
{"id":11993,"date":"2025-08-17T23:06:56","date_gmt":"2025-08-17T21:06:56","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/?p=11993"},"modified":"2025-08-17T23:06:56","modified_gmt":"2025-08-17T21:06:56","slug":"wiolonczela-na-umschlagplatz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2025\/08\/17\/wiolonczela-na-umschlagplatz\/","title":{"rendered":"Wiolonczela na Umschlagplatz"},"content":{"rendered":"\n<p>Recitalu wiolonczelowego chyba jeszcze w ramach koncert\u00f3w WarszeMuzik w tym szczeg\u00f3lnym miejscu nie by\u0142o. Dzi\u015b wykona\u0142 go Karol Marianowski.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Ten znakomity wiolonczelista \u015bredniego pokolenia znany jest przede wszystkim jako kameralista: by\u0142 przez lata cz\u0142onkiem Meccore String Quartet, a teraz jest w Boarte Piano Trio i Karol Szymanowski Quartet (tym ostatnim od ca\u0142kiem niedawna). Tym razem wyst\u0105pi\u0142 jako solista z bardzo ciekawym pomys\u0142em: Bach przemieszany z Wajnbergiem. A dok\u0142adnie, pomi\u0119dzy cz\u0119\u015bci <em>III Suity C-dur<\/em> Bacha zosta\u0142y wplecione poszczeg\u00f3lne <em>Preludia<\/em> z op. 100 Wajnberga.<\/p>\n\n\n\n<p>Ten cykl <em>24 Preludi\u00f3w<\/em> by\u0142 do\u015b\u0107 pechowy. Zosta\u0142 napisany dla zaprzyja\u017anionego z kompozytorem M\u015bcis\u0142awa Rostropowicza (kt\u00f3ry wykonywa\u0142 zar\u00f3wno jego sonaty, jak <em>Koncert wiolonczelowy<\/em>) i ta dedykacja mia\u0142a wp\u0142yw na zawarto\u015b\u0107: znajdziemy tu cytaty z dzie\u0142, jakie solista gra\u0142 &#8211; <em>Koncertu wiolonczelowego<\/em> Schumanna (<em>Preludium 5<\/em>), <em>Sonaty<\/em> i <em>I Koncertu <\/em>Szostakowicza (<em>Preludium 21<\/em>), ale adresat nigdy tego dzie\u0142a nie wykona\u0142. Zapewne jednak nie dlatego, \u017ce te preludia s\u0105 bardzo trudne (co przyzna\u0142 dzisiejszy solista). Danuta Gwizdalanka w swojej ma\u0142ej monografii Wajnberga zwraca uwag\u0119, \u017ce by\u0142o to ju\u017c w\u00f3wczas, gdy wiolonczelista zaczyna\u0142 mie\u0107 k\u0142opoty w zwi\u0105zku z tym, \u017ce zaopiekowa\u0142 si\u0119 wyj\u0119tym spod sowieckiego prawa Aleksandrem So\u0142\u017cenicynem i przyj\u0105\u0142 go na swojej daczy &#8211; by\u0142o to w 1969 r., a <em>Preludia<\/em> powsta\u0142y w 1968 r.<\/p>\n\n\n\n<p>Przez lata nikt o nich nie pami\u0119ta\u0142, ale od niedawna zacz\u0119\u0142y si\u0119 pojawia\u0107 nagrania &#8211; <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Josef_Feigelson\">Josef Feigelson<\/a> zarejestrowa\u0142 wszystkie dzie\u0142a wiolonczelowe Wajnberga, a wi\u0119c <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=HPVDAtyKZMs\">tak\u017ce i to<\/a>, jak r\u00f3wnie\u017c <a href=\"https:\/\/www.musicalta.com\/en\/project\/emil-rovner\/\">Emil Rovner<\/a> i Marina Tarasova. Naprawd\u0119 g\u0142o\u015bno jednak zrobi\u0142o si\u0119 o tym cyklu, gdy przeinstrumentowa\u0142 go na skrzypce i nagra\u0142 Gidon Kremer.<\/p>\n\n\n\n<p>To szczeg\u00f3lny nurt w tw\u00f3rczo\u015bci Wajnberga: ci\u0105g miniatur, kt\u00f3re s\u0105 troch\u0119 \u0107wiczeniami, troch\u0119 zabaw\u0105, jak w troch\u0119 wcze\u015bniejszej <em>II Sonacie na skrzypce solo<\/em> op. 95 (tam zreszt\u0105 te\u017c znajdziemy cytat, a w\u0142a\u015bciwie pseudocytat: II cz\u0119\u015b\u0107 jest rytmicznie ukszta\u0142towana jak&#8230; <em>Habanera<\/em> z <em>Carmen<\/em>). Nie ma wi\u0119c tu ani martyrologii, ani melancholii, jednak wci\u0105\u017c mo\u017cemy si\u0119 fascynowa\u0107 t\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105 Wajnbergowsk\u0105 inno\u015bci\u0105, niepodobno\u015bci\u0105 &#8211; mimo tych gest\u00f3w &#8211; do innej muzyki.<\/p>\n\n\n\n<p>Bacha Marianowski gra w spos\u00f3b specyficzny, ze swobod\u0105 rytmiczn\u0105, jakby improwizacyjnie. Jego album z tymi suitami (nazywany &#8222;Bachem z piwnicy&#8221;, bo w\u0142a\u015bnie w piwnicy zosta\u0142 nagrany) otrzyma\u0142 swego czasu Fryderyka w kategorii recitalu solowego. Ten styl gry bardzo pasowa\u0142 do preludi\u00f3w Wajnberga, w kt\u00f3rych r\u00f3wnie\u017c podobna swoboda si\u0119 zawiera.<\/p>\n\n\n\n<p>To by\u0142 pierwszy koncert tegorocznej edycji WarszeMuzik, na kt\u00f3ry uda\u0142o mi si\u0119 dotrze\u0107, i widz\u0119, \u017ce publiczno\u015b\u0107 wci\u0105\u017c si\u0119 powi\u0119ksza. Bardzo si\u0119 ciesz\u0119. Chcia\u0142abym jeszcze na to i owo zajrze\u0107, ale mo\u017ce to by\u0107 trudne &#8211; w \u015brod\u0119 rozpoczynaj\u0105 si\u0119 Chopieje.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Recitalu wiolonczelowego chyba jeszcze w ramach koncert\u00f3w WarszeMuzik w tym szczeg\u00f3lnym miejscu nie by\u0142o. Dzi\u015b wykona\u0142 go Karol Marianowski.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11993"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11993"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11993\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11994,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11993\/revisions\/11994"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11993"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11993"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11993"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}