
{"id":11097,"date":"2024-01-27T23:45:37","date_gmt":"2024-01-27T22:45:37","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=11097"},"modified":"2024-02-03T23:38:11","modified_gmt":"2024-02-03T22:38:11","slug":"coraz-bardziej-wyrafinowane-programy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2024\/01\/27\/coraz-bardziej-wyrafinowane-programy\/","title":{"rendered":"Coraz bardziej wyrafinowane programy"},"content":{"rendered":"\n<p>Gdzie? Na \u0141a\u0144cuchu XXI. Dzi\u015b na wyst\u0119pie NOSPR pod batut\u0105 Bassema Akiki.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Dzi\u015b, w odr\u00f3\u017cnieniu od koncertu z zesz\u0142ej soboty, nie wszystkie utwory powsta\u0142y za \u017cycia Lutos\u0142awskiego. Cho\u0107 nie jest to do ko\u0144ca jasne, bo zagrana jako prolog <em><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=EhPluqoO81U\">Passacaglia<\/a><\/em> Albana Berga ma w programie podan\u0105 dat\u0119 powstania 1911, czyli dwa lata przed urodzeniem patrona festiwalu, tale w \u017ar\u00f3d\u0142ach, w tym w katalogu wydawcy (Universal Edition) podawany jest rok 1913. Pochodzi jeszcze z czas\u00f3w m\u0142odo\u015bci Berga i jest nieuko\u0144czonym szkicem jednej z cz\u0119\u015bci symfonii, kt\u00f3ra ostatecznie nie powsta\u0142a. Jak to szkic, urywa si\u0119 w \u015brodku. Jest wyra\u017an\u0105 zapowiedzi\u0105 tego, co b\u0119dzie si\u0119 w jego tw\u00f3rczo\u015bci dzia\u0142o dalej. W programie zosta\u0142o zacytowane zdanie Lutos\u0142awskiego, \u017ce &#8222;nie znosi&#8221; muzyki Berga, bo jest mu obca, ale jednak oddzia\u0142uje ona na\u0144 &#8222;z kolosaln\u0105 si\u0142\u0105&#8221;. I owszem, jest co\u015b, co \u0142\u0105czy Berga i Lutos\u0142awskiego: silne emocje.<\/p>\n\n\n\n<p>Takie s\u0105 te\u017c zawarte w <em>Koncercie fortepianowym<\/em>, w kt\u00f3rym solist\u0105 by\u0142 tym razem Andrzej Kara\u0142ow. Pianista znakomity, u kt\u00f3rego wszystko by\u0142o na swoim miejscu, ale w\u0142a\u015bnie tych emocji by\u0142o du\u017co mniej ni\u017c w ostatnich wykonaniach Krystiana Zimermana. Pami\u0119tam, jak wracaj\u0105c do tego utworu w 2013 r. m\u00f3wi\u0142, \u017ce dopiero teraz odkry\u0142, jak wielki dramatyzm jest w tym utworze. Jednak oczywi\u015bcie interpretacje mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne.<\/p>\n\n\n\n<p>W drugiej cz\u0119\u015bci dwa utwory symfoniczne powsta\u0142e w tym samym czasie (1977\/78 r.), ale jak\u017ce od siebie r\u00f3\u017cne. Symfoniami Zygmunta Mycielskiego zajmowa\u0142am si\u0119 wiele lat temu, \u015bledzi\u0142am ich prawykonania po cz\u0119\u015bci na bie\u017c\u0105co i napisa\u0142am o nich referat na sympozjum muzykologiczne. Najbardziej mnie zaciekawi\u0142a <em>IV Symfonia<\/em>. <em>V Symfoni\u0119<\/em>, kt\u00f3r\u0105 us\u0142yszeli\u015bmy dzi\u015b, pozna\u0142am w\u00f3wczas tylko z partytury, ale i w niej wida\u0107 podobne sposoby procedowania. Mycielski uwa\u017ca\u0142, \u017ce muzyka jest j\u0119zykiem; w swoich rozwa\u017caniach &#8211; w felietonach, w dzienniku &#8211; m\u00f3wi\u0142 o tym wr\u0119cz, dodaj\u0105c, \u017ce j\u0119zyk muzyczny r\u00f3wnie\u017c pos\u0142uguje si\u0119 figurami retorycznymi. I mo\u017cna rzeczywi\u015bcie zauwa\u017cy\u0107 w tej muzyce zwroty, kt\u00f3re jak\u0105\u015b analogi\u0105 do figur retorycznych s\u0105. Wydaje si\u0119 to jednak momentami przekoncypowane. Nie jest \u0142atwo przekona\u0107 si\u0119 do tej muzyki; odnosi\u0142am wra\u017cenie, \u017ce wykonawcy do ko\u0144ca przekonani nie byli. Troch\u0119 szkoda.<\/p>\n\n\n\n<p>Z zupe\u0142nie innego \u015bwiata jest <em><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=6uOeW81kD-8\">Kontakion<\/a><\/em> Ingvara Lidholma, jednego z czo\u0142owych szwedzkich tw\u00f3rc\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych, kt\u00f3ry zmar\u0142 kilka lat temu do\u017cywszy niemal wieku. Dzie\u0142o powsta\u0142o z przeznaczeniem na rosyjskie tournee Filharmonii Sztokholmskiej i odnosi si\u0119 do liturgii prawos\u0142awnej, co w czasach sowieckich by\u0142o troch\u0119 kul\u0105 w p\u0142ot. Ale dzie\u0142o jest wyraziste i sugestywne. W dzisiejszym kontek\u015bcie sta\u0142o si\u0119 te\u017c odniesieniem do obecnej sytuacji: <em>kontakion<\/em> to modlitwa za zmar\u0142ych, a melodia zacytowana (i grana przez tr\u0105bk\u0119 z kulis) jest tzw. melodi\u0105 kijowsk\u0105. Inny cytat, z chora\u0142u z <em><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=72V_OTSiAkM\">Symfonii instrument\u00f3w d\u0119tych<\/a><\/em> Strawi\u0144skiego, przypomina, \u017ce to r\u00f3wnie\u017c jest dzie\u0142o \u017ca\u0142obne: zadedykowane zosta\u0142o pami\u0119ci Claude&#8217;a Debussy&#8217;ego. Sam ten chora\u0142 zreszt\u0105 by\u0142 wcze\u015bniej jednym z kr\u00f3tkich <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Wc0Ky_ANOQg\">utwor\u00f3w na fortepian<\/a>, jakie kompozytorzy, w tym tak\u017ce Ravel i de Falla, opublikowali w pi\u015bmie <em>La Revue musicale<\/em>, w specjalnym numerze w ho\u0142dzie Debussy&#8217;emu w\u0142a\u015bnie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gdzie? Na \u0141a\u0144cuchu XXI. Dzi\u015b na wyst\u0119pie NOSPR pod batut\u0105 Bassema Akiki.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11097"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11097"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11097\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11112,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11097\/revisions\/11112"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11097"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11097"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11097"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}