Idzie nowe w Filharmonii Narodowej – poprzedni dyrektorzy zapewne takiego eksperymentu by nie zrobili. Zosta\u0142 ju\u017c utrwalony na p\u0142ycie (i pokazany w NFM), kt\u00f3ra by\u0142a dzi\u015b sprzedawana w formie CD i kolekcjonerskiej z winylem.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
To by\u0142a sprzeda\u017c przedpremierowa, bo premiera polska jutro, a \u015bwiatowa 21 listopada (wtedy te\u017c wejdzie do serwis\u00f3w streamingowych). To pierwsza p\u0142yta Krzysztofa Urba\u0144skiego z muzykami Filharmonii Narodowej. Jutrzejszy za\u015b koncert (powt\u00f3rzenie dzisiejszego; termin zmieniony ze wzgl\u0119du na sobotnie \u015bwi\u0119to) b\u0119dzie transmitowany na medici.tv i mezzo.tv.<\/p>\n\n\n\n
Przysz\u0142am dzi\u015b do FN pierwszy raz po konkursie. Zmiany zmiany zmiany. Zamiast \u015bcianek konkursowych w szatni przywita\u0142y nas pionowe plansze z tekstami III Symfonii<\/em> Henryka Miko\u0142aja G\u00f3reckiego oraz zainspirowanymi ni\u0105 trzema postaciami, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 na ok\u0142adce p\u0142yty, a ich autork\u0105 jest Dominika Suszczy\u0144ska-Matela. To narratorki symfonii: posta\u0107 kobieca z aureol\u0105, ale w czarnej sukni z go\u0142ymi ramionami, symbolizuje Maryj\u0119 z Lamentu \u015bwi\u0119tokrzyskiego<\/em> (cz. I), dziewczyna podobnie ubrana, ale jeszcze bardziej ods\u0142oni\u0119ta – Helen\u0119 B\u0142a\u017cusiak\u00f3wn\u0119, autork\u0119 inskrypcji na \u015bcianie gestapowskiego wi\u0119zienia w Zakopanem, b\u0119d\u0105cej tekstem cz\u0119\u015bci II, a pochylona kobieta w czarnym p\u0142aszczu z kijem – to matka szukaj\u0105ca „synocka” z pie\u015bni ze \u015al\u0105ska Opolskiego, kt\u00f3rej u\u017cy\u0142 G\u00f3recki w cz\u0119\u015bci III. P\u0142yty sprzedawano na stoisku ustawionym w k\u0105cie tzw. sali balowej, czyli foyer z ty\u0142u sali koncertowej, a soli\u015bci i dyrygent mieli podpisywa\u0107 je po koncercie. Ponadto rozstawiono tam troch\u0119 wygodnych niebieskich foteli z niewielkimi stolikami – ciekawe, czy tylko na ten wiecz\u00f3r, czy na sta\u0142e.<\/p>\n\n\n\n O koncercie. W pierwszej cz\u0119\u015bci Mozart, Symfonia g-moll<\/em> KV 550. Ca\u0142kowita przewa\u0142ka usadowienia orkiestry: I skrzypce po prawej stronie, na lewo od nich kolejno wiolonczele, alt\u00f3wki i II skrzypce. Waltornie te\u017c z drugiej strony, czyli po prawej. Urba\u0144ski dyrygowa\u0142 oszcz\u0119dnie i dyskretnie; nie bardzo mog\u0142am na niego patrze\u0107, bo zastosowa\u0142 system „chwila przed d\u017awi\u0119kiem” – ma to zapewne plusy dla zespo\u0142u, ale obserwowanie tego jest troch\u0119 dra\u017cni\u0105ce. Kiedy smyczki zacz\u0119\u0142y, pomy\u015bla\u0142am: no, jednak mo\u017cna ograniczy\u0107 zb\u0119dne decybele i gra\u0107 Mozarta jak si\u0119 nale\u017cy Mozartowi, ale w chwil\u0119 potem wesz\u0142y d\u0119te i efekt prys\u0142. Najgorzej by\u0142o z waltorniami, kt\u00f3re nie tylko zaliczy\u0142y mas\u0119 kiks\u00f3w, ale te\u017c ca\u0142y czas wybija\u0142y si\u0119 za bardzo; pewnie te\u017c przez to, \u017ce siedzia\u0142y wy\u017cej ni\u017c zwykle (kiedy to schowane s\u0105 w orkiestrze). Oj, du\u017co pracy przed orkiestr\u0105 i jej szefem.<\/p>\n\n\n\n G\u00f3recki. Przed rozpocz\u0119ciem dyrygent wyg\u0142osi\u0142 wst\u0119p, w kt\u00f3rym namawia\u0142 publiczno\u015b\u0107 do wyciszenia si\u0119, nieoceniania, a nawet nie s\u0142uchania, tylko po prostu bycia w czasie. Kr\u00f3tko stre\u015bci\u0142, o czym utw\u00f3r jest (co do drugiej cz\u0119\u015bci pomyli\u0142 si\u0119 m\u00f3wi\u0105c, \u017ce dziewczyna, kt\u00f3ra jest jej bohaterk\u0105-narratork\u0105, przed egzekucj\u0105 „wydrapa\u0142a na \u015bcianie sw\u00f3j ostatni wiersz” – ale w programie jest w\u0142a\u015bciwa wersja, \u017ce jest to – nieco przeinaczony – fragment znanej lwowskiej piosenki o 14-letnim obro\u0144cy miasta z 1918 r. Jurku Bitschanie). Po czym poprosi\u0142, \u017ceby po utworze nie klaska\u0107 i rozej\u015b\u0107 si\u0119 w milczeniu. My\u015bl\u0119, \u017ce na wielu wywar\u0142o to wra\u017cenie.<\/p>\n\n\n\n Tym razem orkiestra siedzia\u0142a ju\u017c „normalnie” – z wiolonczelami po prawej, jak by\u0142o to praktykowane, kiedy po raz pierwszy wykonano to dzie\u0142o w Polsce, a dyrygent nie u\u017cywa\u0142 batuty i jakby rze\u017abi\u0142 w powietrzu bardzo sugestywnie. G\u0142\u00f3wna idea tego wykonania – to zaproszenie trojga solist\u00f3w zamiast jednej solistki, a ponadto u\u017cycie innych g\u0142os\u00f3w ni\u017c zwykle \u015bpiewaj\u0105cego t\u0119 symfoni\u0119 sopranu. Czy to by\u0142 szcz\u0119\u015bliwy pomys\u0142? Ja pami\u0119tam jeszcze Stefani\u0119 Woytowicz, kt\u00f3ra swoim wibrowaniem zepsu\u0142a pierwsze wykonania utworu (kompozytor, o ile dobrze pami\u0119tam, obrazi\u0142 si\u0119 wtedy na ni\u0105 i nie by\u0142 nawet na warszawskiej premierze, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 ju\u017c po prawykonaniu w Royan), wi\u0119c wszystko, co potem, podoba\u0142o mi si\u0119 bardziej. Dla mnie swego czasu najlepsz\u0105 wykonawczyni\u0105 by\u0142a Zofia Kilanowicz, kt\u00f3ra niestety musia\u0142a zako\u0144czy\u0107 karier\u0119 z powodu choroby.<\/p>\n\n\n\n