
{"id":11937,"date":"2025-07-10T23:55:56","date_gmt":"2025-07-10T21:55:56","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/?p=11937"},"modified":"2025-07-10T23:55:56","modified_gmt":"2025-07-10T21:55:56","slug":"schubert-i-wojna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2025\/07\/10\/schubert-i-wojna\/","title":{"rendered":"Schubert i wojna"},"content":{"rendered":"\n<p>Pierwsze, dzisiejsze akordy Baltic Opera Festival by\u0142y kameralne; zabrzmia\u0142y w Galerii Layup na terenie Stoczni Gda\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Na temat tego koncertu-spektaklu ju\u017c w ksi\u0105\u017cce programowej s\u0105 sprzeczne informacje: we wst\u0119pnym wywiadzie dyrektor festiwalu Tomasz Konieczny m\u00f3wi, \u017ce <em>Winterreise: Schubert\/M\u00fcller\/Baczy\u0144ski<\/em> zainicjowany, opracowany i wykonany przez jego brata \u0141ukasza z pianist\u0105 Nikolausem Rexrothem i tancerzem Borisem Randzio mia\u0142 prapremier\u0119 w zesz\u0142ym roku w sali kameralnej Filharmonii Berli\u0144skiej, tymczasem przy samym spektaklu widnieje, \u017ce pierwsze wykonanie odby\u0142o si\u0119 w Berlinie, ale w K\u00fchlhaus w 2003 r., natomiast po raz pierwszy w Polsce spektakl pojawi\u0142 si\u0119 rok p\u00f3\u017aniej na Festiwalu Retrospektywy w \u0141odzi (to miasto rodzinne braci Koniecznych).<\/p>\n\n\n\n<p>Ta sprzeczno\u015b\u0107 w informacjach by\u0107 mo\u017ce wi\u0105\u017ce si\u0119 z jakimi\u015b zmianami, kt\u00f3re w tym czasie nast\u0105pi\u0142y &#8211; dzi\u015b Tomasz Konieczny powiedzia\u0142, \u017ce spektakl si\u0119 rozwija. I dobrze, ale niech si\u0119 rozwija dalej, bo strona wizualna wydaje si\u0119 niedopracowana &#8211; projekcje pojawiaj\u0105 si\u0119 rzadko i troch\u0119 wyrywkowo, wielu narzeka\u0142o &#8211; zw\u0142aszcza w polskiej cz\u0119\u015bci publiczno\u015bci (bo niemieckoj\u0119zycznej by\u0142o du\u017co) &#8211; \u017ce nie by\u0142o napis\u00f3w t\u0142umacz\u0105cych (tu bym si\u0119 akurat nie czepia\u0142a, bo ca\u0142y tekst zosta\u0142 wydrukowany w ksi\u0105\u017cce programowej i wystarczy\u0142o go \u015bledzi\u0107), no i \u017ce to, co si\u0119 dzia\u0142o w przestrzeni, kt\u00f3ra mia\u0142a by\u0107 sceniczn\u0105, by\u0142o dla wi\u0119kszo\u015bci kiepsko widoczne lub w og\u00f3le niewidoczne &#8211; i nie zawsze by\u0142o zrozumia\u0142e.<\/p>\n\n\n\n<p>A by\u0142o to istotne, poniewa\u017c szczeg\u00f3lnie wa\u017cne w tym spektaklu jest to, co robi tancerz, i jego interakcje ze \u015bpiewakiem. Drobny Boris Randzio przy postawnym \u0141ukaszu Koniecznym s\u0142u\u017cy jako cie\u0144, kt\u00f3ry wiele dopowiada (czasem nawet do\u015bpiewuje, i to czysto, ale w kontra\u015bcie do basa solisty &#8211; tenorem, z ironicznym wyrazem). Jednocze\u015bnie towarzyszy mu, ale wzmacnia jego samotno\u015b\u0107. Jest jak owa wrona, kt\u00f3ra wiernie towarzyszy w\u0119drowcowi, ale najbardziej zaskakuje jako lirnik z ostatniej pie\u015bni, kiedy zamiast korb\u0105 liry kr\u0119ci samym \u015bpiewakiem.<\/p>\n\n\n\n<p>Z <em>Winterreise<\/em> robiono ju\u017c rzeczy przer\u00f3\u017cne &#8211; rozmawiali\u015bmy tu kiedy\u015b o rozmaitych wersjach, z lir\u0105 korbow\u0105 czy zespo\u0142em kameralnym, Juliana Pr\u00e9gardiena czy Philippe&#8217;a Sly. Tu sama warstwa muzyczna, je\u015bli nie liczy\u0107 owych wstawek \u015bpiewaczych tancerza, jest wykonana ca\u0142kowicie po bo\u017cemu, zreszt\u0105 \u0141ukasz Konieczny \u015bpiewa znakomicie, z wyczuciem frazy, i pianista jest naprawd\u0119 \u015bwietny. Jednak to co\u015b wi\u0119cej: po pierwsze ze wzgl\u0119du na wspomniane interakcje mi\u0119dzy \u015bpiewakiem a tancerzem (tak\u017ce fizyczne), po drugie &#8211; pie\u015bni przemieszane s\u0105 tu i \u00f3wdzie z fragmentami wierszy Krzysztofa Kamila Baczy\u0144skiego i z obrazami wojny, a w paru miejscach &#8211; z fragmentem wojennych notatek pisanych przez pradziada Koniecznych, Kazimierza Fidlera, opisuj\u0105cych obozow\u0105 gehenn\u0119, jak\u0105 prze\u017cy\u0142. Ryzykowne po\u0142\u0105czenie, ale wszystkie te teksty \u0142\u0105czy cierpienie i samotno\u015b\u0107, wi\u0119c zr\u0119cznie zestawione nawet jako\u015b do siebie pasuj\u0105. Cho\u0107 po tym wszystkim, co <a href=\"https:\/\/wyborcza.pl\/7,113768,32077982,polak-zapisal-piec-lat-swojej-obozowej-gehenny-jego-prawnuk.html\">opowiada\u0142 solista<\/a>, wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce pradziadka b\u0119dzie wi\u0119cej, ale chyba rzeczywi\u015bcie lepiej, \u017ce mniej, zw\u0142aszcza \u017ce niema\u0142o tam makabry.<\/p>\n\n\n\n<p>Jutro premiera <em>Salome<\/em>. Zapowiada si\u0119 ciekawie, zobaczymy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pierwsze, dzisiejsze akordy Baltic Opera Festival by\u0142y kameralne; zabrzmia\u0142y w Galerii Layup na terenie Stoczni Gda\u0144skiej.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11937"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11937"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11937\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11938,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11937\/revisions\/11938"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11937"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11937"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11937"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}