
{"id":10956,"date":"2023-10-03T00:32:37","date_gmt":"2023-10-02T22:32:37","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=10956"},"modified":"2023-10-03T00:32:59","modified_gmt":"2023-10-02T22:32:59","slug":"pamieci-getta-wilenskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2023\/10\/03\/pamieci-getta-wilenskiego\/","title":{"rendered":"Pami\u0119ci getta wile\u0144skiego"},"content":{"rendered":"\n<p>Tak\u017ce Wilno obchodzi w tym roku 80-lecie likwidacji getta. Pami\u0119ci mieszka\u0144c\u00f3w dawnej &#8222;litewskiej Jerozolimy&#8221; po\u015bwi\u0119ci\u0142a sw\u00f3j wyst\u0119p w FN tr\u00f3jka wile\u0144skich artyst\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Najlepiej znany jest nam oczywi\u015bcie pianista &#8211; Lukas Geniu\u0161as, laureat II nagrody na Konkursie Chopinowskim 2010 r. (urodzony co prawda w Moskwie jako p\u00f3\u0142-Rosjanin, jednak teraz mieszka w ojczy\u017anie swojego ojca, r\u00f3wnie\u017c pianisty). Ale i pozostali cz\u0142onkowie tego tria to znakomici muzycy. Skrzypaczka Dalia Dedinskaite jest cenion\u0105 solistk\u0105, by\u0142a te\u017c przez par\u0119 lat koncertmistrzyni\u0105 Litewskiej Narodowej Orkiestry Symfonicznej. Wiolonczelista Gleb Py\u0161niak te\u017c wyst\u0119puje jako solista; podobnie jak skrzypaczka studiowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c w Wiedniu.<\/p>\n\n\n\n<p>Program koncertu sk\u0142ada\u0142 si\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci z dzie\u0142 mniej znanych, uwzgl\u0119dniaj\u0105cych muzyk\u0119 litewsk\u0105 i ukazuj\u0105cych r\u00f3\u017cne zestawy instrument\u00f3w. Na skrzypce z fortepianem jest <em>Melodia hebrajska<\/em> Josepha Achrona (1886-1943), urodzonego w Lo\u017adziejach (obecnie Lazdijai, blisko polskiej granicy), kt\u00f3ry by\u0142 or\u0119downikiem muzyki \u017cydowskiej; ten utw\u00f3r to jeden z wi\u0119kszych jego przeboj\u00f3w. R\u00f3wnie rzewne melodie pojawiaj\u0105 si\u0119 w <em>Pie\u015bni i ta\u0144cu<\/em> Anatolijusa \u0160enderovasa (1945-2019) na ca\u0142e trio, cho\u0107 stylistyka jest bardziej wsp\u00f3\u0142czesna, np. gra na strunach fortepianu. Pianista mia\u0142 swoje skromne i urocze solo w dw\u00f3ch utworkach r\u00f3wnie\u017c urodzonego na Litwie (i o korzeniach \u017cydowskich) Leopolda Godowskiego &#8211; zwykle kojarzy si\u0119 go z wirtuozeri\u0105, ale wykonane tu dwa fragmenty z cyklu <em>Triakontameron <\/em>&#8211; <em>Nocny Tanger<\/em> i <em>Stary Wiede\u0144<\/em> &#8211; to po prostu wdzi\u0119czne i nostalgiczne muzyczne poczt\u00f3wki z tytu\u0142owych miejsc, bez epatowania czymkolwiek. W pierwszej cz\u0119\u015bci koncertu zmie\u015bci\u0142a si\u0119 jeszcze <em>Sonata na wiolonczel\u0119 i fortepian<\/em> Faustasa Latenasa (1956-2020), kompozytora przede wszystkim muzyki teatralnej i filmowej; to w\u0142a\u015bciwie utw\u00f3r troch\u0119 popowy.<\/p>\n\n\n\n<p>Lekko\u015b\u0107 utwor\u00f3w z pierwszej cz\u0119\u015bci ca\u0142kowicie przewa\u017cy\u0142a zawarto\u015b\u0107 drugiej. Tu ma\u0142a dygresja: spotka\u0142am ostatnio dawnego koleg\u0119, melomana, o kt\u00f3rym wiedzia\u0142am, \u017ce uwielbia Szostakowicza. Spyta\u0142am, czy zna Wajnberga; powiedzia\u0142, \u017ce jako\u015b nie chcia\u0142o mu si\u0119 go s\u0142ucha\u0107, bo zawsze mu si\u0119 wydawa\u0142o, \u017ce to taki Szostakowicz, tylko inaczej; \u017ce wt\u00f3rny. Postara\u0142am si\u0119 wyprowadzi\u0107 go z b\u0142\u0119du, wi\u0119c spyta\u0142: OK, to jaki utw\u00f3r polecasz na pocz\u0105tek? Poradzi\u0142am mu w\u0142a\u015bnie <em>Trio fortepianowe<\/em> op. 24, zw\u0142aszcza w nagraniu z udzia\u0142em Kremera, ale mo\u017ce te\u017c by\u0107 naszego Weinberg Piano Trio. Zazwyczaj kiedy s\u0142ysz\u0119 ten utw\u00f3r, zw\u0142aszcza w dobrym wykonaniu, doznaj\u0119 szoku. I tym razem tak by\u0142o; inni musieli czu\u0107 si\u0119 podobnie, bo cisza by\u0142a jak makiem zasia\u0142 (mi\u0119dzy cz\u0119\u015bciami nikt nawet nie chrz\u0105kn\u0105\u0142), a po wykonaniu, bardzo dobrym zreszt\u0105, by\u0142 nawet stojak. Wajnberg akurat nie mia\u0142 nic wsp\u00f3lnego z Wilnem, ale utw\u00f3r bardzo pasowa\u0142 do tematu &#8211; s\u0105 tam dwa momenty, w kt\u00f3rych pojawiaj\u0105 si\u0119 tematy quasi-klezmerskie, ale o tragicznym zabarwieniu (<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=houjjUK2sE8\">tu<\/a> zaczyna si\u0119 w skrzypcach w 0:31, a <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=73_pPlMXp0U\">tu<\/a> w 4:06). Intensywno\u015b\u0107 tej muzyki naprawd\u0119 pora\u017ca.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tak\u017ce Wilno obchodzi w tym roku 80-lecie likwidacji getta. Pami\u0119ci mieszka\u0144c\u00f3w dawnej &#8222;litewskiej Jerozolimy&#8221; po\u015bwi\u0119ci\u0142a sw\u00f3j wyst\u0119p w FN tr\u00f3jka wile\u0144skich artyst\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10956"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10956"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10956\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10958,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10956\/revisions\/10958"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10956"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10956"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10956"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}