
{"id":10952,"date":"2023-09-30T00:47:49","date_gmt":"2023-09-29T22:47:49","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=10952"},"modified":"2023-09-30T00:47:49","modified_gmt":"2023-09-29T22:47:49","slug":"organy-u-sw-jana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2023\/09\/30\/organy-u-sw-jana\/","title":{"rendered":"Organy u \u015bw. Jana"},"content":{"rendered":"\n<p>Jeszcze w 2019 r. uko\u0144czono ich rekonstrukcj\u0119, ale jak dot\u0105d ich nie s\u0142ysza\u0142am. Teraz wreszcie mi si\u0119 uda\u0142o, i to w nietypowym repertuarze.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/centrumswjana.pl\/projekt-rewaloryzacji-i-adaptacji\/organy-boczne\/\">Odtworzono je<\/a> wed\u0142ug barokowego projektu Johanna Friedricha Rhodego, pod\u00f3wczas niezwykle cenionego i nowatorskiego budowniczego. Podobnie jak w ko\u015bciele \u015bw. Tr\u00f3jcy, prac\u0119 niemieckich organmistrz\u00f3w nadzorowa\u0142 Andrzej Szadejko. By\u0142am na ch\u00f3rze podczas ich odbudowy, a potem &#8211; gdy ju\u017c j\u0105 uko\u0144czono &#8211; podziwia\u0142am z daleka ich urod\u0119 i dekoracyjno\u015b\u0107 podczas Actus Humanus, ale na tych koncertach ich nie u\u017cywano.<\/p>\n\n\n\n<p>To s\u0105 organy boczne, naprzeciwko wej\u015bcia. Kto pami\u0119ta uk\u0142ad tego dawnego ko\u015bcio\u0142a, a obecnie Centrum \u015bw. Jana, pami\u0119ta te\u017c, \u017ce kiedy widownia jest ustawiona w stron\u0119 sceny, to z przodu jest bardzo dobrze, ale z ty\u0142u ma\u0142o co s\u0142ucha\u0107. Scena zwykle ustawiana jest od strony przeciwnej do o\u0142tarza, ale w drug\u0105 stron\u0119 te\u017c jest chyba niewiele lepiej. Natomiast kiedy widownia jest po\u015brodku, zwr\u00f3cona w stron\u0119 organ\u00f3w, to znakomicie s\u0142ycha\u0107. Co prawda brzmienie orkiestry, kt\u00f3ra umieszczona jest na ch\u00f3rze za organami (a wi\u0119c niewidoczna), jest nieco st\u0142umione, ale c\u00f3\u017c, taka by\u0142a praktyka wykonawcza  w czasach, gdy te dzie\u0142a powstawa\u0142y. Pada\u0142y dzi\u015b ze strony publiczno\u015bci pytania, czy orkiestra nie mog\u0142aby siedzie\u0107 na dole pod ch\u00f3rem, a z organist\u0105 (i zarazem dyrygentem) porozumiewa\u0107 si\u0119 za pomoc\u0105 ekranu. Ale\u017c w\u0142a\u015bnie chodzi o odtworzenie dawnej praktyki.<\/p>\n\n\n\n<p>A co to by\u0142 za nietypowy repertuar? Ot\u00f3\u017c by\u0142y to cztery koncerty organowe (a w\u0142a\u015bciwie z instrumentem klawiszowym solo) Brytyjczyka Thomasa Arnego, kt\u00f3ry w Europie jest kompletnie zapomniany, natomiast w swojej ojczy\u017anie znany g\u0142\u00f3wnie jako autor <em>Rule Britannia<\/em>, nieformalnego hymnu angielskiego, \u015bpiewanego przez Brytyjczyk\u00f3w przy r\u00f3\u017cnych patriotycznych okazjach z Ostatni\u0105 Noc\u0105 Proms\u00f3w w\u0142\u0105cznie. O ile jednak ta pie\u015b\u0144 brzmi troch\u0119 po haendlowsku (Arne bra\u0142 udzia\u0142 w wykonaniach utwor\u00f3w Haendla, w tym pono\u0107 w prawykonaniu <em>Mesjasza<\/em>, znali si\u0119 osobi\u015bcie), to jednak by\u0142 ju\u017c o pokolenie m\u0142odszy (urodzi\u0142 si\u0119 w 1710 r., czyli w tym samym co Wilhelm Friedemann, najstarszy z syn\u00f3w Bacha) i jego muzyka instrumentalna reprezentuje ju\u017c now\u0105 stylistyk\u0119 <em>galant<\/em>. To \u0142agodniejsza muzyka ni\u017c Bach\u00f3w-syn\u00f3w, mniej jest w niej harmonicznych niespodzianek, zaskakuje raczej instrumentacj\u0105 &#8211; s\u0105 w tych koncertach cz\u0119\u015bci tylko organowe lub tylko orkiestrowe. Na organach \u015bwi\u0119toja\u0144skich z towarzyszeniem Goldberg Baroque Ensemble brzmia\u0142y bardzo urodziwie; solista zademonstrowa\u0142 przer\u00f3\u017cne rejestry, zabrzmia\u0142y nawet obracaj\u0105ce si\u0119 gwiazdki z dzwoneczkami, kt\u00f3re s\u0105 i na organach u \u015bw. Tr\u00f3jcy, i tak\u017ce tu zosta\u0142y zamontowane. Muzycy dokonali wcze\u015bniej nagrania tych dzie\u0142; by\u0107 mo\u017ce b\u0119dzie z tego p\u0142yta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jeszcze w 2019 r. uko\u0144czono ich rekonstrukcj\u0119, ale jak dot\u0105d ich nie s\u0142ysza\u0142am. Teraz wreszcie mi si\u0119 uda\u0142o, i to w nietypowym repertuarze.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10952"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10952"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10952\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10953,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10952\/revisions\/10953"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10952"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10952"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10952"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}