{"id":11140,"date":"2024-02-26T23:37:54","date_gmt":"2024-02-26T22:37:54","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=11140"},"modified":"2024-02-26T23:37:54","modified_gmt":"2024-02-26T22:37:54","slug":"harnasie-i-sztuczna-inteligencja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2024\/02\/26\/harnasie-i-sztuczna-inteligencja\/","title":{"rendered":"Harnasie i sztuczna inteligencja"},"content":{"rendered":"\n

Co ma jedno do drugiego? Po dzisiejszym koncercie w NOSPR mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce Harnasie<\/em> wygra\u0142y, ale o to akurat nietrudno.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

R\u00f3\u017cne ju\u017c bywa\u0142y pomys\u0142y, \u017ceby sprzeda\u0107 w \u015bwiat Szymanowskiego, czasem udane, ale wci\u0105\u017c si\u0119 nie zakorzeni\u0142 w \u015bwiecie tak, jak by na to swoj\u0105 jako\u015bci\u0105 muzyki zas\u0142ugiwa\u0142. Najbardziej to si\u0119 chyba uda\u0142o z Kr\u00f3lem Rogerem<\/em>; z Harnasiami<\/em> jest trudniej, cho\u0107 to te\u017c wspania\u0142a muzyka. Ale zupe\u0142nie inna, przesi\u0105kni\u0119ta folklorem g\u00f3ralskim, co mo\u017ce by\u0107 dla wielu nie\u0142atwe. Dla nas jest bliska, bo znamy dobrze ten folklor, wiemy, co to Tatry i jaka za nimi i ich mieszka\u0144cami stoi legenda, jakie maj\u0105 miejsce w naszej kulturze – r\u00f3wnie\u017c dzi\u0119ki Szymanowskiemu w\u0142a\u015bnie.<\/p>\n\n\n\n

Dos\u0142owno\u015bci dzi\u015b nie lubimy, wi\u0119c pr\u00f3bujemy oprawia\u0107 t\u0119 muzyk\u0119 inaczej, ale z jakim skutkiem? Dzi\u015b w\u0142a\u015bnie rozmawiali\u015bmy z kolegami o interpretacji, jak\u0105 da\u0142a w Operze Narodowej par\u0119 lat temu<\/a> Izadora Weiss, \u0142\u0105cz\u0105c dzie\u0142o Szymanowskiego z Biegunami<\/em> Olgi Tokarczuk: skutek by\u0142 taki, \u017ce po wyj\u015bciu pami\u0119ta\u0142o si\u0119 raczej Tokarczuk ni\u017c Szymanowskiego.<\/p>\n\n\n\n

Teraz by\u0142 pomys\u0142: sprowadzi\u0107 do NOSPR Edwarda Gardnera, \u017ceby zadyrygowa\u0142 polskimi zespo\u0142ami, czyli NOSPR i Ch\u00f3rem Opery i Filharmonii Podlaskiej (kiedy\u015b nagra\u0142 Harnasie<\/em> z zespo\u0142ami BBC) i nam\u00f3wi\u0107 znanego choreografa Wayne’a McGregora do stworzenia interpretacji tanecznej, ale sfilmowanej i przekszta\u0142conej w co\u015b, co b\u0119dzie mo\u017cna wy\u015bwietli\u0107 nad estrad\u0105 – tancerze przecie\u017c by si\u0119 tu nie zmie\u015bcili. Artysta wzi\u0105\u0142 wi\u0119c do tego celu troje tancerzy – kobiet\u0119 i dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyzn (jak w oryginalnym balecie), a tak\u017ce zdj\u0119cia g\u00f3r filmowane z drona, i przepu\u015bci\u0142 to wszystko przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119, a efekt by\u0142 wy\u015bwietlany na zawieszonej konstrukcji z dwoma po\u0142\u0105czonymi ekranami, kt\u00f3ra te\u017c co jaki\u015b czas si\u0119 obraca\u0142a. Nie powiem, \u017ceby wynik by\u0142 udany, a co jaki\u015b czas mia\u0142am wr\u0119cz wra\u017cenie, \u017ce co\u015b nie wysz\u0142o, cho\u0107 pocz\u0105tek, kiedy pojawi\u0142y si\u0119 owe trzy postaci, i p\u00f3\u017aniej moment, gdy pejza\u017ce g\u00f3rskie s\u0105 przetwarzane w formy abstrakcyjne, zapowiada\u0142y co\u015b ciekawszego. W sumie jednak odnosi\u0142o si\u0119 wra\u017cenie przypadkowo\u015bci tego zestawu; co prawda McGregor pisze w s\u0142owie wst\u0119pnym, \u017ce ze swym zespo\u0142em kierowali si\u0119 „szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 analiz\u0105 partytury”, a z niej wyprowadzali „spos\u00f3b, w jaki tematy i obrazy zostan\u0105 wy\u015bwietlone na rze\u017abie kinetycznej”, ale ja mu po prostu nie wierz\u0119. Gdyby rzeczywi\u015bcie zgra\u0107 to, co dzieje si\u0119 w obrazie, z muzyk\u0105, by\u0142oby o wiele lepiej. McGregor pisze jeszcze: „Mamy nadziej\u0119, \u017ce Szymanowski by\u0142by tym projektem podekscytowany i mo\u017ce nawet nieco zaskoczony. I Diagilew te\u017c!” – i powiem z\u0142o\u015bliwie, \u017ce pewnie mogliby by\u0107 w momentach, gdy wida\u0107 kszta\u0142tne m\u0119skie musku\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

Ale przede wszystkim jednak Harnasie<\/em> to muzyka, a ta wypad\u0142a pi\u0119knie. Opr\u00f3cz zespo\u0142\u00f3w i dyrygenta nale\u017cy jeszcze wymieni\u0107 (i pochwali\u0107) solist\u0119, Andrzeja Lamperta. Ch\u00f3r jeszcze przedtem w uzupe\u0142nieniu wykona\u0142 urocze Five Flower Songs<\/em> op. 47 Brittena. Za tydzie\u0144 A Body for Harnasie<\/em> ma si\u0119 pojawi\u0107 w londy\u0144skiej Royal Festival Hall, ale w wykonaniu LPO<\/a>; tak\u017ce Brytyjczycy poka\u017c\u0105 to w Brugii<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Co ma jedno do drugiego? Po dzisiejszym koncercie w NOSPR mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce Harnasie wygra\u0142y, ale o to akurat nietrudno.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11140"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11140"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11140\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11141,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11140\/revisions\/11141"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11140"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11140"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11140"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}