
{"id":11099,"date":"2024-01-28T23:41:42","date_gmt":"2024-01-28T22:41:42","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=11099"},"modified":"2024-01-28T23:46:58","modified_gmt":"2024-01-28T22:46:58","slug":"z-momentami-blisko-sacrum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2024\/01\/28\/z-momentami-blisko-sacrum\/","title":{"rendered":"Z momentami blisko sacrum"},"content":{"rendered":"\n<p>B\u00f3stwa r\u00f3\u017cne pojawia\u0142y si\u0119 na kolejnym koncercie \u0141a\u0144cucha XXI w wykonaniu AUKSO, ale nie zdominowa\u0142y ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Na pocz\u0105tek jednak muzycy siedzieli na estradzie i czekali, a z g\u0142o\u015bnik\u00f3w rozbrzmiewa\u0142y d\u017awi\u0119ki dzwonu i g\u0142os\u00f3w ch\u0142opi\u0119cych w utworze Jonathana Harveya <em>Mortuos plango, vivos voco<\/em>. To dzie\u0142o z 1980 r. (na Warszawskiej Jesieni s\u0142yszeli\u015bmy je \u0107wier\u0107 wieku p\u00f3\u017aniej) powsta\u0142o w IRCAM, ale brzmi niemal naturalnie, oparte na g\u0142osie synka kompozytora (kt\u00f3ry w\u00f3wczas \u015bpiewa\u0142 w ch\u00f3rze ch\u0142opi\u0119cym oraz dzwonu z katedry w Winchester. Ciekawe, \u017ce sentencja na nim wyryta, zacytowana przez kompozytora w om\u00f3wieniu &#8211; <em>Horas avolantes numero, mortuos plango, vivos ad preces voco<\/em> &#8211; r\u00f3\u017cni si\u0119 nieco od oryginalnej sentencji wypisywanej niegdy\u015b na dzwonach ko\u015bcielnych: <em>Vivos voco, mortuos plango, fulgura frango<\/em> &#8211; czyli: \u017cywych wo\u0142am, martwych op\u0142akuj\u0119, gromy krusz\u0119. Ale tu grom\u00f3w nie by\u0142o, to muzyka \u0142agodna.<\/p>\n\n\n\n<p>Przeciwnie, intensywno\u015b\u0107 <em>Elohim<\/em> Giacinto Scelsiego (1965-67) mog\u0142a by\u0107 pewnym zaskoczeniem, poniewa\u017c kompozytor ten kojarzy si\u0119 z protominimalizmem &#8211; niekt\u00f3re jego utwory oparte s\u0105 nawet na jednym d\u017awi\u0119ku. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=LNxUpaWN3iI\">Ten kr\u00f3tki utw\u00f3r<\/a> jest mocny, a przy tym ruchliwy, ma w sobie pot\u0119g\u0119, cho\u0107 gra go niewielki sk\u0142ad. Omawiaj\u0105cemu w programie skojarzy\u0142 si\u0119 z Xenakisem &#8211; jest w tym co\u015b.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolejne odkrycie: <em><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=aCUfBFX5AD4\">Passacaglia concertante<\/a><\/em> S\u00e1ndora Veressa, tw\u00f3rcy w\u0119gierskiego osiad\u0142ego w Szwajcarii, ucznia Kod\u00e1lya i Bart\u00f3ka, a potem nauczyciela Ligetiego, Kurt\u00e1ga i Holligera (linkuj\u0119 powy\u017cej jego wykonanie). Mimo \u017ce utw\u00f3r powsta\u0142 ledwie kilka lat wcze\u015bniej ni\u017c ten Scelsiego, to jest to ca\u0142kiem inny \u015bwiat, jeszcze ekspresjonistyczny. To w\u0142a\u015bciwie nie passacaglia (cho\u0107 element\u00f3w tej formy chwilami mo\u017cna si\u0119 dopatrzy\u0107), tylko koncert obojowy w trzech cz\u0119\u015bciach.<\/p>\n\n\n\n<p>Lutos\u0142awskiego tym razem zabrzmia\u0142y<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Vo1pdDEeLaM\"> <\/a><em><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Vo1pdDEeLaM\">Preludia i fuga<\/a><\/em>, Jak si\u0119 umiejscowi\u0142y w tym kontek\u015bcie? To te\u017c utw\u00f3r intensywny, opowiadaj\u0105cy swoje historie. A przy tym jego wykonawcy powinni umie\u0107 \u015bpiewa\u0107 na swoich instrumentach &#8211; i muzycy AUKSO to potrafi\u0105. Ciekawy by\u0142 pomys\u0142 na zwie\u0144czenie tego koncertu: <em>Apoteoza<\/em>, czyli zako\u0144czenie, z <em>Apollon musag\u00e8te<\/em> Strawi\u0144skiego. Zatem po nawi\u0105zaniu do chrze\u015bcija\u0144stwa (Harvey) i judaizmu (Scelsi) &#8211; podr\u00f3\u017c w czasie do staro\u017cytnej Grecji. Muzyka i\u015bcie apolli\u0144ska: zupe\u0142nie inny, bardziej \u015bwiecki rodzaj sacrum ni\u017c w dw\u00f3ch pierwszych utworach. Pogodnie uroczysty. Wykonanie przepi\u0119knie &#8211; publiczno\u015b\u0107 nie chcia\u0142a wypu\u015bci\u0107 muzyk\u00f3w, wi\u0119c Marek Mo\u015b przyzna\u0142, \u017ce nie przygotowali bisu. Chyba nie obraziliby\u015bmy si\u0119, gdyby powt\u00f3rzyli Strawi\u0144skiego, ale mo\u017ce uznali, \u017ce dwie apoteozy pod rz\u0105d to ju\u017c za wiele.<\/p>\n\n\n\n<p>Pozosta\u0142 jeszcze tylko jeden koncert festiwalu &#8211; Chain Ensemble za tydzie\u0144.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00f3stwa r\u00f3\u017cne pojawia\u0142y si\u0119 na kolejnym koncercie \u0141a\u0144cucha XXI w wykonaniu AUKSO, ale nie zdominowa\u0142y ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11099"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11099"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11099\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11102,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11099\/revisions\/11102"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11099"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11099"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11099"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}