Stulecie Polskiego Radia oraz (w przypadku jednego z utwor\u00f3w) 60-lecie Orkiestry Polskiego Radia sta\u0142y si\u0119 pretekstem do zam\u00f3wienia utwor\u00f3w, z kt\u00f3rych pi\u0119\u0107 us\u0142yszeli\u015bmy na koncercie w Studiu im. Lutos\u0142awskiego.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
To pierwsze zam\u00f3wienia Polskiego Radia od wielu lat. Ostatni raz, jak dzi\u015b przypomniano, dokona\u0142 go \u015bp. Andrzej Ch\u0142opecki ponad 20 lat temu, kiedy zam\u00f3wi\u0142 Koncert na tr\u0105bk\u0119 i orkiestr\u0119<\/em> u Hanny Kulenty (kt\u00f3ry to utw\u00f3r otrzyma\u0142 I miejsce na Mi\u0119dzynarodowej Trybunie Kompozytor\u00f3w w rok p\u00f3\u017aniej).[Sprostowanie pod wpisem – DS]<\/strong> Stulecie PR by\u0142o dobr\u0105 okazj\u0105, by do tej pi\u0119knej tradycji wr\u00f3ci\u0107. Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce na tym koncercie us\u0142yszeli\u015bmy cztery dzie\u0142a kompozytorek i jedno kompozytora; kolejne si\u0119 pisz\u0105, a b\u0119d\u0105 to utwory: Paw\u0142a Szyma\u0144skiego, Cezarego Duchnowskiego, Nikolet Burzy\u0144skiej, Aleksandra Ko\u015bciowa, Moniki Szpyrki i Paw\u0142a Malinowskiego. W sumie wi\u0119c jest parytet, pi\u0119\u0107 pa\u0144 na pi\u0119\u0107 pan\u00f3w (bo Koncert podw\u00f3jny<\/em> Marty Ptaszy\u0144skiej zosta\u0142 zam\u00f3wiony przez orkiestr\u0119).<\/p>\n\n\n\n Wiecz\u00f3r by\u0142 ogromnie ciekawy przez swoj\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, zar\u00f3wno je\u015bli chodzi o samych tw\u00f3rc\u00f3w\/tw\u00f3rczynie (z r\u00f3\u017cnych pokole\u0144), jak o zmienno\u015b\u0107 nastroj\u00f3w. Dwa utwory, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ca\u0142obne (oba, tak si\u0119 sk\u0142ada, na kwartet smyczkowy), dwa nios\u0105ce nastr\u00f3j zabawy i jeden – pe\u0142nowymiarowy koncert trzycz\u0119\u015bciowy, w kt\u00f3rym te\u017c ka\u017cda cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142a inna.<\/p>\n\n\n\n Gra\u017cyna Pstroko\u0144ska-Nawratil swoj\u0105 Muzyk\u0105 drzew<\/em> po\u017cegna\u0142a si\u0119 z Krzysztofem Pendereckim, kt\u00f3rego muzyk\u0119 bardzo ceni\u0142a, cho\u0107 sama pisze zupe\u0142nie inaczej. Mnie z drzewami skojarzy\u0142y si\u0119 tylko szmerowe biegniki w wysokim rejestrze, kt\u00f3re mog\u0105 przywodzi\u0107 na my\u015bl szum li\u015bci, ale, jak si\u0119 okazuje, kompozytorka mia\u0142a r\u00f3wnie\u017c swoje skojarzenia, o czym ciekawie m\u00f3wi tutaj<\/a>. Jest w tej muzyce wiele refleksji i melancholii. Podobnie w III Kwartecie smyczkowym<\/em> Wojciecha B\u0142a\u017cejczyka, rzadkim w jego tw\u00f3rczo\u015bci przyk\u0142adzie utworu ca\u0142kowicie akustycznego, bez elektroniki, kt\u00f3ra jest jego specjalno\u015bci\u0105. I on ciekawie m\u00f3wi o utworze<\/a>, ale nie wspomnia\u0142 tu o jednym: \u017ce podczas pisania dowiedzia\u0142 si\u0119 o przedwczesnej \u015bmierci starszego ode\u0144 o zaledwie kilka lat kolegi-kompozytora Rafa\u0142a Zapa\u0142y. Znali si\u0119 dobrze i wsp\u00f3\u0142pracowali. Ta wiadomo\u015b\u0107 mia\u0142a wp\u0142yw na emocje pojawiaj\u0105ce si\u0119 w kwartecie i ostatecznie utw\u00f3r zosta\u0142 po\u015bwi\u0119cony jego pami\u0119ci. Oba dzie\u0142a znalaz\u0142y znakomitych interpretator\u00f3w w NeoQuartecie.<\/p>\n\n\n\n Inny natomiast kwartet, Kwadrofonik, wykona\u0142 utw\u00f3r Leny Michaj\u0142\u00f3w entering Sterng\u00e4\u00dfchen 4<\/em> na dwa fortepiany i perkusj\u0119. Kompozytorka jest jeszcze studentk\u0105 w Warszawie i w Salzburgu; wymieniony w tytule adres mie\u015bci si\u0119 w tym drugim mie\u015bcie, a znajduje si\u0119 pod nim sklep z drewnianymi zabawkami. Bli\u017cej kompozytorka opowiada o nim tutaj<\/a>; m.in o tym, \u017ce najpierw dokona\u0142a nagra\u0144 d\u017awi\u0119k\u00f3w z tego sklepu, a potem je sobie zinstrumentowa\u0142a (efekt jest interesuj\u0105cy). Obok fortepian\u00f3w i perkusji znalaz\u0142y si\u0119 tu instrumenty-zabawki: toy piano (na kt\u00f3rym Bartek W\u0105sik gra\u0142 Dla Elizy<\/em>, co brzmia\u0142o jak pozytywka) oraz musicon – taki polski wynalazek, oparty na zasadzie pianoli, z u\u017cyciem prostych instrument\u00f3w perkusyjnych. Mo\u017cna by\u0142o mie\u0107 z tego frajd\u0119, podobnie jak mia\u0142a j\u0105 autorka.<\/p>\n\n\n\n Inny rodzaj zabawy zastosowa\u0142a w swoim III Koncercie skrzypcowym<\/em> Hanna Kulenty (tutaj<\/a> jej wypowied\u017a). Zabawi\u0142a si\u0119 i p\u0119dem, rytmem (co typowe dla niej), i zr\u00f3\u017cnicowanymi stylistycznie fragmentami, \u0142\u0105czonymi na zasadzie kola\u017cu. Jeden z nich to – jak wspomina – walczyk, wcze\u015bniej napisany, kt\u00f3ry wci\u0105\u017c obsesyjnie powraca; podobnie by\u0142o w zaprezentowanym w zesz\u0142ym roku na Eufoniach<\/a> utworze M\u00e9moire de<\/em> m\u00e9moire<\/em>, gdzie r\u00f3wnie\u017c, w analogiczny spos\u00f3b, wykorzystana by\u0142a prosta, wcze\u015bniej napisana melodia. Przy tym wszystkim to bardzo trudny utw\u00f3r, zw\u0142aszcza dla solisty, kt\u00f3ry musi nie\u017ale si\u0119 namacha\u0107 – ale warto.<\/p>\n\n\n\n Wreszcie Koncert podw\u00f3jny na skrzypce, wiolonczel\u0119 i orkiestr\u0119<\/em> Marty Ptaszy\u0144skie<\/a>j, w kt\u00f3rym jako soli\u015bci wyst\u0105pili Jakub Jakowicz i Marcin Zdunik. Te\u017c mieli wiele do roboty i dotyczy\u0142o to nie tylko w\u0142asnych pojedynczych partii, ale i wsp\u00f3\u0142pracy – prawie ca\u0142y czas graj\u0105 razem, zw\u0142aszcza w pierwszej cz\u0119\u015bci. Do tego bardzo barwna, migotliwa orkiestra, ze szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0105 perkusji i harfy.<\/p>\n\n\n\n