
{"id":11891,"date":"2025-06-15T23:56:18","date_gmt":"2025-06-15T21:56:18","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/?p=11891"},"modified":"2025-06-17T19:22:35","modified_gmt":"2025-06-17T17:22:35","slug":"koncert-niespodzianka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2025\/06\/15\/koncert-niespodzianka\/","title":{"rendered":"Koncert-niespodzianka"},"content":{"rendered":"\n<p>Andr\u00e1s Schiff uprawia ostatnio tak\u0105 form\u0119 koncertowania: nie podaje wst\u0119pnie programu wieczoru, lecz sam go zapowiada. Dzi\u0119ki temu wie, \u017ce ludzie przychodz\u0105 &#8222;na niego&#8221;, a nie na jaki\u015b okre\u015blony utw\u00f3r.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Oczywi\u015bcie, \u017ce tak jest. W ka\u017cdej muzyce, jak\u0105 wykonuje, mo\u017cna si\u0119 delektowa\u0107 pi\u0119knem i m\u0105dro\u015bci\u0105 tej gry, absolutnym zrozumieniem dzie\u0142a i w szczeg\u00f3le, i w og\u00f3le. Do tego dochodzi jeszcze urok osobisty w wypowiedziach, gdy pianista komentuje wa\u017cniejsze szczeg\u00f3\u0142y zwi\u0105zane z danymi kompozycjami. Trudno si\u0119 rozsta\u0107 z tak ujmuj\u0105c\u0105 osobowo\u015bci\u0105, wi\u0119c namawiali\u015bmy go nieustaj\u0105cym stojakiem do bis\u00f3w &#8211; by\u0142o ich ostatecznie, jak na recitalach Sokolova, sze\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Zacz\u0105\u0142 od zagadki &#8211; to <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=3q1E1h9Dzyo\">dzie\u0142o m\u0142odego, 19-letniego Bacha<\/a> zupe\u0142nie nie jest typowe, zapowiada geniusz kompozytora, a nawet w wielu momentach wybiega w przysz\u0142o\u015b\u0107, cho\u0107 i \u015blady nieco wcze\u015bniejszej muzyki francuskich klawesynist\u00f3w da si\u0119 tu wys\u0142ysze\u0107. Opowiada ca\u0142\u0105 historyjk\u0119 o owym tytu\u0142owym wyje\u017adzie brata, kt\u00f3r\u0105 pianista po wykonaniu przytoczy\u0142. Wyzna\u0142 przy tym, \u017ce zacz\u0105\u0142 od Bacha, tak jak w og\u00f3le dzie\u0144 zaczyna od Bacha. Zupe\u0142nie jak Chopin.<\/p>\n\n\n\n<p>Pozosta\u0142e utwory g\u0142\u00f3wnego programu powsta\u0142y w Wiedniu &#8211; podobnie, powiedzia\u0142, jak <a href=\"https:\/\/klosters-music.ch\/en\/boesendorfer-is-viennese-dialect\/\">instrument<\/a>, na kt\u00f3rym gra\u0142 ten koncert, a kt\u00f3ry zosta\u0142 zbudowany specjalnie dla niego. &#8222;Tylko ja nie jestem z Wiednia &#8211; doda\u0142 &#8211; cho\u0107 Budapeszt blisko&#8221;. Tak wi\u0119c najpierw melancholijna dwucz\u0119\u015bciowa <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=ZZ8XI5MmCWk\"><em>Sonata g-moll<\/em> Haydna<\/a>, potem <em>Sonata c-moll<\/em> Mozarta KV 457 (zupe\u0142nie inne wykonanie <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=RVazaTmtWyw\">ni\u017c to<\/a>, ale w ko\u0144cu min\u0119\u0142o prawie 45 lat) i <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=KVZ9rND0bxE\"><em>Sonata d-moll<\/em> op. 31 nr 2 Beethovena<\/a>, kt\u00f3ra nazywana jest <em>Burz\u0105<\/em>, bo podobno Beethoven sam u\u017cy\u0142 takiej aluzji do <em>Burzy<\/em> Szekspira. Czego ta aluzja dotyczy dok\u0142adnie, nie wiemy. Schiff przypomnia\u0142 o niej i doda\u0142 jeszcze par\u0119 szczeg\u00f3\u0142\u00f3w: o wynalazczym podej\u015bciu do u\u017cycia peda\u0142u w pierwszej cz\u0119\u015bci i o tym, \u017ce ostatnia cz\u0119\u015b\u0107 ma by\u0107 grana alegretto, a nie prestissimo, jak wielu to robi. Jego tempo by\u0142o mo\u017ce troch\u0119 nawet zbyt wolne, ale by\u0142 w tym pewien spok\u00f3j, umiar, i w\u0142a\u015bnie o to chodzi\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p>Tak\u017ce spok\u00f3j, kontemplacja, ale i pogoda ducha by\u0142a w <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=WKzseUJqIo4\"><em>Sonacie G-dur<\/em> D 894 Schuberta<\/a>, chyba rzeczywi\u015bcie najpogodniejszej w jego tw\u00f3rczo\u015bci &#8211; pianista m\u00f3wi, \u017ce chyba najbardziej j\u0105 lubi, i \u017ce jest w niej wiele ta\u0144c\u00f3w &#8211; walce, laendlery, polki. Wype\u0142ni\u0142a ca\u0142\u0105 drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 koncertu, a potem zacz\u0119\u0142o si\u0119 szale\u0144stwo bis\u00f3w, kt\u00f3rych jednak ju\u017c nie zapowiada\u0142. Najpierw ucz\u0119stowa\u0142 nas Chopinem &#8211; mazurkami op. 24 nr 2 i op. 17 nr 4 (tu te\u017c uderza\u0142a wielka m\u0105dro\u015b\u0107 w dyskretnym wydobywaniu smaczk\u00f3w harmonicznych i rytmicznych), potem by\u0142o <em>Impromptu Ges-dur<\/em> Schuberta op. 90 nr 3, w kt\u00f3rym w\u015br\u00f3d wielkiej \u0142agodno\u015bci by\u0142y momenty g\u0142\u0119bokiego niepokoju (jako\u015b wyj\u0105tkowo wyra\u017anie je tym razem poczu\u0142am), po nim niespodzianie pogodna I cz\u0119\u015b\u0107 <em>Koncertu w\u0142oskiego<\/em> Bacha, powr\u00f3t do Chopina &#8211; delikatny <em>Nokturn Fis-dur<\/em>, a na koniec \u017carcik &#8211; <em>Weso\u0142y wie\u015bniak<\/em> z <em>Albumu dla m\u0142odzie\u017cy<\/em> Schumanna.<\/p>\n\n\n\n<p>Wspania\u0142y by\u0142 to wiecz\u00f3r &#8211; godne ukoronowanie sezonu. Tylko gorzka jest refleksja, \u017ce nie wiadomo, czy i kiedy pianista do nas wr\u00f3ci. Wiadomo przecie\u017c, jakie ma pogl\u0105dy. Bojkotuje Orbana, bojkotuje Trumpa, do nas te\u017c przez ostatni\u0105 dekad\u0119 nie przyje\u017cd\u017ca\u0142. A ostatnio u nas by\u0142a chwila oddechu, ale jest obawa, \u017ce nied\u0142ugo si\u0119 sko\u0144czy&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Andr\u00e1s Schiff uprawia ostatnio tak\u0105 form\u0119 koncertowania: nie podaje wst\u0119pnie programu wieczoru, lecz sam go zapowiada. Dzi\u0119ki temu wie, \u017ce ludzie przychodz\u0105 &#8222;na niego&#8221;, a nie na jaki\u015b okre\u015blony utw\u00f3r.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11891"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11891"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11891\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11895,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11891\/revisions\/11895"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11891"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11891"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11891"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}