
{"id":12047,"date":"2025-09-10T00:40:22","date_gmt":"2025-09-09T22:40:22","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/?p=12047"},"modified":"2025-09-10T10:39:46","modified_gmt":"2025-09-10T08:39:46","slug":"raj-z-martha-i-z-ravelem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2025\/09\/10\/raj-z-martha-i-z-ravelem\/","title":{"rendered":"Raj z Marth\u0105 i z Ravelem"},"content":{"rendered":"\n<p>Nie wiedzia\u0142am, czego dotyczy\u0142o motto tego koncertu: &#8222;wiecznie kwitn\u0105ce&#8221;. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce powinno by\u0107: &#8222;wiecznie kwitn\u0105cy&#8221; Martha Argerich i Charles Dutoit (prywatnie jej by\u0142y m\u0105\u017c).<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Nie jest elegancko wypomina\u0107 komu\u015b wiek, ale to naprawd\u0119 imponuj\u0105ce, \u017ce Dutoit, lat 89, i Argerich, lat 84, z Orchestre Philharmonique de Monte Carlo wyruszaj\u0105 w tournee (przed nimi jeszcze S\u0142owenia, Saloniki i Bukareszt) i daj\u0105 wyst\u0119py o tak wysokim poziomie. Przy okazji czcz\u0105 Rok Ravela &#8211; szkoda mo\u017ce, \u017ce Martha nie gra\u0142a we Wroc\u0142awiu <em>Koncertu G-dur<\/em> (zagra go w Salonikach i Bukareszcie; podobno p\u00f3\u017aniej ma te\u017c powr\u00f3ci\u0107 do <em>III Koncertu<\/em> Prokofiewa). Ale ju\u017c kiedy\u015b tu m\u00f3wili\u015bmy, \u017ce mog\u0142aby zagra\u0107 cho\u0107by sam\u0105 gam\u0119 C-dur i by\u0142oby to fascynuj\u0105ce. A <em>I Koncert<\/em> Beethovena, cho\u0107 te\u017c w C-dur, to przecie\u017c o wiele wi\u0119cej ni\u017c jedna gama. S\u0142ysza\u0142o si\u0119 go w jej wykonaniu wiele razy, ale za ka\u017cdym razem jest inaczej. Tak by\u0142o i teraz: inne akcenciki, inne rubata, bawi\u0142a si\u0119 po prostu nimi, czasem \u017cartobliwie, czasem z czu\u0142o\u015bci\u0105, a fina\u0142 to ju\u017c by\u0142 \u017cywio\u0142 rytmu. Bisowa\u0142a dwa razy (Dutoit wr\u0119cz zaprowadzi\u0142 j\u0105 z powrotem do fortepianu): ulubion\u0105 <em>Sonat\u0105 d-moll<\/em> K 141 Scarlattiego (wydaje mi si\u0119, \u017ce by\u0142o o w\u0142osek wolniej ni\u017c <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=KTi-QXenilQ\">tutaj<\/a>) oraz na wyciszenie <em>Saraband\u0105<\/em> z <em>II Partity c-moll<\/em> Bacha.<\/p>\n\n\n\n<p>O ile ju\u017c s\u0142uchaj\u0105c Marthy mo\u017cna by\u0142o wznie\u015b\u0107 si\u0119 par\u0119 centymetr\u00f3w nad ziemi\u0105, to muzyka Ravela, kt\u00f3rej s\u0142uchali\u015bmy poza jej wyst\u0119pem, jest sama w sobie muzyk\u0105 prosto z raju &#8211; ale takiego ca\u0142kowicie ziemskiego. <em>Pawana dla zmar\u0142ej infantki<\/em> zagrana na wst\u0119pie to t\u0119sknota za dawnym, utraconym rajem, powiedzmy &#8211; historycznym. <em>Valses nobles et sentimentales<\/em> to ulotne nastroje pomi\u0119dzy melancholi\u0105, b\u0142ogo\u015bci\u0105 i wyrafinowan\u0105 \u017cartobliwo\u015bci\u0105, ale <em>Dafnis i Chloe<\/em> to wr\u0119cz obraz raju, &#8222;Grecji marze\u0144&#8221;, jak j\u0105 okre\u015bla\u0142 kompozytor.<a href=\"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2025\/05\/31\/koncert-z-dwoma-zastepstwami\/\"> Par\u0119 miesi\u0119cy temu<\/a> w Filharmonii Narodowej pod batut\u0105 Yana Pascala Torteliera s\u0142uchali\u015bmy ca\u0142ej muzyki baletowej, wi\u0119c <em>II Suita<\/em>, do\u015b\u0107 kr\u00f3tka, przynios\u0142a drobny niedosyt, ale za to takiego \u015bwitu i ptaszk\u00f3w \u015bpiewaj\u0105cych dawno nie s\u0142ysza\u0142am. Orkiestra z Monte Carlo nie jest mo\u017ce z pierwszego szeregu, ale gra bardzo porz\u0105dnie (cho\u0107 partneruj\u0105c pianistce nie zawsze nad\u0105\u017ca\u0142a). Pi\u0119knie brzmia\u0142y wszystkie rodzaje flet\u00f3w i ob\u00f3j, nios\u0105ce pastoralne nastroje, oraz zadziorny klarnet Es w temacie fina\u0142u. Do\u0142\u0105czy\u0142 ch\u00f3r NFM, cho\u0107 nie zawsze w suitach z <em>Dafnisa<\/em> wyst\u0119puje, ale potrzebny by\u0142 akcent wokalny, bo w ko\u0144cu to wci\u0105\u017c Wratislavia Cantans (cho\u0107 nie nosi ju\u017c podtytu\u0142u Festiwal Oratoryjno-Kantatowy). I jeszcze jeden utw\u00f3r Ravela na bis &#8211; <em>Le jardin f\u00e9erique<\/em>, ostatnia cz\u0119\u015b\u0107 <em>Ma m\u00e8re l&#8217;Oye<\/em>. Prawdziwie rajski ogr\u00f3d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nie wiedzia\u0142am, czego dotyczy\u0142o motto tego koncertu: &#8222;wiecznie kwitn\u0105ce&#8221;. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce powinno by\u0107: &#8222;wiecznie kwitn\u0105cy&#8221; Martha Argerich i Charles Dutoit (prywatnie jej by\u0142y m\u0105\u017c).<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12047"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12047"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12047\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12049,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12047\/revisions\/12049"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12047"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12047"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12047"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}