
{"id":11931,"date":"2025-07-05T23:57:15","date_gmt":"2025-07-05T21:57:15","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/?p=11931"},"modified":"2025-07-06T00:00:31","modified_gmt":"2025-07-05T22:00:31","slug":"kontemplacja-w-pracowni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2025\/07\/05\/kontemplacja-w-pracowni\/","title":{"rendered":"Kontemplacja w pracowni"},"content":{"rendered":"\n<p>Na A\u017cTak Festiwal dotar\u0142am dopiero na koncert fina\u0142owy, za to chyba szczeg\u00f3lnie spektakularny.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Zago\u015bci\u0142 bowiem w \u015bwietnej przestrzeni pracowni rze\u017abiarskiej Wandy Cze\u0142kowskiej &#8211; <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=bPfwNXhZ50U\">tu mo\u017cna zobaczy\u0107<\/a>, jak ona wygl\u0105da, a opowiada o niej spadkobierczyni i opiekunka tego miejsca, Ona Winogrodzka. By\u0142 to kiedy\u015b zapewne gara\u017c (nazwy ulic w okolicy s\u0105 wymowne: Magazynowa, Samochodowa, Gara\u017cowa itp.), ale \u015bwietnie pos\u0142u\u017cy\u0142 artystce, ze swoj\u0105 ca\u0142kowicie przeszklon\u0105 \u015bcian\u0105. Charakter tego wn\u0119trza jest wi\u0119c zarazem postindustrialny i artystyczny. Odbywaj\u0105 si\u0119 tu r\u00f3\u017cne koncerty, miejsce mo\u017cna te\u017c zwiedza\u0107, gdy w Noc Muzeum otwierane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c tego typu obiekty.<\/p>\n\n\n\n<p>Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, zreszt\u0105 nie ca\u0142kiem przypadkiem, \u017ce koncert dzisiejszy, w wykonaniu oczywi\u015bcie Hashtag Ensemble i Match Match Ensemble z przyleg\u0142o\u015bciami, zawiera\u0142 dwa utwory napisane z my\u015bl\u0105 o miejscach zwi\u0105zanych z artystami, &#8222;kaplicach sztuki&#8221;. Rothko Chapel to obiekt, kt\u00f3ry <a href=\"https:\/\/www.rothkochapel.org\/\">rzeczywi\u015bcie istnieje<\/a> w Houston; kompozytor Morton Feldman przyja\u017ani\u0142 si\u0119 z malarzem (obaj byli \u017bydami ze wschodnioeuropejskimi korzeniami). Utw\u00f3r <em>Rothko Chapel<\/em> na ch\u00f3r i kilka instrument\u00f3w (alt\u00f3wka, czelesta, perkusja) powsta\u0142 w 1971 r. i jest jakby pomostem mi\u0119dzy wcze\u015bniejsz\u0105 muzyk\u0105 graficzn\u0105 a p\u00f3\u017aniejszymi, bardziej znanymi utworami, czasem ekstremalnie d\u0142ugimi, kt\u00f3re polegaj\u0105 na cichych, intymnych, wyrafinowanych, powolnych, regularnych, niemal bezosobowych ci\u0105gach r\u00f3\u017cnych wsp\u00f3\u0142brzmie\u0144. Tu ju\u017c cz\u0119\u015bciowo tak jest (Feldman powiedzia\u0142 kiedy\u015b, \u017ce tylko cisza go ciekawi), ale nie jest tak regularnie i bezosobowo, czasem pojawiaj\u0105 si\u0119 melodie, powt\u00f3rzenia (w p\u00f3\u017aniejszych utworach ju\u017c ich nie ma), kszta\u0142ty muzyczne. Najwi\u0119kszym zaskoczeniem jest ko\u0144c\u00f3wka, w kt\u00f3rej alt\u00f3wka gra melodi\u0119 z akompaniamentem wibrafonu, a brzmi to, jakby napisa\u0142 to np. Ravel. Utworu mo\u017cna pos\u0142ucha\u0107 <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=ks_mZJR-lAQ\">tutaj<\/a>. Nie by\u0142 wcze\u015bniej w Polsce grany, dzi\u015b wi\u0119c odby\u0142o si\u0119 jego tutejsze prawykonanie.<\/p>\n\n\n\n<p>Drugi punkt programu by\u0142 prawykonaniem \u015bwiatowym: nowe dzie\u0142o pt. <em>Tomba Emanuelle<\/em> stworzy\u0142a na zam\u00f3wienie Teoniki Ro\u017cynek. Kompozytorka zainspirowa\u0142a si\u0119 kaplic\u0105-mauzoleum Emanuela Vigelanda w Oslo, mniej znanego m\u0142odszego brata Gustava Vigelanda (tw\u00f3rcy s\u0142ynnego parku r\u00f3wnie\u017c w Oslo, w kt\u00f3rym s\u0105 jego charakterystyczne rze\u017aby). Emanuel w swoim przysz\u0142ym mauzoleum namalowa\u0142 ogromny fresk, przedstawiaj\u0105cy koleje \u017cycia cz\u0142owieka. Wn\u0119trze jest pozbawione okien i o\u015bwietlane reflektorami, a zwiedzaj\u0105cym udost\u0119pniane tylko w niedziel\u0119 przez 4 godziny. W utworze zosta\u0142y wykorzystane rozmaite przetworzenia elektroniczne d\u017awi\u0119k\u00f3w klaskania w akustyce owego mauzoleum. Muzycy &#8211; to ch\u00f3r odchudzony do kilkunastu os\u00f3b, alt\u00f3wka, wiolonczela, kontrabas, klarnet basowy i gitara elektryczna. Dla przyzwyczajonych do przekornego, &#8222;zakr\u0119conego&#8221; spojrzenia kompozytorki na d\u017awi\u0119k mog\u0142o to by\u0107 zaskoczenie &#8211; utw\u00f3r w pe\u0142ni pasowa\u0142 do tematu tegorocznego festiwalu, kt\u00f3ry brzmia\u0142: kontemplacja. Byli\u015bmy w tej muzyce zanurzeni, tym bardziej, \u017ce zar\u00f3wno wykonawcy, jak i g\u0142o\u015bniki, okala\u0142y publiczno\u015b\u0107. I by\u0142 to znakomity kontrapunkt do dzie\u0142a Mortona Feldmana.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na A\u017cTak Festiwal dotar\u0142am dopiero na koncert fina\u0142owy, za to chyba szczeg\u00f3lnie spektakularny.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11931"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11931"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11931\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11935,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11931\/revisions\/11935"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11931"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11931"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11931"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}