Dzi\u015b w dzie\u0144 dotar\u0142am na wystaw\u0119 w Muzeum Narodowym, na kt\u00f3r\u0105 ju\u017c od dawna si\u0119 wybiera\u0142am, a wieczorem – na koncert w FN, na kt\u00f3rym nie mog\u0142am by\u0107 wczoraj.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Czarny karnawa\u0142<\/strong>. Jeszcze tylko par\u0119 tygodni trwa ta wystawa, a bardzo warto si\u0119 na ni\u0105 uda\u0107. Takie zestawienie – Jamesa Ensora i Witolda Wojtkiewicza – w\u0142a\u015bciwie si\u0119 narzuca\u0142o, bo to jakby astrologiczni duchowi bracia (cho\u0107 nigdy si\u0119 nie zetkn\u0119li), kt\u00f3rzy w swojej tw\u00f3rczo\u015bci eksplorowali podobne tematy: maski, kabaret, szale\u0144stwo, makabra i \u015bmier\u0107. Cho\u0107 ka\u017cdy z nich wyr\u00f3s\u0142 z innego kontekstu. Ensor urodzi\u0142 si\u0119 jako syn w\u0142a\u015bciciela sklepu z osobliwo\u015bciami, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych by\u0142y te\u017c maski, tak\u017ce egzotyczne, by\u0142 wi\u0119c na ten temat w\u0142a\u015bciwie skazany. Wojtkiewicza podej\u015bcie do \u017cycia, gorycz, kt\u00f3ra powodowa\u0142a podejmowanie takich w\u0142a\u015bnie temat\u00f3w, wynik\u0142a z \u015bmiertelnej choroby; zmar\u0142 maj\u0105c nieca\u0142e 30 lat. Ensor za\u015b do\u017cy\u0142 89.<\/p>\n\n\n\n Obaj byli te\u017c wra\u017cliwi spo\u0142ecznie. Wojtkiewicz przej\u0105\u0142 si\u0119 ogromnie rewolucj\u0105 1905 r. i stworzy\u0142 ca\u0142y cykl litografii na ten temat; namalowa\u0142 te\u017c niesamowit\u0105 Krucjat\u0119 dzieci\u0119c\u0105<\/em>. Ensor pi\u0119tnowa\u0142 hipokryzj\u0119, jak np. na s\u0142ynnym obrazie Wjazd Chrystusa do Brukseli<\/em>. U belgijskiego malarza wi\u0119cej jest t\u0142um\u00f3w, karnawa\u0142owych, ale te\u017c demonstruj\u0105cych. U polskiego „kamera” skierowana jest raczej na pojedyncze postaci.<\/p>\n\n\n\n Co ciekawe, obaj stworzyli autoportrety z trupimi czaszkami b\u0119d\u0105c w tym samym wieku – ok. 30 lat, tyle \u017ce Wojtkiewicz zaraz potem zmar\u0142.<\/p>\n\n\n\n Przedstawione s\u0105 te\u017c konteksty: w przypadku Ensora – marionety i maski, te ostatnie r\u00f3wnie\u017c egzotyczne, pochodz\u0105ce z popularnego w Belgii plebejskiego teatru kukie\u0142kowego; w przypadku Wojtkiewicza – motyw szopki krakowskiej z postaciami oraz kuk\u0142y z krakowskiego kabaretu Zielony Balonik, a tak\u017ce rysowane przez \u00f3wczesnych artyst\u00f3w zaproszenia na przedstawienia kabaretowe. Jest te\u017c troch\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci artyst\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych obu bohaterom, a Wojtkiewicz jest reprezentowany przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 swoich wa\u017cnych obraz\u00f3w. Nie tylko wi\u0119c maski, ale te\u017c dzieci i starcy. Wojtkiewicz wyprzedza\u0142 swoj\u0105 epok\u0119, gdy w malarstwie polskim panowa\u0142 akademizm, on ju\u017c by\u0142 obiema nogami w symbolizmie. Niezwyk\u0142e to malarstwo.<\/p>\n\n\n\n Trevor Pinnock w FN<\/strong>. Lubimy te kawa\u0142ki, kt\u00f3re ju\u017c znamy, ale tak\u017ce lubimy spotyka\u0107 si\u0119 z dawnymi legendami, wi\u0119c sala by\u0142a pe\u0142na. Swego czasu jeden z pionier\u00f3w HIP, tw\u00f3rca zespo\u0142u The English Concert (zesp\u00f3\u0142 wci\u0105\u017c istnieje), p\u00f3\u017aniej dyrygent, ale tak\u017ce wci\u0105\u017c klawesynista – cho\u0107 kiedy gra\u0142 recital na Wratislavii w 2012 r., wybrzydza\u0142am tu, \u017ce to granie takie bardziej kwadratowe i dzi\u015b ju\u017c lubimy co\u015b innego. Ale dzi\u015b jako dyrygent by\u0142 wspania\u0142y, tzn. nawet nie tyle dzi\u015b, co na pr\u00f3bach musia\u0142 zrobi\u0107 co\u015b takiego, \u017ce orkiestra FN ogromnie si\u0119 zmobilizowa\u0142a. Dawno jej nie s\u0142ysza\u0142am graj\u0105cej tak precyzyjnie. Cho\u0107 brzmienie by\u0142o przyci\u0119\u017ckie – prawie tak samo du\u017cy sk\u0142ad gra\u0142 w Wariacjach na temat Haydna<\/em> Brahmsa, w Symfonii G-dur „Oksfordzkiej”<\/em> Haydna i w Wiosennej<\/em> Schumanna – mimo to mo\u017cna by\u0142o cieszy\u0107 si\u0119 pi\u0119knie zbudowan\u0105 muzyk\u0105. Stojak by\u0142 obowi\u0105zkowy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dzi\u015b w dzie\u0144 dotar\u0142am na wystaw\u0119 w Muzeum Narodowym, na kt\u00f3r\u0105 ju\u017c od dawna si\u0119 wybiera\u0142am, a wieczorem – na koncert w FN, na kt\u00f3rym nie mog\u0142am by\u0107 wczoraj.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12263"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12263"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12263\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12268,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12263\/revisions\/12268"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12263"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12263"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12263"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}