
{"id":12365,"date":"2026-02-08T23:27:38","date_gmt":"2026-02-08T22:27:38","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/?p=12365"},"modified":"2026-02-09T13:16:46","modified_gmt":"2026-02-09T12:16:46","slug":"pamieci-jadwigi-rappe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2026\/02\/08\/pamieci-jadwigi-rappe\/","title":{"rendered":"Pami\u0119ci Jadwigi Rapp\u00e9"},"content":{"rendered":"\n<p>By\u0142a prezesk\u0105 Towarzystwa im. Witolda Lutos\u0142awskiego w latach 2006-9. Za par\u0119 tygodni obchodzi\u0142aby 74. urodziny &#8211; odesz\u0142a o wiele za wcze\u015bnie. Jej pami\u0119ci po\u015bwi\u0119cony zosta\u0142 ostatni koncert \u0141a\u0144cucha XXIII.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>By\u0142a nie tylko wspania\u0142\u0105 \u015bpiewaczk\u0105, ale te\u017c osob\u0105 nies\u0142ychanie tw\u00f3rcz\u0105, maj\u0105c\u0105 fantastyczne pomys\u0142y &#8211; na koncerty, na p\u0142yty, na akcje. Pasowa\u0142by do niej tak interesuj\u0105cy program jak dzisiejszy. A ponadto by\u0142a cenion\u0105 pedago\u017ck\u0105, wi\u0119c dobrze, \u017ce jako solista wyst\u0105pi\u0142 jej dawny student, Pawe\u0142 Trojak.<\/p>\n\n\n\n<p>A gra\u0142a AUKSO pod batut\u0105 Marka Mosia. Rozpocz\u0119\u0142a <em>Muzyk\u0105 \u017ca\u0142obn\u0105<\/em> Lutos\u0142awskiego, kt\u00f3ra zabrzmia\u0142a dzi\u015b jako\u015b ma\u0142o \u017ca\u0142obnie, tak szybkie by\u0142o tempo. O tyle jest to zbie\u017cne z intencjami kompozytora, \u017ce on w \u015brodkowej cz\u0119\u015bci widzia\u0142 obraz \u017cycia i aktywno\u015bci. Ale nie w cz\u0119\u015bciach skrajnych. Jednak wszystko by\u0142o oczywi\u015bcie zagrane bardzo precyzyjne, a w tym tempie mia\u0142am jeszcze takie skojarzenie, \u017ce w tym utworze Lutos\u0142awski zrobi\u0142 w\u0142a\u015bciwie to, co w ostatnich latach robi Pawe\u0142 Mykietyn (tak\u017ce w utworze wykonanym na tej sali wczoraj): przyspieszanie czasu.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Vier ernste Ges<em>\u00e4<\/em>nge<\/em> Brahmsa to by\u0142 jedyny na tym festiwalu wypad w XIX wiek (a dok\u0142adniej w sam\u0105 jego ko\u0144c\u00f3wk\u0119 &#8211; 1896). To ju\u017c bezpo\u015brednie nawi\u0105zanie do adresatki dedykacji koncertu, kt\u00f3ra by\u0142a cudown\u0105 wykonawczyni\u0105 tych pie\u015bni &#8211; jak zreszt\u0105 kompletu pie\u015bni Brahmsa, kt\u00f3ry jeszcze jako m\u0142oda \u015bpiewaczka nagra\u0142a z Ew\u0105 Pob\u0142ock\u0105. Dzi\u015b us\u0142yszeli\u015bmy opracowanie Davida Matthewsa na g\u0142os z orkiestr\u0105 smyczkow\u0105 z 2013 r.; bardzo udane, a solista stara\u0142 si\u0119 da\u0107 odpowiedni\u0105 ekspresj\u0119, ja jednak wci\u0105\u017c mam w pami\u0119ci g\u0142os Jadwigi. P\u0142yta stoi na p\u00f3\u0142ce, ale nie b\u0119d\u0119 jej teraz s\u0142ucha\u0107, bo chyba bym si\u0119 pop\u0142aka\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p>Neutralnym przerywnikiem z innego \u015bwiata, ale w jaki\u015b spos\u00f3b dziwnie dopasowanym (mo\u017cna tu si\u0119 dos\u0142ucha\u0107 tematu podobnego do Brahmsa, ale te\u017c aluzji do Bacha) by\u0142a <em>Passacaglia<\/em> Franka Martina, pocz\u0105tkowo napisana na organy (1944), 8 lat p\u00f3\u017aniej opracowana na orkiestr\u0119 smyczkow\u0105 przez samego kompozytora (i zapewne w tej formie lepsza). Ale prawdziwe zaskoczenie nast\u0105pi\u0142o na koniec. Kolejne odkrycie: Aleksander \u0141okszyn, <em><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=MSt6hy2XEPA\">V Symfonia &#8222;Sonety Szekspira&#8221;<\/a><\/em> z 1969 r. Wydawa\u0142oby si\u0119 &#8211; kolejny kompozytor o \u017cydowskich korzeniach dzia\u0142aj\u0105cy w ZSRR (jego nazwisko w jidysz oznacza makaron), przy tym <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Aleksandr_Lokshin\">bardzo ci\u0119\u017cko do\u015bwiadczony przez \u017cycie<\/a>. Ale w tej muzyce nie ma nic z Wajnberga, Aleksandra Weprika czy Grigorija Frida, nie ma te\u017c tematyki martyrologicznej &#8211; czyste pi\u0119knoduchowstwo i formalizm, przywi\u0105zanie do pseudowarto\u015bci zgni\u0142ego Zachodu czy jak tam te\u017c Sowieci mogli to nazywa\u0107. A na serio: jest to jak najdalsze od muzyki rosyjskiej w og\u00f3le. Ten konkretny utw\u00f3r najbardziej przypomina\u0142 mi Brittena (mo\u017ce te\u017c ze wzgl\u0119du na tekst, ale nie tylko), chwilami Strawi\u0144skiego, a pod koniec mo\u017cna si\u0119 dos\u0142ucha\u0107 aluzji do Mahlera. To jest tak inne, \u017ce nic dziwnego, \u017ce kompozytor Sowietom nie pasowa\u0142. Chyba zabior\u0119 si\u0119 za szersze s\u0142uchanie jego muzyki (jest jej ca\u0142kiem niema\u0142o na tubie). Niezwyk\u0142a. A wykonanie <em>V Symfonii<\/em>, zn\u00f3w z Paw\u0142em Trojakiem, by\u0142o naprawd\u0119 dobre.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>By\u0142a prezesk\u0105 Towarzystwa im. Witolda Lutos\u0142awskiego w latach 2006-9. Za par\u0119 tygodni obchodzi\u0142aby 74. urodziny &#8211; odesz\u0142a o wiele za wcze\u015bnie. Jej pami\u0119ci po\u015bwi\u0119cony zosta\u0142 ostatni koncert \u0141a\u0144cucha XXIII.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12365"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12365"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12365\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12370,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12365\/revisions\/12370"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12365"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12365"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}