
{"id":10925,"date":"2023-09-16T00:40:11","date_gmt":"2023-09-15T22:40:11","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=10925"},"modified":"2023-09-16T00:40:11","modified_gmt":"2023-09-15T22:40:11","slug":"oswojona-filharmonia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2023\/09\/16\/oswojona-filharmonia\/","title":{"rendered":"Oswojona filharmonia"},"content":{"rendered":"\n<p>Takiej inauguracji Warszawskiej Jesieni jeszcze nie by\u0142o. I w og\u00f3le w Filharmonii Narodowej (inaczej ni\u017c w Teatrze Wielkim) co\u015b takiego si\u0119 jeszcze nie wydarzy\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Zamiast koncertu symfonicznego, z oficjalnym rozpocz\u0119ciem w formie odegrania hymnu (mia\u0142o to zreszt\u0105 sw\u00f3j wdzi\u0119k, zw\u0142aszcza \u017ce \u017caden inny festiwal ju\u017c tego nie robi\u0142) &#8211; du\u017co kr\u00f3tkich kameralnych koncert\u00f3w w r\u00f3\u017cnych miejscach i tylko dwa utwory symfoniczne. A publiczno\u015b\u0107 przemieszcza\u0142a si\u0119 mi\u0119dzy wydarzeniami i mog\u0142a nawet wszystkiego nie zobaczy\u0107, nie wys\u0142ucha\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Zacz\u0119\u0142o si\u0119 po 18. w tzw. Sali Lustrzanej, czyli tego foyer, do kt\u00f3rego wchodzi si\u0119 z szatni &#8211; trzy podesty zosta\u0142y tam rozstawione w formie tr\u00f3jk\u0105ta, a na nich stan\u0119\u0142a tr\u00f3jka muzyk\u00f3w z Filharmonii \u015al\u0105skiej, skrzypaczka, altowiolista i wiolonczelista, i wykonali pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 cyklu<em> Genesis<\/em> Henryka Miko\u0142aja G\u00f3reckiego: <em>Elementi per tre archi<\/em>. To dzie\u0142o z 1962 r., czyli z m\u0142odzie\u0144czego, awangardowego okresu tw\u00f3rczo\u015bci kompozytora, kt\u00f3rego 90. rocznic\u0119 urodzin obchodzimy w tym roku (co prawda organizatorzy twierdz\u0105, \u017ce nie obchodz\u0105 jubileuszy, ale jako\u015b tym razem zrobili wyj\u0105tek), i brzmi dzi\u015b niezwykle \u015bwie\u017co, a je\u015bli pami\u0119ta si\u0119 p\u00f3\u017aniejsz\u0105 jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 &#8211; to nawet intryguj\u0105co.<\/p>\n\n\n\n<p>Potem w\u0119dr\u00f3wki lud\u00f3w odbywa\u0142y si\u0119 mi\u0119dzy dwoma foyer zar\u00f3wno na wysoko\u015bci parteru sali koncertowej, jak na balkonie. Pierwsze pi\u0119tro zaj\u0105\u0142 Hashtag Ensemble w dw\u00f3ch kameralnych sk\u0142adach: po jednej stronie po\u0142\u0105czone utwory z cyklu <em>Sny<\/em> Toshio Hosokawy (flet, wiolonczela, akordeon), po drugiej &#8211; r\u00f3wnie\u017c po\u0142\u0105czone dwa solowe utwory Rebeki Saunders na skrzypce i klarnet basowy. Te raczej kontemplacyjne dzie\u0142a kontrastowa\u0142y z tym, co dzia\u0142o si\u0119 na balkonie: z jednej strony NeoQuartet z utworami Martyny Koseckiej i jej ira\u0144skiego m\u0119\u017ca Idina Samimi Mofakhama, z drugiej &#8211; improwizacje na trzech nietypowych instrumentach: post-digital sax, aeromembranophone, autoviola. Do tego jeszcze par\u0119 instalacji: w saloniku VIP na balkonie Marko Ciciliani u\u0142o\u017cy\u0142 &#8222;zaplecione&#8221; o siebie cztery gitary elektryczne umieszczone na podstawkach do talerzy hi-hat z peda\u0142ami, mo\u017cna by\u0142o samemu wprawia\u0107 w ruch t\u0119 konstrukcj\u0119 i wydobywa\u0107 z niej d\u017awi\u0119ki; w pokoju harfowym (po drodze do sali koncertowej) Kuba Krzewi\u0144ski opl\u00f3t\u0142 si\u0119 przewodami i namawia\u0142, by go dotyka\u0107; na sk\u00f3rze mia\u0142 czujniki, kt\u00f3re przetwarza\u0142y impulsy na d\u017awi\u0119ki, takie subtelne z gatunku ASMR. Wreszcie w tzw. sali balowej, czyli na ty\u0142ach sali koncertowej rozstawi\u0142 si\u0119 Micha\u0142 G\u00f3rczy\u0144ski ze swoim, mo\u017cna powiedzie\u0107, cyrkiem &#8211; ma\u0142ymi robotami, kt\u00f3re wykonywa\u0142y proste ruchy wywo\u0142uj\u0105c d\u017awi\u0119ki, tak\u017ce na impuls z gry muzyka na klarnecie basowym. G\u00f3rczy\u0144ski rozmawia\u0142 te\u017c z robotami (a one mu odpowiada\u0142y), \u015bpiewa\u0142 im piosenki i mo\u017cna by\u0142o si\u0119 poczu\u0107 jak na bajce dla dzieci. A gdy ju\u017c cz\u0142owiek zm\u0119czy\u0142 si\u0119 nadmiarem wra\u017ce\u0144, mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 chillout w sali koncertowej, gdzie rozbrzmiewa\u0142y d\u017awi\u0119ki elektroniczne zaprojektowane przez Marcina Rupoci\u0144skiego. To by\u0142o zast\u0119pstwo za du\u017cy projekt, kt\u00f3ry by\u0142 na ten wiecz\u00f3r planowany, ale trzeba by\u0142o z niego w ostatniej chwili zrezygnowa\u0107 z powodu, hm, inflacji&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>W ko\u0144cu o 20:30 dostali\u015bmy koncert symfoniczny z\u0142o\u017cony z dw\u00f3ch utwor\u00f3w &#8211; Sinfoni\u0105 Varsovi\u0105 dyrygowa\u0142a ira\u0144ska artystka Yalda Zamani. <em>Digging for Gold<\/em> S\u0142awomira Wojciechowskiego zosta\u0142 zam\u00f3wiony przez Warszawsk\u0105 Jesie\u0144; s\u0142uchaj\u0105c go mia\u0142o si\u0119 dziwne wra\u017cenie jakby ci\u0105g\u0142ego przelewania si\u0119 przyjemnych, konsonansowych brzmie\u0144, zmieniaj\u0105cych si\u0119 jednak tak szybko, \u017ce nie przekszta\u0142ca\u0142y si\u0119 w kicz. Mi\u0142o si\u0119 s\u0142ucha\u0142o, ale troch\u0119 za d\u0142ugo (ok. p\u00f3\u0142 godziny). Inaczej kompozycja szwedzkiej tw\u00f3rczyni  Malin B\u00e5ng, wyros\u0142a z ideologicznego pod\u0142o\u017ca i zawieraj\u0105ca brzmienia bardziej ostre i agresywne, nietypowe sposoby wydobywania d\u017awi\u0119ku, m\u00f3wi\u0105c\u0105 i \u015bpiewaj\u0105c\u0105 orkiestr\u0119 oraz ha\u0142as maszyn do pisania, kt\u00f3re pe\u0142ni\u0142y tu rol\u0119 symboliczn\u0105. Jak napisa\u0142a kompozytorka w om\u00f3wieniu, dzi\u015b ka\u017cdy mo\u017ce wybra\u0107 sobie swoj\u0105 &#8222;maszyn\u0119 do pisania&#8221; i si\u0142\u0105 s\u0142owa wspiera\u0107 demokracj\u0119. Dodam: u nas &#8222;jeszcze mo\u017ce&#8221;&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Po zako\u0144czeniu koncertu symfonicznego mo\u017cna by\u0142o zajrze\u0107 jeszcze na par\u0119 performans\u00f3w, ale te\u017c ju\u017c sobie i\u015b\u0107, dopieszczaj\u0105c po drodze ustawion\u0105 w szatni instalacj\u0119 autorstwa Sky Mackay <em>Harmonitrees<\/em>, sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z du\u017cych, przezroczystych i spiczastych ruchomych wor\u00f3w z plastiku nape\u0142nionych powietrzem, kt\u00f3re mo\u017cna by\u0142o \u015bciskaj\u0105c pobudza\u0107 do g\u0142o\u015bniejszych brzmie\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>Przysz\u0142o du\u017co ludzi, przede wszystkim m\u0142odych, ale te\u017c sta\u0142ych bywalc\u00f3w filharmonicznych, kt\u00f3rzy chcieli zobaczy\u0107 swoje ulubione miejsce w innej konfiguracji. Z rozm\u00f3w z nimi wynika, \u017ce im si\u0119 ten eksperyment podoba\u0142. Nawet je\u015bli nie zagustowali we wszystkim, co pokazano, ca\u0142o\u015b\u0107 odebrali bardzo pozytywnie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Takiej inauguracji Warszawskiej Jesieni jeszcze nie by\u0142o. I w og\u00f3le w Filharmonii Narodowej (inaczej ni\u017c w Teatrze Wielkim) co\u015b takiego si\u0119 jeszcze nie wydarzy\u0142o.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10925"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10925"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10925\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10926,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10925\/revisions\/10926"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10925"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10925"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10925"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}