u0105ce. \u015apiewane by\u0142y a cappella, a utwory Rotema dla odr\u00f3\u017cnienia z klawesynem i teorb\u0105, s\u0105 tam te\u017c partie solowe ilustruj\u0105ce dialog oblubie\u0144c\u00f3w w stylu i\u015bcie monteverdiowskim. Publiczno\u015b\u0107 by\u0142a zachwycona i rzuci\u0142a si\u0119 na p\u0142yty zespo\u0142u, kt\u00f3re sprzedawano po koncercie. A koncert by\u0142 nagrywany i zostanie odtworzony w Dw\u00f3jce.<\/p>\n\n\n\n I tyle dla mnie tego festiwalu – jutro jeszcze b\u0119dzie obs\u0142u\u017cona rocznica daty 1723 r., czyli obj\u0119cia przez Johanna Sebastiana Bacha posady lipskiego kantora: kantat\u0119 Gott, man lobet dich in der Stille<\/em> oraz Magnificat<\/em> wykona Capella Cracoviensis pod batut\u0105 Jana Tomasza Adamusa. Ale ja ju\u017c jad\u0119 do Warszawy, \u017ceby pojutrze ruszy\u0107 do Sopotu.<\/p>\n\n\n\n Dzi\u015b mia\u0142am jeszcze okazj\u0119 zwiedzi\u0107 poblisk\u0105 Enklaw\u0119 Przyrodnicz\u0105 „Bobrowisko” – kolejn\u0105 bardzo fajn\u0105 drewnian\u0105 k\u0142adk\u0119 na bagnach i jeziorkach, na kt\u00f3rej s\u0105 stanowiska do podgl\u0105dania przyrody (nie wiadomo, czy kto\u015b tu spotka\u0142 bobra), i odwiedzi\u0107 izb\u0119 pami\u0119ci Ady Sari w Muzeum Regionalnym. Du\u017co tu fotografii, troch\u0119 dokument\u00f3w, afiszy i przedmiot\u00f3w, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142y kiedy\u015b do artystki, a kiedy zwiedza\u0142am, pan w\u0142\u0105czy\u0142 ari\u0119 Rozyny: tutaj<\/a> i tutaj<\/a>. Na domu, w kt\u00f3rym sp\u0119dzi\u0142a dzieci\u0144stwo (urodzi\u0142a si\u0119 w Wadowicach, mia\u0142a trzy lata, gdy rodzina si\u0119 przenios\u0142a do Starego S\u0105cza), jest tabliczka. Mn\u00f3stwo w\u0105tk\u00f3w jest do podj\u0119cia w tym szczeg\u00f3lnym miasteczku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Zesp\u00f3\u0142 izraelsko-szwajcarski znany nam ju\u017c z wyst\u0119p\u00f3w w Polsce, Profeti della Quinta, da\u0142 pi\u0119kny koncert w staros\u0105deckim ko\u015bciele \u015bw. El\u017cbiety. Dla wielu by\u0142a to kulminacja festiwalu Omnia Beneficia, dla mnie wielki fina\u0142, bo ju\u017c jutro wyje\u017cd\u017cam.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10808"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10808"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10808\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10810,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10808\/revisions\/10810"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10808"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10808"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10808"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}