
{"id":11658,"date":"2025-01-26T00:09:08","date_gmt":"2025-01-25T23:09:08","guid":{"rendered":"https:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=11658"},"modified":"2025-01-26T00:09:08","modified_gmt":"2025-01-25T23:09:08","slug":"lancuch-xxii-sie-rozpoczal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2025\/01\/26\/lancuch-xxii-sie-rozpoczal\/","title":{"rendered":"\u0141a\u0144cuch XXII si\u0119 rozpocz\u0105\u0142"},"content":{"rendered":"\n<p>I jak zwykle z ciekawym, nietypowym programem. NOSPR pod batut\u0105 Yaroslava Shemeta wykona\u0142 dzi\u015b utwory Vagna Holmboe, Jana Krenza, Romana Palestra &#8211; i oczywi\u015bcie Lutos\u0142awskiego.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Tradycyjnie za koncepcj\u0119 programu odpowiada muzykolog Marcin Krajewski. To naturalne nawi\u0105zanie do dawnych Festiwali Muzycznych Polskiego Radia zainicjowanych w latach 90. przez El\u017cbiet\u0119 Markowsk\u0105, Grzegorza Michalskiego i prof. Micha\u0142a Bristigera, kt\u00f3ry by\u0142 konsultantem programowym. Mo\u017cna by\u0142o w\u00f3wczas w tym samym Studiu im. Witolda Lutos\u0142awskiego s\u0142ucha\u0107 &#8211; po\u015br\u00f3d innych &#8211; utwor\u00f3w zupe\u0142nie w Polsce nieznanych, a bez w\u0105tpienia warto\u015bciowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak przejrze\u0107 <a href=\"https:\/\/www.lutoslawski.org.pl\/festiwal\/program\">tegoroczny program \u0141a\u0144cucha<\/a>, wida\u0107, \u017ce tym razem du\u017co jest w nim muzyki z lat 40. i 50. Troch\u0119 p\u00f3\u017aniejszy, bo z 1960 r., by\u0142 mocny akcent pocz\u0105tkowy: <em>Monolith<\/em> op. 76 Vagna Holmboe. My\u015bl\u0119, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas na sali nie mia\u0142o dot\u0105d poj\u0119cia o istnieniu tego <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Vagn_Holmboe\">interesuj\u0105cego i p\u0142odnego kompozytora<\/a>. Mam troch\u0119 pretensji do tw\u00f3rc\u00f3w ksi\u0105\u017cki programowej, \u017ce nie zamieszczaj\u0105 cho\u0107by skr\u00f3towych \u017cyciorys\u00f3w kompozytor\u00f3w &#8211; musia\u0142am dopiero w sieci sprawdzi\u0107, \u017ce by\u0142 Du\u0144czykiem. <em>Monolith<\/em> to co\u015b na kszta\u0142t uwertury, energicznej, atonalnej, z du\u017c\u0105 rol\u0105 perkusji. Stylistycznie troch\u0119 przypomina mi Hindemitha. Mo\u017cna go pos\u0142ucha\u0107 na Spotify. Natomiast na YouTube mo\u017cna znale\u017a\u0107 <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=5gs8BRm6UOg\"><em>I Symfoni\u0119<\/em> Krenza<\/a> powsta\u0142\u0105 w latach 1947-49, po\u015bwi\u0119con\u0105 matce, kt\u00f3ra zgin\u0119\u0142a w powstaniu warszawskim. Od refleksyjnego, \u017ca\u0142obnego wst\u0119pu przez \u017cyw\u0105 \u015brodkow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 przynosz\u0105c\u0105 wspomnienia dzia\u0142a\u0144 wojennych po powr\u00f3t \u017ca\u0142obnych nastroj\u00f3w &#8211; s\u0142ycha\u0107, \u017ce to dzie\u0142o zosta\u0142o napisane jeszcze przed wprowadzeniem doktryny socrealizmu. Dyrygent-kompozytor zmienia\u0142 jeszcze par\u0119 razy w \u017cyciu styl, ale osobowo\u015b\u0107 jest do rozpoznania. Taki by\u0142 zreszt\u0105 los wi\u0119kszo\u015bci tw\u00f3rc\u00f3w w tych czasach.<\/p>\n\n\n\n<p>Tak\u017ce Romana Palestra, kt\u00f3rego <em>Passacaglii<\/em> na orkiestr\u0119 z 1953 r. wys\u0142uchali\u015bmy w drugiej cz\u0119\u015bci. Powsta\u0142a ju\u017c na emigracji, kiedy kompozytor zosta\u0142 w Monachium kierownikiem dzia\u0142u kulturalnego Radia Wolna Europa. M\u00f3g\u0142 wi\u0119c pisa\u0107 bez ideologicznego skr\u0119powania. Zafascynowa\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas serializmem i to by\u0142 jego pierwszy utw\u00f3r w tej technice. Ja mam z jego muzyk\u0105 problem, nie \u0142api\u0119 z ni\u0105 niestety kontaktu, ale ciekawe by\u0142o zestawienie styl\u00f3w wszystkich tych utwor\u00f3w, powsta\u0142ych w niezbyt wielkiej odleg\u0142o\u015bci czasowej od siebie (i znakomicie wykonanych).<\/p>\n\n\n\n<p>Na koniec patron festiwalu, kt\u00f3ry jak zwykle wszystkich bi\u0142 o g\u0142ow\u0119. <em>Koncert wiolonczelow<\/em>y gra\u0142a Maria Leszczy\u0144ska, laureatka II nagrody na Konkursie im. Lutos\u0142awskiego. Bardzo przemy\u015blana koncepcja, szkoda tylko, \u017ce solistka ma instrument do\u015b\u0107 cichy, wi\u0119c cz\u0119sto by\u0142a zag\u0142uszana przez orkiestr\u0119 &#8211; przynajmniej tak to s\u0142ysza\u0142am z mojego VIII rz\u0119du. \u0141adny gest wykona\u0142a na bis: zagra\u0142a solowy utw\u00f3r Jerzego Bauera, \u0142\u00f3dzkiego kompozytora, kt\u00f3ry zmar\u0142 dwa tygodnie temu. By\u0142y to <em>Wariacje w poszukiwaniu tematu<\/em> z 1996 r., wymagaj\u0105ce zar\u00f3wno wirtuozerii, jak muzykalno\u015bci; mo\u017cna ich pos\u0142ucha\u0107 <a href=\"http:\/\/jerzybauer.com\/pl\/katalog-utworow\/#solo_smyczkowe\">na stronie kompozytora<\/a>. My\u015bl\u0119, \u017ce profesor m\u00f3g\u0142 pisa\u0107 to dzie\u0142ko z my\u015bl\u0105 o synu Andrzeju, u kt\u00f3rego nawiasem m\u00f3wi\u0105c solistka studiowa\u0142a na warszawskiej uczelni (teraz studiuje w D\u00fcsseldorfie u Pietera Wispelweya).<\/p>\n\n\n\n<p>Kolejne ogniwo \u0141a\u0144cucha XXII za tydzie\u0144.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>I jak zwykle z ciekawym, nietypowym programem. NOSPR pod batut\u0105 Yaroslava Shemeta wykona\u0142 dzi\u015b utwory Vagna Holmboe, Jana Krenza, Romana Palestra &#8211; i oczywi\u015bcie Lutos\u0142awskiego.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11658"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11658"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11658\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11659,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11658\/revisions\/11659"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11658"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11658"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11658"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}