{"id":11552,"date":"2024-11-24T22:45:24","date_gmt":"2024-11-24T21:45:24","guid":{"rendered":"https:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=11552"},"modified":"2024-11-24T22:45:24","modified_gmt":"2024-11-24T21:45:24","slug":"penderecki-nie-penderecki-gorecki-nie-gorecki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2024\/11\/24\/penderecki-nie-penderecki-gorecki-nie-gorecki\/","title":{"rendered":"Penderecki &#8211; nie Penderecki, G\u00f3recki &#8211; nie G\u00f3recki"},"content":{"rendered":"\n<p>Ciekawy pomys\u0142 mia\u0142a krakowska Sp\u00f3\u0142dzielnia Muzyczna z programem koncertu w Sukiennicach z cyklu <em>Interakcje<\/em>: dwa nieoczywiste utwory polskich kompozytor\u00f3w plus jeszcze dwa zupe\u0142nie inne.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Komu Penderecki kojarzy si\u0119 z awangard\u0105, czyli utworami typu <em>Tren<\/em>, <em>Anaklasis<\/em> czy <em>Polymorphia<\/em>, m\u00f3g\u0142by by\u0107 zdziwiony klasyczno\u015bci\u0105 (a raczej romantyczno\u015bci\u0105) i przyst\u0119pno\u015bci\u0105 <em>Sekstetu<\/em>. Tak\u017ce kto\u015b, kto kojarzy go z wielkimi formami: <em>Pasja<\/em>, <em>Jutrznia<\/em>, <em>Dies irae<\/em>, <em>Polskie Requiem<\/em>, <em>Siedem bram Jerozolimy<\/em> &#8211; mo\u017ce by\u0107 zaskoczony kameralno\u015bci\u0105 \u015brodk\u00f3w. Inna sprawa, \u017ce wi\u0119cej gra si\u0119 &#8222;p\u00f3\u017anego&#8221; Pendereckiego ni\u017c tego awangardowego, wi\u0119c dla kogo\u015b, kto raczej takie rzeczy s\u0142ysza\u0142, jego m\u0142odzie\u0144cze dzie\u0142a mog\u0105 by\u0107 wielkim zaskoczeniem.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Sekstet<\/em> z 2000 r. jest jednym z tych utwor\u00f3w, o kt\u00f3rych kompozytor m\u00f3wi\u0142, \u017ce to jego <em>musica domestica<\/em>: w wi\u0119kszo\u015bci powsta\u0142 w Lus\u0142awicach i przepojony jest melancholi\u0105, kt\u00f3ra wpisana jest w okoliczny krajobraz. Mo\u017cna tu us\u0142ysze\u0107 reminiscencje z dawnej przesz\u0142o\u015bci: dyskretne nawi\u0105zania do muzyki klezmerskiej czy r\u00f3g przypominaj\u0105cy (przez pewien czas w oddaleniu od reszty zespo\u0142u) zew na polowania. <\/p>\n\n\n\n<p>Zupe\u0142nie przeciwna sprawa z G\u00f3reckim i jego <em>Koncertem na pi\u0119\u0107 instrument\u00f3w i kwartet smyczkowy<\/em>. To utw\u00f3r studencki, z 1957 r., i znalaz\u0142 si\u0119 w pierwszym jego koncercie monograficznym, kt\u00f3ry zorganizowa\u0142 mu &#8211; to absolutnie wyj\u0105tkowe &#8211; zachwycony jego talentem prof. Boles\u0142aw Szabelski, a trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce poszed\u0142 na studia zaledwie po dw\u00f3ch latach w szkole muzycznej. Utw\u00f3r jest serialny, chwilami wr\u0119cz pobrzmiewa Webernem czy Luigim Nono, ale te\u017c temperament rozsadza\u0142 m\u0142odego kompozytora w spos\u00f3b s\u0142yszalny w szybszych, niemal marszowych cz\u0119\u015bciach. G\u00f3recki jeszcze nie awangardowy (a o stylu u\u017cywanym w czasach <em>III Symfonii<\/em> w og\u00f3le trudno by\u0142oby w\u00f3wczas pomy\u015ble\u0107) jest tak samo w znakomitym gatunku jak ten awangardowy i p\u00f3\u017aniejszy.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla kontrastu pomi\u0119dzy tymi utworami wstawiono utw\u00f3r <em>Gra<\/em> Elliotta Cartera po\u015bwi\u0119cony Witoldowi Lutos\u0142awskiemu (wykonany na saksofonie zamiast na klarnecie) oraz <em>Asche<\/em> Marka Andre, ucznia i wielbiciela Helmuta Lachenmanna, kontynuuj\u0105cego jego estetyk\u0119 d\u017awi\u0119k\u00f3w szmerowych, bliskich ciszy. W sumie szeroki rozrzut stylistyczny.<\/p>\n\n\n\n<p>Cieszy ca\u0142kiem niez\u0142a frekwencja na koncercie tej nie\u0142atwej przecie\u017c muzyki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ciekawy pomys\u0142 mia\u0142a krakowska Sp\u00f3\u0142dzielnia Muzyczna z programem koncertu w Sukiennicach z cyklu Interakcje: dwa nieoczywiste utwory polskich kompozytor\u00f3w plus jeszcze dwa zupe\u0142nie inne.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11552"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11552"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11552\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11553,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11552\/revisions\/11553"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11552"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11552"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11552"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}