
{"id":12056,"date":"2025-09-13T23:31:33","date_gmt":"2025-09-13T21:31:33","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/?p=12056"},"modified":"2025-09-13T23:31:33","modified_gmt":"2025-09-13T21:31:33","slug":"piata-domowka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2025\/09\/13\/piata-domowka\/","title":{"rendered":"Pi\u0105ta Dom\u00f3wka"},"content":{"rendered":"\n<p>I zn\u00f3w spotkali\u015bmy si\u0119 na podw\u00f3rku ko\u0142o kamienicy \u017belazna 66, w kt\u00f3rej wychowywa\u0142 si\u0119 Mieczys\u0142aw Wajnberg. Po raz pi\u0105ty, wi\u0119c ma\u0142y jubileusz,<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Dom\u00f3wki odbywaj\u0105 si\u0119 nie z okazji urodzin kompozytora (bo te przypadaj\u0105 w grudniu) ani \u015bmierci (bo ta jest w lutym) i nawet nie w zwi\u0105zku z rocznic\u0105 powo\u0142ania Instytutu Mieczys\u0142awa Wajnberga (te\u017c luty). Po prostu jest to niez\u0142y moment, ju\u017c po powrotach z wakacji, a jednocze\u015bnie jeszcze babie lato, wi\u0119c mo\u017cna liczy\u0107 na pogod\u0119. A Instytut Wajnberga te\u017c ma jubileusz w tym roku: istnieje pi\u0119\u0107 lat. Z tej okazji w programie tradycyjnego koncertu na wolnym powietrzu by\u0142a tylko muzyka patrona. Udzia\u0142 wzi\u0119li: wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielka i prezeska instytutu Maria S\u0142awek (skrzypce), aktualna wiceprezeska Aleksandra Demowska-Madejska (alt\u00f3wka), siostry Leszczy\u0144skie &#8211; Ewa (sopran) i Maria (wiolonczela) oraz \u0141ukasz Chrz\u0119szczyk (fortepian).<\/p>\n\n\n\n<p>Pie\u015bni z cyklu <em>Akacje<\/em> op. 4 do s\u0142\u00f3w Tuwima by\u0142y jednym z pierwszych utwor\u00f3w napisanych po ucieczce z Polski, w Mi\u0144sku na studiach. W nastroju przypominaj\u0105 jeszcze przedwojenny warszawski spleen, podobnie jak powsta\u0142e w tym samym czasie <em>II Kwartet smyczkowy<\/em> i <em>I Sonata fortepianowa<\/em>. Jedn\u0105 z tych pie\u015bni, <em>Wiecz\u00f3r<\/em>, Ewa Leszczy\u0144ska za\u015bpiewa\u0142a z fortepianem, a potem wykona\u0142a ca\u0142y cykl <em>Pie\u015bni do s\u0142\u00f3w I. L. Pereca<\/em> op. 13, tym razem z akompaniamentem tria smyczkowego (transkrypcja autorstwa Marii S\u0142awek). Fortepianowe <em>3 Utwory dzieci\u0119ce<\/em> (cho\u0107 zupe\u0142nie nie dziecinne) napisane dla c\u00f3rki Wiktorii zagra\u0142 \u0141ukasz Chrz\u0119szczyk, a p\u00f3\u017aniej by\u0142o ca\u0142e <em>Trio smyczkowe<\/em>. I zn\u00f3w \u015bpiew: trzy pie\u015bni z op. 110, tym razem po rosyjsku) po\u015bwi\u0119cone m\u0142odszej c\u00f3rce Annie (z drugiego ma\u0142\u017ce\u0144stwa), a potem ju\u017c do ko\u0144ca muzyka instrumentalna: druga cz\u0119\u015b\u0107 <em>I Sonaty na wiolonczel\u0119 solo, trzecia cz\u0119\u015b\u0107 Tria fortepianowego (dedykowanego pierwszej \u017conie Natalii) i na koniec hit &#8211; Rapsodia na tematy mo\u0142dawskie<\/em> w wersji na skrzypce i fortepian.<\/p>\n\n\n\n<p> Wszyscy ci muzycy z zaanga\u017cowaniem w\u0142\u0105czyli si\u0119 w promocj\u0119 muzyki Wajnberga, ale trzeba tu podkre\u015bli\u0107 jako\u015b\u0107 \u015bpiewu Ewy Leszczy\u0144skiej. Natomiast Aleksandra Demowska-Madejska nagra\u0142a ostatnio znakomit\u0105 p\u0142yt\u0119 z utworami m.in. Wajnberga, ale te\u017c jego kole\u017canki zar\u00f3wno z Warszawy, jak i z Mi\u0144ska Ety Tyrmand &#8211; wspomn\u0119 jeszcze o niej przy innej okazji.<\/p>\n\n\n\n<p>Po koncercie przenie\u015bli\u015bmy si\u0119 tradycyjnie na poblisk\u0105 ulic\u0119 Wajnberga, gdzie w dawnej salce kinowej po\u0142\u0105czyli\u015bmy si\u0119 z Victori\u0105 Bishops, starsz\u0105 c\u00f3rk\u0105 kompozytora mieszkaj\u0105c\u0105 w Kanadzie, i jej c\u00f3rk\u0105 Kati\u0105. Rozmawia\u0142 z ni\u0105 po rosyjsku Aleksander Laskowski. Opowiedzia\u0142a nam troch\u0119 o ojcu, w tym par\u0119 rzeczy, kt\u00f3re nie by\u0142y wcze\u015bniej ujawniane(i w zwi\u0105zku z tym nie ma ich w \u017cyciorysach), jak np. \u017ce Mieczys\u0142aw uciekaj\u0105c z Polski w pewnym momencie znalaz\u0142 si\u0119 z innymi uciekinierami w niewoli niemieckiej (szcz\u0119\u015bliwie si\u0119 wydostali). Podczas tej tu\u0142aczki spotka\u0142o go jeszcze par\u0119 cud\u00f3w, np. kiedy zaproponowano mu, by wsiad\u0142 na w\u00f3z, aby odpocz\u0105\u0107, on ust\u0105pi\u0142 miejsca innej, chorej osobie, po czym spad\u0142a bomba i wszyscy z tego wozu zgin\u0119li. Tak to czasem bywa. Kompozytor opowiedzia\u0142 o tym c\u00f3rce dopiero na \u0142o\u017cu \u015bmierci. P\u0142aka\u0142 przy tym.<\/p>\n\n\n\n<p>Opowiada\u0142a te\u017c o tym, \u017ce w Moskwie Wajnberg \u017cy\u0142 w ci\u0105g\u0142ym strachu, jak si\u0119 zreszt\u0105 okaza\u0142o, cz\u0119\u015bciowo uzasadnionym, bo przecie\u017c w ko\u0144cu go aresztowano &#8211; na par\u0119 miesi\u0119cy, ale zawsze. Jednak bywa\u0142o i weselej, zw\u0142aszcza kiedy grali wraz z Szostakowiczem na cztery r\u0119ce melodie z film\u00f3w z w\u0142asnym wariacjami, np. do temat\u00f3w z <em>Mostu na rzece Kwai<\/em> czy film\u00f3w Chaplina. Dozorczyni ich domu robi\u0142a im koszmarne awantury, a oni przestawali &#8211; a\u017c do nast\u0119pnego razu. Wajnberg by\u0142 te\u017c wiernym czytelnikiem ksi\u0105\u017cek po polsku, m.in. sprowadza\u0142 sobie krymina\u0142y Agathy Christie, a potem dawa\u0142 \u017conie i c\u00f3rce (kt\u00f3re te\u017c uczy\u0142y si\u0119 polskiego) i dokucza\u0142, \u017ce powie im, kto zamordowa\u0142&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>I zn\u00f3w spotkali\u015bmy si\u0119 na podw\u00f3rku ko\u0142o kamienicy \u017belazna 66, w kt\u00f3rej wychowywa\u0142 si\u0119 Mieczys\u0142aw Wajnberg. Po raz pi\u0105ty, wi\u0119c ma\u0142y jubileusz,<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12056"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12056"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12056\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12058,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12056\/revisions\/12058"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12056"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12056"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12056"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}