
{"id":11157,"date":"2024-03-13T23:56:16","date_gmt":"2024-03-13T22:56:16","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=11157"},"modified":"2024-03-14T10:12:36","modified_gmt":"2024-03-14T09:12:36","slug":"oscar-za-dzwiek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2024\/03\/13\/oscar-za-dzwiek\/","title":{"rendered":"Oscar za d\u017awi\u0119k"},"content":{"rendered":"\n<p>Tym razem o czym\u015b, co nie krzepi, wr\u0119cz przeciwnie. Nawet nie my\u015bla\u0142am z pocz\u0105tku, wybieraj\u0105c si\u0119 na ten film, \u017ceby o nim pisa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Jednak <em>Strefa interes\u00f3w<\/em> Jonathana Glazera jest filmem, kt\u00f3ry dzia\u0142a nie tylko obrazem, ale te\u017c w ogromnym stopniu d\u017awi\u0119kiem &#8211; Oscar w tej dziedzinie po prostu nie m\u00f3g\u0142 przypa\u015b\u0107 komu\u015b innemu &#8211; a mechanizm, kt\u00f3remu i ja si\u0119 nie\u015bwiadomie podda\u0142am, wprost mnie przerazi\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla tych, kt\u00f3rzy jeszcze nie widzieli: jest to film o komendancie Auschwitz Rudolfie H\u00f6ssie (Christian Friedel) i jego licznej rodzinie, czyli \u017conie Hedwig (brawurowa rola Sandry H\u00fcller) i pi\u0119ciorgu dzieciach. Plus otoczenie, hitlerowscy podw\u0142adni pana domu, s\u0142u\u017cba z\u0142o\u017cona z okolicznych Polak\u00f3w, matka Hedwig przyje\u017cd\u017caj\u0105ca w odwiedziny. Rzecz w tym, \u017ce sielskie \u017cycie, jakie rodzina H\u00f6ss\u00f3w prowadzi, toczy si\u0119 za murem obozu zag\u0142ady, kt\u00f3rego prawie wcale nie widzimy. Domy\u015blamy si\u0119 go tylko &#8211; przede wszystkim w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki d\u017awi\u0119kom.<\/p>\n\n\n\n<p>Co mnie tak przerazi\u0142o? Po pierwszych napisach, fragmencie muzycznym (autork\u0105 muzyki jest Mica Levi, sta\u0142a wsp\u00f3\u0142pracowniczka Glazera) b\u0119d\u0105cym elektronicznym przetworzeniem \u015bpiewu ch\u00f3ralnego, zaczynamy s\u0142ysze\u0107 charakterystyczny huk, kt\u00f3ry b\u0119dzie ju\u017c brzmia\u0142 niemal przez ca\u0142y film. Oczywiste by\u0142o dla mnie od pocz\u0105tku, \u017ce to odg\u0142os ognia w krematoryjnych piecach. Milknie on tylko w momentach, kiedy akcja oddala si\u0119 stamt\u0105d: gdy H\u00f6ss jest na delegacji w Oranienburgu, gdy znajduje si\u0119 na balu (filmowanym na zamku Ksi\u0105\u017c), no i w kr\u00f3ciutkiej sekwencji wsp\u00f3\u0142czesnej pod koniec, gdy widzimy sprz\u0105taczki chodz\u0105ce z odkurzaczami po Muzeum Auschwitz, z gablotami ze stertami but\u00f3w czy walizek w tle.<\/p>\n\n\n\n<p>Poza hukiem piec\u00f3w s\u0105 i inne odg\u0142osy, strza\u0142y, krzyki, poci\u0105g. Podobno Johnnie Burn, projektant d\u017awi\u0119ku (i laureat Oscara), stworzy\u0142 szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 dokumentacj\u0119 i wr\u0119cz bibliotek\u0119 d\u017awi\u0119k\u00f3w, sprawdzaj\u0105c, jak co mog\u0142o by\u0107 s\u0142yszalne i z jakiej odleg\u0142o\u015bci &#8211; w \u015bcie\u017cce d\u017awi\u0119kowej pono\u0107 nie ma przypadku. Zreszt\u0105 w innych dziedzinach realizatorzy te\u017c przeprowadzali dok\u0142adn\u0105 i drobiazgow\u0105 dokumentacj\u0119 (a\u017c ekipa Muzeum Auschwitz by\u0142a pod wra\u017ceniem). Mo\u017cemy wi\u0119c za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce to w naturze rzeczywi\u015bcie tak brzmia\u0142o, i po raz kolejny si\u0119 zdumie\u0107 &#8211; bo zdumiewamy si\u0119 tu co chwila &#8211; jak mo\u017cna by\u0142o w tym \u017cy\u0107 i jeszcze, jak Hedwig, tak kocha\u0107 to \u017cycie, \u017ce uwa\u017ca\u0107 to miejsce za raj. Mo\u017cna oczywi\u015bcie zrozumie\u0107, \u017ce dla prostej kobiety by\u0142 to wielki awans spo\u0142eczny. Ale \u017cy\u0107 z tym d\u017awi\u0119kiem, ju\u017c chocia\u017cby z samym tym piecem bez przerwy? Ja po paru minutach pomy\u015bla\u0142am, \u017ce ju\u017c wiem, \u017ce to tak b\u0119dzie brzmia\u0142o ca\u0142y czas, i w zwi\u0105zku z tym nie jestem pewna, czy wytrzymam ca\u0142y seans. No, ale wytrzyma\u0142am, nawet na sw\u00f3j spos\u00f3b si\u0119 do tego d\u017awi\u0119ku przyzwyczai\u0142am &#8211; i to w\u0142a\u015bnie wyda\u0142o mi si\u0119 tak przera\u017caj\u0105ce. Oczywi\u015bcie w naturze wiele rzeczy mog\u0142o przera\u017ca\u0107 bardziej: je\u015bli chodzi o wra\u017cenia zmys\u0142owe, to cho\u0107by zapachy &#8211; z tym ju\u017c nic nie mo\u017cna zrobi\u0107, oczy mo\u017cna zas\u0142oni\u0107, kiedy \u0142una ognia nie daje spa\u0107, uszy te\u017c mo\u017cna by zatka\u0107, ale z nosem sobie nie poradzisz. A jednak oni przyzwyczaili si\u0119 do wszystkiego i niczego ju\u017c z obozowej grozy nie zauwa\u017cali. Co wi\u0119cej, jest taki moment, kiedy ojciec z synami id\u0105 przez \u0142\u0105k\u0119 i zwracaj\u0105 uwag\u0119 na d\u017awi\u0119k &#8211; nie pobliskich strza\u0142\u00f3w i wrzask\u00f3w, tylko klangoru \u017curawia. Tamtego ju\u017c nie s\u0142ysz\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>R\u00f3\u017cne s\u0105 zdania na temat tego filmu, wi\u0119kszo\u015b\u0107 pozytywnych, ale s\u0105 i negatywne, np. recenzent &#8222;New Yorkera&#8221; nazywa go <a href=\"https:\/\/www.newyorker.com\/culture\/the-front-row\/the-zone-of-interest-is-an-extreme-form-of-holokitsch\">ekstremalnym holokiczem<\/a>. Mo\u017cna mie\u0107 pretensje o pewne p\u0119kni\u0119cia (kt\u00f3rym towarzyszy muzyka Levi; zwykle jest to przetworzony g\u0142os), w tym sceny z noktowizora w poetyce snu, przedstawiaj\u0105ce dziewczynk\u0119, kt\u00f3ra zostawia jab\u0142ka wi\u0119\u017aniom. Glazer chcia\u0142 w ten spos\u00f3b uczci\u0107 posta\u0107 autentyczn\u0105, Aleksandr\u0119 Ko\u0142odziejczyk, kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 szcz\u0119\u015bcie jeszcze spotka\u0107 jako 90-letni\u0105 staruszk\u0119 &#8211; opowiedziawszy mu swoj\u0105 histori\u0119 nied\u0142ugo potem zmar\u0142a (film jest jej po\u015bwi\u0119cony). Ale te sekwencje nie s\u0105 do ko\u0144ca czytelne, bo pojawiaj\u0105 si\u0119 zwykle, kiedy jedna z c\u00f3reczek H\u00f6ssa nie mo\u017ce spa\u0107 w nocy, a on przychodzi jej czyta\u0107 bajeczki (w tym o Jasiu i Ma\u0142gosi, kt\u00f3ra wrzuci\u0142a z\u0142\u0105 czarownic\u0119 do pieca &#8211; fakt, dos\u0142owno\u015b\u0107 bliska kiczu, ale pono\u0107 naprawd\u0119 t\u0119 bajk\u0119 dzieciom czyta\u0142), wi\u0119c to wygl\u0105da jakby to by\u0142 jej sen, a przecie\u017c chyba nie o to chodzi\u0142o. Mia\u0142abym jeszcze wi\u0119cej zastrze\u017ce\u0144, ale w sumie moim zdaniem obejrze\u0107 (i pos\u0142ucha\u0107) warto. Je\u015bli ma si\u0119 silne nerwy oczywi\u015bcie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tym razem o czym\u015b, co nie krzepi, wr\u0119cz przeciwnie. Nawet nie my\u015bla\u0142am z pocz\u0105tku, wybieraj\u0105c si\u0119 na ten film, \u017ceby o nim pisa\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":11160,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11157"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11157"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11157\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11158,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11157\/revisions\/11158"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11160"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11157"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11157"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11157"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}