
{"id":11397,"date":"2024-08-29T00:55:35","date_gmt":"2024-08-28T22:55:35","guid":{"rendered":"https:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=11397"},"modified":"2024-08-29T00:55:35","modified_gmt":"2024-08-28T22:55:35","slug":"kompozytorzy-kompozytorki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2024\/08\/29\/kompozytorzy-kompozytorki\/","title":{"rendered":"Kompozytorzy, kompozytorki"},"content":{"rendered":"\n<p>A tak &#8211; dwie kompozytorki. W czasach romantyzmu, wcze\u015bniejszego i p\u00f3\u017aniejszego, troch\u0119 ich by\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Dobrze, \u017ce przypomina si\u0119 te nazwiska. Na koncercie Kammerorchester Basel &#8211; Fanny Hensel i Emilie Mayer, a jest ich o wiele wi\u0119cej: Clara Schumann oczywi\u015bcie, ale te\u017c Louise Farrenc, C\u00e9cile Chaminade, Augusta Holmes itd. itp. Szwajcarski zesp\u00f3\u0142 graj\u0105cy bez dyrygenta (od pulpitu koncertmistrza prowadzi go Antonio Vi\u00f1uales P\u00e9rez) umie\u015bci\u0142 w ich kontek\u015bcie <em>IV Koncert fortepianowy<\/em> Beethovena. Mia\u0142a go gra\u0107 H\u00e9l\u00e8ne Grimaud, ale odwo\u0142a\u0142a tourn\u00e9e z powodu choroby (covid szaleje&#8230;) i w jej zast\u0119pstwie wyst\u0105pi\u0142 Francesco Piemontesi. Dobre to by\u0142o zast\u0119pstwo.<\/p>\n\n\n\n<p>Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce by\u0142 to negatyw wykonania Rittera z orkiestr\u0105 Martyny Pastuszki &#8211; tam pianista gra\u0142 na grafie o nik\u0142ym d\u017awi\u0119ku, umieszczonym w\u015br\u00f3d orkiestry, i musia\u0142 czyni\u0107 dramatyczne wysi\u0142ki, by go by\u0142o s\u0142ycha\u0107, przy okazji dramatyzuj\u0105c ca\u0142\u0105 interpretacj\u0119. Natomiast Piemontesi gra\u0142 we wsp\u00f3\u0142czesnym uk\u0142adzie: fortepian przed orkiestr\u0105, bez obawy o zag\u0142uszenie. M\u00f3g\u0142 wi\u0119c delikatnie i subtelnie rozwija\u0107 skowronkowe trele. A technik\u0119 palcow\u0105 ma te\u017c \u015bwietn\u0105, wi\u0119c by\u0142o to naprawd\u0119 pi\u0119kne. Przy tym dobrze byli zgrani z orkiestr\u0105. \u0141adny gest wykona\u0142 na bis: zagra\u0142 <em>Etiud\u0119 b-moll<\/em> Szymanowskiego (kolega siedz\u0105cy obok spyta\u0142, czy to mo\u017ce by\u0142o co\u015b Skriabina).<\/p>\n\n\n\n<p>Przedtem zgrabna <em>Uwertura C-dur<\/em> Fanny Hensel, jak si\u0119 okazuje, jedyne jej dzie\u0142o orkiestrowe. Fanny by\u0142a utalentowana jak jej brat, ale musia\u0142a czasem na niego si\u0119 zdawa\u0107, \u017ceby wyda\u0107 niekt\u00f3re ze swoich pie\u015bni (pod nazwiskiem Feliksa), i w og\u00f3le by\u0142a skazana na anonimowo\u015b\u0107. Inaczej z Emilie Mayer, dzia\u0142aj\u0105c\u0105 mi\u0119dzy Szczecinem a Berlinem. Podobno pieni\u0105dze szcz\u0119\u015bcia nie daj\u0105, ale jej spadek da\u0142 niezale\u017cno\u015b\u0107 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 pokazania si\u0119 jako kompozytorka osobi\u015bcie. Z o\u015bmiu symfonii, kt\u00f3re napisa\u0142a, us\u0142yszeli\u015bmy si\u00f3dm\u0105, i jest to naprawd\u0119 porz\u0105dna symfoniczna robota. Mo\u017ce nie dzie\u0142o genialne, ale na przyzwoitym poziomie jak wiele w tej epoce, pomi\u0119dzy Beethovenem, Mendelssohnem i Brahmsem. Bardzo przyjemnie si\u0119 tego s\u0142ucha\u0142o. Bis te\u017c by\u0142 &#8222;w podobie&#8221; &#8211; nie wiem, co to by\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p>Po po\u0142udniu w Studiu im. Lutos\u0142awskiego grali Pieter Wispelwey i Paolo Giacometti. Ten drugi jest nam na festiwalu znany <a href=\"https:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/2009\/08\/26\/dzien-solistow\/\">od 2009 roku<\/a>, kiedy to gra\u0142 nam sympatyczne <em>Grzechy staro\u015bci<\/em> Rossiniego. Arty\u015bci nagrywaj\u0105 razem ju\u017c od dawna, tak\u017ce repertuar zbli\u017cony do tego z koncertu, ale chyba dawno razem nie wyst\u0119powali na \u017cywo, bo podobno wiolonczelista by\u0142 stremowany. To si\u0119 nawet s\u0142ysza\u0142o, zw\u0142aszcza w pierwszej cz\u0119\u015bci koncertu, w utworach Schuberta &#8211; mo\u017ce te\u017c dlatego, \u017ce <em>Sonata A-dur<\/em> jest przeznaczona na skrzypce i fortepian, tylko Wispelwey j\u0105 opracowa\u0142 na wiolonczel\u0119 i fortepian. By\u0142y jeszcze wariacje na temat pie\u015bni <em>Trockne Blumen<\/em>, a pianista przedzieli\u0142 je miniaturami George&#8217;a Alexandra Osborne&#8217;a &#8211; ot, takie ciekawostki z epoki zaraz-po-chopinowskiej.<\/p>\n\n\n\n<p>Drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wype\u0142ni\u0142a <em>Sonata<\/em> Chopina i tu ju\u017c wiolonczelista ca\u0142kiem odzyska\u0142 rezon. Pi\u0119kne, skromne, a dobitne granie. Jedna tylko by\u0142a ma\u0142a wpadka, ale na szcz\u0119\u015bcie pianista by\u0142 przytomny. A na bis zupe\u0142nie odjechali\u015bmy z nimi przy drugiej cz\u0119\u015bci <em>Arpeggione<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A tak &#8211; dwie kompozytorki. W czasach romantyzmu, wcze\u015bniejszego i p\u00f3\u017aniejszego, troch\u0119 ich by\u0142o.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11397"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11397"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11397\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11398,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11397\/revisions\/11398"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}