{"id":11015,"date":"2023-11-18T23:09:51","date_gmt":"2023-11-18T22:09:51","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=11015"},"modified":"2023-11-18T23:09:51","modified_gmt":"2023-11-18T22:09:51","slug":"bardzo-rozne-batuty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2023\/11\/18\/bardzo-rozne-batuty\/","title":{"rendered":"Bardzo r\u00f3\u017cne batuty"},"content":{"rendered":"\n

Ostatnio rozmawiali\u015bmy w podka\u015bcie<\/a> z dyrektorem Filharmonii \u015al\u0105skiej Adamem Weso\u0142owskim o tym, \u017ce ten sam utw\u00f3r w wykonaniu tej samej orkiestry, ale pod innym dyrygentem, b\u0119dzie brzmia\u0142 inaczej. Ju\u017c dzi\u015b wielokrotnie o tym si\u0119 przekonali\u015bmy.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Konkurs im. Fitelberga zmienia si\u0119. Tak\u017ce je\u015bli chodzi o technik\u0119: dyrygenci nie tylko s\u0105 nag\u0142o\u015bnieni, \u017ceby wszyscy s\u0142yszeli, co m\u00f3wi\u0105 do zespo\u0142u, ale te\u017c z ty\u0142u estrady stoi kamera, kt\u00f3ra przekazuje obraz dyrygenta od frontu na dwa du\u017ce telebimy stoj\u0105ce z przodu po bokach. Konkurs zmienia si\u0119 te\u017c jako\u015bciowo: w tym roku mamy naprawd\u0119 \u015bwietne jury<\/a> (kole\u017canka wyrazi\u0142a si\u0119 „wypasione”), a podobno kolejna edycja ma by\u0107 przeniesiona na pocz\u0105tek wrze\u015bnia, przed sezonem, \u017ceby m\u00f3c \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 jeszcze wi\u0119ksze s\u0142awy dyrygenckie. A orkiestra – to ju\u017c naprawd\u0119 inna orkiestra ni\u017c ta, kt\u00f3r\u0105 pami\u0119tam z poprzednich konkurs\u00f3w; \u017cycz\u0119 innym polskim zespo\u0142om podobnej formy.<\/p>\n\n\n\n

Do jury wracaj\u0105c, na razie nie dotarli jeszcze z powod\u00f3w zdrowotnych Lawrence Foster i Daniel Stabrawa (maj\u0105 by\u0107 od II etapu, jak dobrze p\u00f3jdzie). Przewodnicz\u0105cym jest Patrick Fournillier, kt\u00f3ry dzi\u015b wykona\u0142 \u0142adny gest: przed przes\u0142uchaniami przyszed\u0142 do orkiestry i powiedzia\u0142 kilka mi\u0142ych s\u0142\u00f3w, wspominaj\u0105c te\u017c sw\u00f3j w\u0142asny udzia\u0142 w konkursie (w 1987 r.; otrzyma\u0142 II nagrod\u0119). Musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce a\u017c mi\u0142o pos\u0142ucha\u0107 jego uprzejmych polece\u0144 skierowanych do uczestnik\u00f3w, zw\u0142aszcza je\u015bli si\u0119 pami\u0119ta, co w tej roli robi\u0142 Antoni Wit, a nawet uprzejmiejszy od niego Juozas Domarkas. Inny \u015bwiat, inne \u017cycie muzyczne – i bardzo dobrze.<\/p>\n\n\n\n

A c\u00f3\u017c dzi\u015b us\u0142yszeli\u015bmy? W I etapie uczestnicy maj\u0105 do poprowadzenia uwertur\u0119 (do Sroki z\u0142odziejki<\/em> Rossiniego, Oberona<\/em> Webera, Nabucca<\/em> Verdiego lub Bajk\u0119<\/em> Moniuszki) oraz symfoni\u0119 (Mozarta – Haffnerowsk\u0105<\/em> lub Linzk\u0105<\/em> oraz Beethovena – Eroik\u0119<\/em> albo Pi\u0105t\u0105<\/em>). Z ka\u017cdej puli musieli wybra\u0107 po dwa utwory, a z tych dw\u00f3ch losuj\u0105 jeden utw\u00f3r dos\u0142ownie w ostatniej chwili, \u017ceby by\u0142 element zaskoczenia. (I tak, Bajka<\/em> pojawi\u0142a si\u0119 par\u0119 razy.)<\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c na pocz\u0105tku zostali\u015bmy obdarowani skrajnymi kontrastami. Zacz\u0119\u0142a Chinka Xiao Zhuo, kt\u00f3ra dyrygowa\u0142a bardzo dynamicznie, nawet agresywnie, a na samym pocz\u0105tku zrobi\u0142a co\u015b, czego orkiestry pono\u0107 nienawidz\u0105: przerwa\u0142a po paru taktach (czasem to bywa konieczne, ale nie zawsze). By\u0142a tak energetyczna, \u017ce wyst\u0119puj\u0105cy po niej Amerykanin Joseph Bozich wydawa\u0142 si\u0119 z pocz\u0105tku niemrawy, ale to by\u0142 poz\u00f3r, bo wiedzia\u0142, co chce powiedzie\u0107, cho\u0107 faktycznie mo\u017ce niezbyt efektownie.<\/p>\n\n\n\n

Taktyki te\u017c s\u0105 r\u00f3\u017cne. Niekt\u00f3rzy przegrywali najpierw ca\u0142y utw\u00f3r, \u017ceby potem dopiero zacz\u0105\u0107 si\u0119 we\u0144 wgryza\u0107, np. reprezentant Polski Jacek Brzoznowski. Ale te\u017c nie wszyscy mieli ochot\u0119 na wgryzanie si\u0119, np. Amerykanin Samuel Emanuel przegra\u0142 ca\u0142\u0105 Srok\u0119<\/em> – orkiestra tym razem gra\u0142a zdecydowanie poni\u017cej swoich mo\u017cliwo\u015bci, bez entuzjazmu (w notatkach napisa\u0142am z\u0142o\u015bliwie: „on dyryguje, oni graj\u0105 i nic z tego nie wynika”), a mimo to na koniec powiedzia\u0142 „bravo, I’m happy with that” i przeszed\u0142 do nast\u0119pnego utworu.<\/p>\n\n\n\n

Uwagi mo\u017cna by\u0142o us\u0142ysze\u0107 r\u00f3\u017cnego rodzaju, najcz\u0119\u015bciej dotycz\u0105ce artykulacji, ale te\u017c np. interesuj\u0105co m\u00f3wi\u0142 znany ju\u017c tej orkiestrze Rados\u0142aw Dro\u0144 o kierunkach, w jakich zmierzaj\u0105 poszczeg\u00f3lne motywy; a\u017c \u017ca\u0142owa\u0142am, gdy gong przerwa\u0142 jego opowie\u015b\u0107 o tym, jak u Rossiniego w II temacie sroka „nie\u015bmia\u0142o wygl\u0105da zza drzewa”, bo ciekawa by\u0142am, jak to zinterpretuje orkiestra. Koncepcje wykonawcze czasem zaskakiwa\u0142y, np. powoli zinterpretowany motyw z arii Reizy pojawiaj\u0105cy si\u0119 w uwerturze do Oberona<\/em> (przez Francuza Antoine’a Dutaillisa, kt\u00f3ry jest te\u017c pianist\u0105-korepetytorem operowym). Ciekawe nawiasem m\u00f3wi\u0105c, sk\u0105d m\u0142odzi ludzie przychodz\u0105 do dyrygentury: Maria Fuller z Kanady jest tr\u0119baczk\u0105, pianistk\u0105 i kompozytork\u0105, \u0141otysz Raimonds Gulbis – fagocist\u0105, Amerykanin Kyrian Friedenberg – pianist\u0105 i organist\u0105 (ale chyba ze swoimi eleganckimi gestami pozostanie przy dyrygenturze; w\u0142a\u015bnie zosta\u0142 asystentem w paryskim Ensemble InterContemporain).<\/p>\n\n\n\n

Min\u0105\u0142 dopiero pierwszy dzie\u0144, podczas kt\u00f3rego wyst\u0105pi\u0142o 14 m\u0142odych dyrygent\u00f3w. Tyle samo wyst\u0105pi jutro i pojutrze, plus jeszcze tr\u00f3jka we wtorek. Jak wida\u0107, jest mniej uczestnik\u00f3w ni\u017c si\u0119 zapowiada\u0142o; nie wyst\u0105pi m.in. Zofia Kiniorska, a szkoda. Mo\u017ce powiedzie si\u0119 jej za par\u0119 miesi\u0119cy na La Maestrze.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ostatnio rozmawiali\u015bmy w podka\u015bcie z dyrektorem Filharmonii \u015al\u0105skiej Adamem Weso\u0142owskim o tym, \u017ce ten sam utw\u00f3r w wykonaniu tej samej orkiestry, ale pod innym dyrygentem, b\u0119dzie brzmia\u0142 inaczej. Ju\u017c dzi\u015b wielokrotnie o tym si\u0119 przekonali\u015bmy.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11015"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11015"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11015\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11016,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11015\/revisions\/11016"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11015"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11015"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11015"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}