
{"id":10954,"date":"2023-09-30T22:54:39","date_gmt":"2023-09-30T20:54:39","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=10954"},"modified":"2023-09-30T22:54:39","modified_gmt":"2023-09-30T20:54:39","slug":"organy-minus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2023\/09\/30\/organy-minus\/","title":{"rendered":"Organy minus"},"content":{"rendered":"\n<p>Dzi\u015b organ\u00f3w na gda\u0144skim festiwalu &#8211; wbrew nazwie &#8211; nie by\u0142o, za to zabrzmia\u0142y jednocze\u015bnie dwa klawesyny.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Po raz pierwszy festiwal zawita\u0142 do Gda\u0144skiego Teatru Szekspirowskiego. Pami\u0119tam, \u017ce kiedy\u015b bardzo mnie to miejsce rozczarowa\u0142o pod wzgl\u0119dem akustyki (cho\u0107 ju\u017c nawet nie pami\u0119tam, czego w\u00f3wczas s\u0142ucha\u0142am). Ale tym razem jako\u015b da\u0142o si\u0119 s\u0142ucha\u0107 &#8211; siedzia\u0142am z ty\u0142u widowni amfiteatralnie nachylonej (wbrew zapowiedziom nie by\u0142 to uk\u0142ad el\u017cbieta\u0144ski, czyli scena otoczona przez publiczno\u015b\u0107 z trzech stron). Nie by\u0142o to mo\u017ce brzmienie ol\u015bniewaj\u0105ce, ale ca\u0142kiem do przyj\u0119cia. Zesp\u00f3\u0142 by\u0142 dzi\u015b stosunkowo du\u017cy jak na to wn\u0119trze &#8211; do 18 os\u00f3b w porywach.<\/p>\n\n\n\n<p>Altberg Ensemble powsta\u0142 w 2017 r. w \u0141odzi z inicjatywy Ewy Mrowcy i Jakuba Ko\u015bciukiewicza. Nazwa zespo\u0142u honoruje Emm\u0119 Altberg, kt\u00f3ra wi\u0119kszo\u015bci uczni\u00f3w muzycznych podstaw\u00f3wek kojarzy si\u0119 jako autorka wielotomowej kompilacji <em>Czytanki muzyczne<\/em>, zawieraj\u0105cej dzie\u0142a najwybitniejszych kompozytor\u00f3w o stopniu trudno\u015bci dostosowanym do uczni\u00f3w. Tymczasem by\u0142a to posta\u0107 fascynuj\u0105ca, przed wojn\u0105 pionierka wykonawstwa muzyki dawnej, studentka Wandy Landowskiej w Pary\u017cu. Potem zamieszka\u0142a w Warszawie, gdzie nie tylko koncertowa\u0142a, ale te\u017c zaj\u0119\u0142a si\u0119 prac\u0105 pedagogiczn\u0105 i publicystyczn\u0105. W 1925 r. wsp\u00f3\u0142zak\u0142ada\u0142a Stowarzyszenie Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Muzyki Dawnej. Gdy wybuch\u0142a wojna, uciek\u0142a do Wilna, ale i stamt\u0105d musia\u0142a si\u0119 ewakuowa\u0107 jako \u017byd\u00f3wka i przechowa\u0142a si\u0119 na Bia\u0142orusi. Potem na kr\u00f3tko wr\u00f3ci\u0142a do Wilna, by ostatecznie przenie\u015b\u0107 si\u0119 do \u0141odzi i tam ju\u017c pozosta\u0142a do ko\u0144ca \u017cycia (m.in. utworzy\u0142a jedn\u0105 z pierwszych w Polsce klas klawesynu). Jednocze\u015bnie zajmowa\u0142a si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 badawcz\u0105 m.in. na temat ozdobnik\u00f3w u Johanna Sebastiana Bacha. Zmar\u0142a w 1983 r., do\u017cywszy 94 lat.<\/p>\n\n\n\n<p>Zesp\u00f3\u0142 niemal od samego pocz\u0105tku wsp\u00f3\u0142pracuje z niemieckim klawesynist\u0105 i dyrygentem J\u00f6rgiem-Andreasem B\u00f6tticherem dzia\u0142aj\u0105cym na co dzie\u0144 w Bazylei. Ten artysta sprawia wra\u017cenie niezwykle skromnego (pod tym wzgl\u0119dem dobrali si\u0119 z zespo\u0142em), nie gwiazdorzy, owszem, grywa eleganckie kadencje (np. w drugiej cz\u0119\u015b<em>ci III Koncertu brandenburskiego<\/em>), ale nie s\u0142u\u017c\u0105 one popisowi, lecz muzykowaniu. Prowadzi\u0142 zesp\u00f3\u0142 od klawesynu, a jednocze\u015bnie na drugim klawesynie gra\u0142a Ewa Mrowca.<\/p>\n\n\n\n<p>Program mia\u0142 tytu\u0142 <em>Alla polacca<\/em>, ale pierwsza jego cz\u0119\u015b\u0107 do polskich motyw\u00f3w nie nawi\u0105zywa\u0142a: najpierw wspomniany<em> III Koncert brandenburski<\/em>, potem suita <em>Les Nations<\/em> Telemanna, w kt\u00f3rej, jak tytu\u0142 wskazuje, sportretowane s\u0105 r\u00f3\u017cne narody, ale akurat nie polski. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c jest tam cz\u0119\u015b\u0107 <em>Les Moscovites<\/em>, jedna z najoryginalniejszych w tym utworze, ale w ksi\u0105\u017ceczce programowej ten tytu\u0142 zosta\u0142 przekre\u015blony. Czy\u017cby kolejny bojkot? To by ju\u017c by\u0142o kompletnie bez sensu.<\/p>\n\n\n\n<p>Mieli\u015bmy za to p\u00f3\u017aniej tego\u017c Telemanna <em>Koncert polski G-dur<\/em> (<em>Concerto polonois<\/em>), kt\u00f3ry nie ma w tytu\u0142ach cz\u0119\u015bci \u017cadnej nazwy polskiego ta\u0144ca, mo\u017cemy si\u0119 ich tylko domy\u015bla\u0107. I wreszcie na koniec <em>II Suita orkiestrowa h-moll <\/em>Bacha, w kt\u00f3rej jak najbardziej polonez wyst\u0119puje.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6tticher zagra jeszcze na festiwalu w poniedzia\u0142ek na organach u \u015bw. Tr\u00f3jcy, wyst\u0105pi z nim r\u00f3wnie\u017c m\u0142oda skrzypaczka Katarzyna Olszewska, a w programie muzyka kompozytor\u00f3w gda\u0144skich. Ale ja ju\u017c jutro skoro \u015bwit wsiadam do poci\u0105gu, \u017ceby zd\u0105\u017cy\u0107 do Warszawy &#8211; wiadomo na co.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dzi\u015b organ\u00f3w na gda\u0144skim festiwalu &#8211; wbrew nazwie &#8211; nie by\u0142o, za to zabrzmia\u0142y jednocze\u015bnie dwa klawesyny.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10954"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10954"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10954\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10955,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10954\/revisions\/10955"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10954"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}