{"id":12387,"date":"2026-02-21T00:15:07","date_gmt":"2026-02-20T23:15:07","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/?p=12387"},"modified":"2026-02-21T00:15:07","modified_gmt":"2026-02-20T23:15:07","slug":"opera-dla-basa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2026\/02\/21\/opera-dla-basa\/","title":{"rendered":"Opera dla basa"},"content":{"rendered":"\n

To, \u017ce Don Quichotte<\/em> Julesa Masseneta pojawi\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie w Operze Wroc\u0142awskiej, jest zas\u0142ug\u0105 Rafa\u0142a Siwka, kt\u00f3remu zamarzy\u0142a si\u0119 ta rola, i Patricka Fournilliera, kt\u00f3ry jest specjalist\u0105 od tw\u00f3rczo\u015bci tego kompozytora.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Co wi\u0119cej, by\u0142 nawet swego czasu dyrektorem artystycznym Festiwalu Masseneta w Saint-Etienne, miejscu urodzenia kompozytora. By\u0142o wi\u0119c oczywiste, \u017ce to on poprowadzi wroc\u0142awsk\u0105 premier\u0119; by\u0142 to jego debiut w tym teatrze.<\/p>\n\n\n\n

Zwykle role amant\u00f3w \u015bpiewaj\u0105 tenory, ale Don Quichotte (przyjm\u0119 operow\u0105 pisowni\u0119) nie jest przecie\u017c zwyczajnym amantem. Jest starszym, szalonym panem, kt\u00f3ry aspiruje do wielkich spraw i kocha si\u0119 w kobiecie, kt\u00f3r\u0105 idealizuje, a kt\u00f3ra nie jest tego warta. W operze, kt\u00f3rej libretto nie ma za podstawy powie\u015bci Cervantesa, lecz dramat Jacquesa Le Lorraine’a Le Chevalier de la longue figure<\/em>, Dulcynea nie jest prost\u0105 s\u0142u\u017c\u0105c\u0105, lecz efektown\u0105 kurtyzan\u0105, kt\u00f3ra ma te\u017c innych adorator\u00f3w, ale nikt nie traktuje jej serio. Tym bardziej nikt nie traktuje serio samego bohatera.<\/p>\n\n\n\n

Marek Weiss, kt\u00f3ry spektakl wyre\u017cyserowa\u0142, umie\u015bci\u0142 akcj\u0119 w domu wariat\u00f3w; ju\u017c kt\u00f3ry\u015b raz u\u017cy\u0142 tego chwytu. Pocz\u0105tkowo nawet odnosi si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce jest to dom starc\u00f3w – niekt\u00f3rzy pensjonariusze s\u0105 wo\u017ceni na w\u00f3zkach przez piel\u0119gniarzy w szpitalnych zielonych fartuchach. Don Quichotte te\u017c wje\u017cd\u017ca na w\u00f3zku prowadzony przez Sancho Pans\u0119, kt\u00f3ry te\u017c ma garnitur w tym kolorze. P\u00f3\u017aniej r\u00f3\u017cnie bywa, wstaje, chodzi, nawet biega (za wiatrakami), ale Sancho wci\u0105\u017c towarzyszy mu jako troskliwy piel\u0119gniarz.<\/p>\n\n\n\n

Nie wiedzia\u0142am, \u017ce rola tytu\u0142owa zosta\u0142a napisana ni mniej. ni wi\u0119cej, tylko dla Fiodora Szaliapina i \u017ce by\u0142a jedn\u0105 z jego ulubionych – jak wiadomo, mia\u0142 on nie tylko wspania\u0142y bas, lecz by\u0142 te\u017c uzdolniony aktorsko. Ta posta\u0107 go rozczula\u0142a i stara\u0142 si\u0119 to rozczulenie spowodowa\u0107 u publiczno\u015bci. B\u0142\u0119dny rycerz jest tu idealizowany, przedstawiony jako dobroczy\u0144ca i w og\u00f3le cz\u0142owiek mo\u017ce naiwny, ale prawdziwie szlachetny. Dulcynea, cho\u0107 go odrzuca, jednak nie z pogardy, lecz dlatego, \u017ce nie czuje si\u0119 go godna – okazuje mu szacunek. Wymowa wi\u0119c tego dzie\u0142a jest ca\u0142kowicie odmienna od tej Cervantesa: kibicujemy bohaterowi, jeste\u015bmy po jego stronie, a na koniec nawet si\u0119 wzruszamy.<\/p>\n\n\n\n

Rafa\u0142 Siwek rzeczywi\u015bcie zdominowa\u0142 ten spektakl, ale nie mog\u0142o by\u0107 inaczej. Natomiast wzrusza\u0142 tak\u017ce Grzegorz Szostak jako Sancho, przywi\u0105zany serdecznie do swego pana. Troch\u0119 pos\u0105gowa, o pi\u0119knym g\u0142osie Justyna Rapacz by\u0142a Dulcyne\u0105. Ciekawostka: podobnie jak w Kobiecie bez cienia<\/em>, solo wiolonczelowe wykona\u0142 Tomasz Strahl (rektor UMFC); tu gra nawet przez chwil\u0119 rol\u0119 bardziej znacz\u0105c\u0105: po zagraniu swojego wstaje i wychodzi, przyzywaj\u0105c bohatera, jakby by\u0142 \u015amierci\u0105 – ale Sancho jeszcze go na chwil\u0119 zatrzymuje.<\/p>\n\n\n\n

Ciekawe s\u0105 rozwi\u0105zania sceniczne, zw\u0142aszcza scenografia multimedialna Karoliny Jacewicz, nawi\u0105zuj\u0105ca do wielkiego malarstwa (Wie\u017ca Babel<\/em> Bruegela, rysunki Goyi), ale nie tylko – pokazuje te\u017c wiatraki, z kt\u00f3rymi walczy Don Quichotte, ale nie tradycyjne, lecz wsp\u00f3\u0142czesne, kt\u00f3re w swej masie rzeczywi\u015bcie mog\u0105 przera\u017ca\u0107. Nie brak te\u017c ciekawej choreografii, jak zwykle w realizacjach Marka Weissa przygotowanej przez jego \u017con\u0119 Izador\u0119. Spektakl w sumie wart obejrzenia i wys\u0142uchania, zw\u0142aszcza \u017ce rzadko mamy okazj\u0119 pos\u0142ucha\u0107 p\u00f3\u017anego Masseneta, kt\u00f3ry jest jednak inny ni\u017c ten z czas\u00f3w Manon<\/em> czy Werthera<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

To, \u017ce Don Quichotte Julesa Masseneta pojawi\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie w Operze Wroc\u0142awskiej, jest zas\u0142ug\u0105 Rafa\u0142a Siwka, kt\u00f3remu zamarzy\u0142a si\u0119 ta rola, i Patricka Fournilliera, kt\u00f3ry jest specjalist\u0105 od tw\u00f3rczo\u015bci tego kompozytora.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12387"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12387"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12387\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12388,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12387\/revisions\/12388"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}