{"id":11662,"date":"2025-02-01T23:50:32","date_gmt":"2025-02-01T22:50:32","guid":{"rendered":"https:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=11662"},"modified":"2025-02-01T23:50:32","modified_gmt":"2025-02-01T22:50:32","slug":"dobra-zapomniana-muzyka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2025\/02\/01\/dobra-zapomniana-muzyka\/","title":{"rendered":"Dobra, zapomniana muzyka"},"content":{"rendered":"\n

…na koncercie Orkiestry Polskiego Radia pod Micha\u0142em Klauz\u0105 na \u0141a\u0144cuchu XXII. Oczywi\u015bcie z wyj\u0105tkiem dzie\u0142a patrona festiwalu – Partity<\/em> Lutos\u0142awskiego w wersji na skrzypce z orkiestr\u0105.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Nie b\u0119d\u0119 si\u0119 ju\u017c po raz kt\u00f3ry\u015b rozwodzi\u0107 nad jej oczywist\u0105 genialno\u015bci\u0105, powiem tylko, \u017ce \u015bwietnie zagra\u0142 j\u0105 Jaros\u0142aw Nadrzycki, a poboczn\u0105 solistk\u0105-pianistk\u0105 by\u0142a Agnieszka Koz\u0142o, kt\u00f3ra mia\u0142a te\u017c eksponowan\u0105 parti\u0119 w jednym z p\u00f3\u017aniej zagranych utwor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Partita<\/em> by\u0142a te\u017c jedynym wyj\u0105tkiem, je\u015bli chodzi o czas powstania (1984) – podczas pozosta\u0142ych dzie\u0142 podr\u00f3\u017cowali\u015bmy do czas\u00f3w tu\u017cpowojennych, czyli drugiej po\u0142owy lat 40. Jeszcze przed proklamowaniem socrealizmu zd\u0105\u017cy\u0142 si\u0119 wpasowa\u0107 Zbigniew Turski, pisz\u0105c w 1947 r. Sinfoni\u0119 da camera<\/em> w stylistyce mi\u0119dzy ekspresjonizmem a neoklasycyzmem, troch\u0119 przypominaj\u0105cej przedwojenn\u0105 entartete Musik<\/em>. Pono\u0107 kompozytor wykorzysta\u0142 w niej materia\u0142 z zaginionego Kwartetu smyczkowego<\/em> z 1941 r. Szczeg\u00f3lnie urzek\u0142a mnie cz\u0119\u015b\u0107 druga utworu – mo\u017cna go pos\u0142ucha\u0107 tutaj<\/a>. O Turskim zupe\u0142nie zapomniano, cho\u0107 odni\u00f3s\u0142 chyba jako pierwszy kompozytor po wojnie wielki mi\u0119dzynarodowy sukces – w 1948 r. zdoby\u0142 z\u0142oty medal olimpijski za II Symfoni\u0119 „Olimpijsk\u0105”<\/em>. Niestety zaraz potem w\u0142adze PRL uzna\u0142y j\u0105 za formalistyczn\u0105 – to by\u0142o najwi\u0119ksze w\u00f3wczas napi\u0119tnowanie. Po pierwszym ciosie, jaki Turski otrzyma\u0142, gdy w powstaniu warszawskim sp\u0142on\u0119\u0142y jego wszystkie dzie\u0142a, otrzyma\u0142 drugi. Wycofa\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas na dalszy plan, do muzyki teatralnej i filmowej, i bardzo szkoda, \u017ce jego kariera tak si\u0119 za\u0142ama\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Musica notturna<\/em> Giorgio Federico Ghediniego, powsta\u0142a w tym samym roku, co Sinfonia da camera<\/em> Turskiego, to prawdziwe znalezisko – po prostu pi\u0119kny utw\u00f3r<\/a>, nawet przypominaj\u0105cy troch\u0119 ow\u0105 drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 z Sinfonii<\/em>. Ghedini by\u0142 tw\u00f3rc\u0105 bardzo p\u0142odnym i pono\u0107 nier\u00f3wnym, ale my\u015bl\u0119, \u017ce zosta\u0142 nam zaprezentowany w swoim najlepszym wydaniu.<\/p>\n\n\n\n

Wreszcie Bohuslav Martin\u016f. Te\u017c kompozytor bardzo p\u0142odny, ale nie znam jego s\u0142abych utwor\u00f3w. Toccata e due canzoni<\/a><\/em> powsta\u0142a w 1946 r., gdy mieszka\u0142 w Stanach Zjednoczonych, i cho\u0107 sugeruje nawi\u0105zania do muzyki dawnej, w istocie stylistycznie jest bliska tw\u00f3rczo\u015bci jego koleg\u00f3w po fachu i tak jak on emigrant\u00f3w wojennych w Stanach – Igora Strawi\u0144skiego czy Aleksandra Tansmana. Martin\u016f to jeden z tych kompozytor\u00f3w, kt\u00f3rego jak dla mnie zbyt ma\u0142o si\u0119 gra – to wspania\u0142a muzyka, barwna i porywaj\u0105ca.<\/p>\n\n\n\n

Jutro te\u017c przychodz\u0119 na \u0141a\u0144cuch. W Krakowie ciekawy duet Bostridge\/Anderszewski, ale nie wybieram si\u0119, bo mam piln\u0105 robot\u0119 do sko\u0144czenia. Je\u015bli kto\u015b si\u0119 wybierze i b\u0119dzie mia\u0142 ochot\u0119 opowiedzie\u0107, jak by\u0142o, to prosz\u0119 bardzo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

…na koncercie Orkiestry Polskiego Radia pod Micha\u0142em Klauz\u0105 na \u0141a\u0144cuchu XXII. Oczywi\u015bcie z wyj\u0105tkiem dzie\u0142a patrona festiwalu – Partity Lutos\u0142awskiego w wersji na skrzypce z orkiestr\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11662"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11662"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11662\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11663,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11662\/revisions\/11663"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11662"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11662"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11662"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}