{"id":10914,"date":"2023-09-02T00:56:55","date_gmt":"2023-09-01T22:56:55","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=10914"},"modified":"2023-09-02T00:56:55","modified_gmt":"2023-09-01T22:56:55","slug":"wojenny-brahms-wojenny-gorecki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2023\/09\/02\/wojenny-brahms-wojenny-gorecki\/","title":{"rendered":"Wojenny Brahms, wojenny G\u00f3recki"},"content":{"rendered":"\n

A mo\u017ce po prostu taki czas, \u017ce wszystko si\u0119 kojarzy (zw\u0142aszcza 1 wrze\u015bnia). Cho\u0107 je\u015bli chodzi o III Symfoni\u0119<\/em> G\u00f3reckiego, to s\u0142usznie.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

M\u0142odzie\u0144czy, ale dojrza\u0142y, napisany przez 24-letniego Brahmsa, I Koncert fortepianowy d-moll<\/em> op. 15, w istocie ukazuje wzburzenie i wstrz\u0105s, najprawdopodobniej zwi\u0105zany ze \u015bmierci\u0105 starszego przyjaciela-kompozytora Roberta Schumanna. Jednak ha\u0142as, jaki us\u0142yszeli\u015bmy od samego pocz\u0105tku w wykonaniu kot\u0142\u00f3w i orkiestry (FN pod batut\u0105 Andrzeja Boreyki), bardziej przypomina\u0142 walki pod Bachmutem. Yulianna Avdeeva mia\u0142a niewiele szans, by si\u0119 przebi\u0107, cho\u0107 trzeba przyzna\u0107, \u017ce robi\u0142a, co mog\u0142a, a musia\u0142a si\u0119 wysila\u0107, by by\u0107 w miar\u0119 s\u0142yszalna, i niestety mia\u0142o to wp\u0142yw na ca\u0142o\u015b\u0107 interpretacji. Co gorsza, orkiestra te\u017c si\u0119 czasem rozje\u017cd\u017ca\u0142a z solistk\u0105, cho\u0107 ta pr\u00f3bowa\u0142a by\u0107 w kontakcie. Tylko w drugiej, wolnej cz\u0119\u015bci pojawi\u0142o si\u0119 troch\u0119 poezji i g\u0142\u0119bi, a orkiestra wreszcie nie przyg\u0142usza\u0142a solistki, czasem nawet zagra\u0142a prawdziwe piano. Z ulg\u0105 wys\u0142uchali\u015bmy te\u017c bisu – pi\u0119knie, delikatnie wykonanego Mazurka<\/em> W\u0142adys\u0142awa Szpilmana (tego wyci\u0119tego ze s\u0142ynnych wariacji \u015bpiewanych przez Wier\u0119 Gran), dzie\u0142a nierozerwalnie zwi\u0105zanego z II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 i gettem warszawskim. Ten utw\u00f3r rozpoczyna now\u0105 (premiera by\u0142a w maju) p\u0142yt\u0119 artystki, na kt\u00f3rej znajduj\u0105 si\u0119 jeszcze: suita Szpilmana \u017bycie maszyn<\/em>, I Sonata<\/em> Szostakowicza, IV Sonata<\/em> Wajnberga i VIII Sonata<\/em> Prokofiewa. Mia\u0142am cich\u0105 nadziej\u0119, \u017ce p\u0142yta pojawi si\u0119 w filharmonii, ale tak si\u0119 nie sta\u0142o. Dystrybutorem firmy Pentatone na Polsk\u0119 jest Music Island i widz\u0119, \u017ce p\u0142yta jest w ofercie na zam\u00f3wienie. Chyba trzeba b\u0119dzie.<\/p>\n\n\n\n

Symfonia pie\u015bni \u017ca\u0142osnych<\/em> Henryka Miko\u0142aja G\u00f3reckiego – c\u00f3\u017c mo\u017cna nowego powiedzie\u0107 o tym utworze, kt\u00f3ry swego czasu zrobi\u0142 furor\u0119 na brytyjskich i ameryka\u0144skich listach przeboj\u00f3w, a gdy go wcze\u015bniej wykonano na Warszawskiej Jesieni, krytycy uznali go za nieporozumienie? W\u0142a\u015bciwie w pewnym sensie mieli racj\u0119, bo utw\u00f3r zupe\u0142nie nie pasowa\u0142 do „Jesiennego” kontekstu, co zreszt\u0105 nie jest w og\u00f3le stwierdzeniem na temat jego warto\u015bci. W tym przera\u017caj\u0105co spokojnym, kontemplacyjnym dziele mamy okropno\u015bci wojny \u00e0 rebours<\/em>: w pierwszej cz\u0119\u015bci matk\u0119 \u017cegnaj\u0105c\u0105 zmar\u0142ego syna (cho\u0107 oczywi\u015bcie pierwsze znaczenie i skojarzenie to po\u017cegnanie Marii z Chrystusem), w drugiej – c\u00f3rk\u0119 kieruj\u0105c\u0105 z wi\u0119zienia po\u017cegnalne s\u0142owa do matki (w istocie to zniekszta\u0142cony cytat ze lwowskiej piosenki o Orl\u0105tku Jurku Bitschanie<\/a>), w trzeciej – skarg\u0119 matki w\u0119druj\u0105cej w poszukiwaniu syna, kt\u00f3rego „pewnie (…) w powstaniu z\u0142e wrogi zabi\u0142y” (w oryginale tej ludowej piosenki z opolskiego jest „grenszuce”, tekst pochodzi z czas\u00f3w powsta\u0144 \u015bl\u0105skich, ale zosta\u0142 zmieniony dla wi\u0119kszej uniwersalno\u015bci). Min\u0119\u0142y lata – i zn\u00f3w z nawi\u0105zk\u0105, cho\u0107 nie u nas, lecz na wsch\u00f3d od nas, matki szukaj\u0105 swoich syn\u00f3w, \u017cegnaj\u0105 si\u0119 z nimi. Pi\u0119knie za\u015bpiewa\u0142a Izabela Matu\u0142a – jedno z lepszych wykona\u0144 tej symfonii; orkiestra tym razem nie przeszkadza\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

No i koniec tego festiwalu – odchudzonego, ale mimo to naprawd\u0119 dobrego. Teraz zaczyna si\u0119 nam rozkr\u0119ca\u0107 sezon – nie wiadomo, co wybiera\u0107, bo tyle si\u0119 dzieje.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A mo\u017ce po prostu taki czas, \u017ce wszystko si\u0119 kojarzy (zw\u0142aszcza 1 wrze\u015bnia). Cho\u0107 je\u015bli chodzi o III Symfoni\u0119 G\u00f3reckiego, to s\u0142usznie.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10914"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10914"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10914\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10915,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10914\/revisions\/10915"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10914"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10914"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10914"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}