{"id":11979,"date":"2025-08-07T23:58:55","date_gmt":"2025-08-07T21:58:55","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/?p=11979"},"modified":"2025-08-08T00:05:37","modified_gmt":"2025-08-07T22:05:37","slug":"kulminacja-festiwalu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2025\/08\/07\/kulminacja-festiwalu\/","title":{"rendered":"Kulminacja festiwalu"},"content":{"rendered":"\n

Je\u015bli kto\u015b nie by\u0142 na recitalu Piotra Anderszewskiego, to tak jakby nie by\u0142 na tegorocznym jubileuszowym festiwalu w Dusznikach.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Wiem, \u017ce niekt\u00f3rzy pewnie w tym momencie zazgrzytaj\u0105 z\u0119bami, bo \u017cadnej transmisji z tego koncertu nie by\u0142o, ani na stronie festiwalowej, ani w radiu – tylko je\u015bli kto\u015b by\u0142 na miejscu i nie zmie\u015bci\u0142 si\u0119 na sali, m\u00f3g\u0142 obejrze\u0107 przekaz w namiocie na telebimie, ale wiadomo, \u017ce to nie to samo.<\/p>\n\n\n\n

Zaczn\u0119 jednak od popo\u0142udniowego wyst\u0119pu Philippa Lynova. Rosyjski pianista, kt\u00f3ry na wszystkich konkursach, tak\u017ce na ostatnim Cliburnie, jest przedstawiany jako reprezentant swego kraju urodzenia, na naszym b\u0119dzie wyst\u0119powa\u0107 „pod neutraln\u0105 flag\u0105” – to chyba troch\u0119 hipokryzja. W ka\u017cdym razie od 2022 r. nie ma go w Rosji, studiuje w Kolonii, ale wcze\u015bniej uczy\u0142 si\u0119 w Moskwie m.in. u Eliso Wirsa\u0142adze – dobra szko\u0142a. Jest muzykalny, dzi\u015b jednak sprawia\u0142 wra\u017cenie, jakby czu\u0142 si\u0119 pod presj\u0105 (cho\u0107 budzi\u0142 sympati\u0119 publiczno\u015bci, co by\u0142o wida\u0107 po brawach). Widoczne to by\u0142o w Chopinie, nie tylko z powodu potkni\u0119\u0107. Ale i dwie cz\u0119\u015bci Miroirs<\/em> Ravela wypad\u0142y nie tak \u0142adnie jak na Cliburnie (wisi na YouTube, warto pos\u0142ucha\u0107). Sonata fis-moll<\/em> Schumanna wypad\u0142a chyba najlepiej, wykonana z epickim rozmachem, cho\u0107 te\u017c troch\u0119 nerwowo zw\u0142aszcza w ostatnich cz\u0119\u015bciach. Na bis Walc As-dur<\/em> op. 42 i ta sama Moja pieszczotka<\/em> Chopina\/Liszta, kt\u00f3r\u0105 gra\u0142 na Nokturnie.<\/p>\n\n\n\n

PA zagra ten sam program, co dzi\u015b, ju\u017c za cztery dni na festiwalu w Edynburgu, a 30 sierpnia w Warszawie na Chopiejach (w programie tych ostatnich widnieje zreszt\u0105 tylko Brahms). W pierwszej cz\u0119\u015bci zagra\u0142 ci\u0105g dwunastu utwor\u00f3w Brahmsa z opus\u00f3w 116-119, nie po kolei, dobieraj\u0105c kolejno\u015b\u0107 wedle tonacji i nastroju. Z tych, kt\u00f3re gra\u0142 w Bydgoszczy<\/a>, cztery pierwsze i dwa ostatnie pozosta\u0142y na tym samym miejscu. Zdumiewaj\u0105ce jak zawsze by\u0142o operowanie d\u017awi\u0119kiem. Dzi\u015b na odczycie prof. Ireny Poniatowskiej by\u0142a mowa o istotnej roli toucher<\/em> w grze Chopina – pani profesor podkre\u015bli\u0142a, \u017ce znamienna jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy owym terminem francuskim oraz angielskim touch<\/em>, a terminami niemieckim i polskim, kt\u00f3rymi m\u00f3wi si\u0119 o uderzeniu<\/em>. Mo\u017ce dlatego u Polak\u00f3w jest gorzej z graniem Chopina? W ka\u017cdym razie u PA jest w\u0142a\u015bnie ta niezwyk\u0142a subtelno\u015b\u0107 wchodzenia w d\u017awi\u0119k – w piano, bo oczywi\u015bcie bywa\u0142o i forte, nawet bardzo dono\u015bne, ale zawsze ta dono\u015bno\u015b\u0107 czemu\u015b s\u0142u\u017cy\u0142a, nie by\u0142a po prostu ha\u0142asem. Ciekawe nawiasem m\u00f3wi\u0105c, \u017ce cho\u0107 na co dzie\u0144 PA jest artyst\u0105 Steinwaya, to tym razem wybra\u0142 Shigeru Kawai. Z tym absolutnie niezwyk\u0142ym Brahmsem, o kt\u00f3rym mo\u017cna by d\u0142ugo opowiada\u0107, ale lepiej s\u0142ucha\u0107, co\u015b si\u0119 pono\u0107 dalej wydarzy – trzeba cierpliwie czeka\u0107.<\/p>\n\n\n\n

W drugiej cz\u0119\u015bci 14 Bagatel<\/em> Bart\u00f3ka, ol\u015bniewaj\u0105ce i zmienne, chwilami brzmi\u0105ce jak dziecinne piosenki, cho\u0107 w awangardowym jak na te czasy kontek\u015bcie. M\u0142ody kompozytor mia\u0142 ju\u017c za sob\u0105 chodzenie po wsiach w celach etnomuzykologicznych, wi\u0119c wiele melodii ludowych si\u0119 w tym cyklu zawiera, a ostrym d\u017awi\u0119kiem i mocnymi akordami PA nawi\u0105zywa\u0142 tu w\u0142a\u015bnie do ch\u0142opskiej ekspresji. Ciekawe by\u0142o to po\u0142\u0105czenie dzie\u0142 Brahmsa pisanych u schy\u0142ku \u017cycia, gorzkich i czu\u0142ych, g\u0142\u0119bokich i dyskretnych – z utworkami Bart\u00f3ka z czas\u00f3w m\u0142odo\u015bci g\u00f3rnej i chmurnej, po\u0142\u0105czonej z nieszcz\u0119\u015bliw\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Stojak by\u0142 ju\u017c po pierwszej cz\u0119\u015bci, a bisy by\u0142y trzy: Mazurek As-dur<\/em> op. 59 nr 2 Chopina (wi\u0119c jednak w ko\u0144cu zabrzmia\u0142, cho\u0107 by\u0142 to jedyny koncert, na kt\u00f3rym mia\u0142o go nie by\u0107), Bart\u00f3ka jak zwykle ulubiony Csik<\/em> i Sarabanda<\/em> z I Partity B-dur<\/em> Bacha.<\/p>\n\n\n\n

Wracaj\u0105c jeszcze na chwil\u0119 do odczytu prof. Poniatowskiej, wynotowa\u0142am sobie dwa gorzkie sformu\u0142owania. O tym, \u017ce polska historia to historia upadk\u00f3w z kr\u00f3tkimi zmartwychwstaniami i \u017ce w polskiej kulturze jest „symboliczna przemoc narodowo\u015bci”. Prawda niestety…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Je\u015bli kto\u015b nie by\u0142 na recitalu Piotra Anderszewskiego, to tak jakby nie by\u0142 na tegorocznym jubileuszowym festiwalu w Dusznikach.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11979"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11979"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11979\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11986,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11979\/revisions\/11986"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11979"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11979"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11979"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}