
{"id":12395,"date":"2026-02-28T00:08:41","date_gmt":"2026-02-27T23:08:41","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/?p=12395"},"modified":"2026-02-28T00:08:41","modified_gmt":"2026-02-27T23:08:41","slug":"anielskie-skrzypce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2026\/02\/28\/anielskie-skrzypce\/","title":{"rendered":"Anielskie skrzypce"},"content":{"rendered":"\n<p>Leila Josefowicz po raz pierwszy by\u0142a w Warszawie pod koniec lat 90., jako m\u0142odziutka, niezwykle utalentowana dziewczyna. Dzi\u015b jest dojrza\u0142ym muzykiem, ale ju\u017c wtedy by\u0142 w jej grze niebia\u0144ski spok\u00f3j i naturalno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Odwiedzi\u0142a w tamtych czasach Polsk\u0119 ca\u0142\u0105 seria m\u0142odziutkich skrzypaczek &#8211; tak\u017ce Hilary Hahn, rozs\u0105dna i dojrza\u0142a ponad wiek, i Vanessa-Mae, kt\u00f3rej kariera nied\u0142ugo si\u0119 sko\u0144czy\u0142a. Leila Josefowicz dzi\u015b wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 predylekcj\u0105 do wykonywania muzyki wsp\u00f3\u0142czesnej, ale tak\u017ce dwudziestowiecznej. Ostatnio wyst\u0119puje z kilkoma koncertami na przemian: Johna Adamsa, Esy-Pekki Salonena, Olivera Knussena (napisanych specjalnie dla niej), ale i <em>II Koncertem<\/em> Szymanowskiego (a na koncertach kameralnych grywa <em>Mity<\/em>), a tak\u017ce Albana Berga, kt\u00f3ry wybra\u0142a na Warszaw\u0119. Mo\u017ce szkoda, \u017ce nie Szymanowskiego, a mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dobrze &#8211; <em>Koncert &#8222;Pami\u0119ci Anio\u0142a&#8221;<\/em> jest pi\u0119kny, a rzadko w Polsce grywany, w FN po raz ostatni w 2006 r. (z Isabelle van Keulen). Za par\u0119 miesi\u0119cy na <a href=\"https:\/\/nospr.org.pl\/pl\/program\/festiwal-katowice-kultura-natura-2025-2026\">Festiwalu Kultura Natura<\/a> b\u0119dzie mo\u017cna sobie por\u00f3wna\u0107 z tym wykonaniem interpretacj\u0119 Arabelli Steinbacher.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzie\u0142o Berga jest przyk\u0142adem, \u017ce i w utw\u00f3r dodekafoniczny mo\u017cna w\u0142o\u017cy\u0107 wiele emocji, oczywi\u015bcie traktuj\u0105c t\u0119 dodekafoni\u0119 nie ca\u0142kiem ortodoksyjnie. Dlatego te\u017c Berg by\u0142 uznawany za najbardziej przyst\u0119pnego z tzw. nowej szko\u0142y wiede\u0144skiej. Niestety ten koncert okaza\u0142 si\u0119 ostatnim uko\u0144czonym utworem Berga &#8211; zmar\u0142 przedwcze\u015bnie, z zupe\u0142nie idiotycznej przyczyny. Ale utw\u00f3r zwi\u0105zany jest z inn\u0105 \u015bmierci\u0105 &#8211; m\u0142odziutkiej Manon Gropius, c\u00f3rki Almy Mahler i Waltera Gropiusa, lubianej przez wszystkich. Biedna dziewczyna m\u0119czy\u0142a si\u0119 rok z polio, na kt\u00f3re w\u00f3wczas nie by\u0142o lekarstwa. Elias Canetti w <em>Grze oczu<\/em> (jednej z cz\u0119\u015bci autobiograficznego cyklu) pisa\u0142 o niej, \u017ce jej niewinno\u015b\u0107 bardziej rzuca\u0142a si\u0119 w oczy ni\u017c jej uroda. Ta niewinno\u015b\u0107 by\u0142a u \u017ar\u00f3d\u0142a tonu przybranego przez kompozytora. Leila Josefowicz pi\u0119knie j\u0105 odda\u0142a. A na bis zagra\u0142a trzeci\u0105, woln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 z <em>Sonaty C-dur<\/em> Bacha i to by\u0142a zupe\u0142nie inna uroda muzykowania, naturalna ekspresja. Niedawno tym samym utworem bisowa\u0142 tu Hadelich i to by\u0142o zupe\u0142nie inne granie, cho\u0107 \u0142\u0105czy\u0142a je w\u0142a\u015bnie naturalno\u015b\u0107, bezpo\u015brednio\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Koncertem dyrygowa\u0142 m\u0142ody \u0142otewski kapelmistrz Aivis Greters &#8211; nie od dzi\u015b modni s\u0105 dyrygenci z kraj\u00f3w ba\u0142tyckich. Na pocz\u0105tek orkiestra zagra\u0142a utw\u00f3r <em>Ausma<\/em> 26-letniego \u0142otewskiego kompozytora Aleksandrsa Avramecsa. To s\u0142owo oznacza wsch\u00f3d s\u0142o\u0144ca (uj\u0119\u0142a mnie podana przez kompozytora historia, \u017ce wymy\u015bli\u0142 je \u0142otewski poeta Rainis nieca\u0142e 150 lat temu). To prawdziwe malarstwo muzyczne, szybkie wyj\u015bcie z mroku (efektowne te zmiany na pocz\u0105tku) i opowie\u015b\u0107 z udzia\u0142em przestrzeni (solo tr\u0105bki z zewn\u0105trz sali). Autor by\u0142 obecny i zosta\u0142 ciep\u0142o przyj\u0119ty.<\/p>\n\n\n\n<p>Na koniec za\u015b by\u0142a <em>VI Symfonia<\/em> Dvo\u0159\u00e1ka &#8211; dzie\u0142o z akcentami czeskimi w III i IV cz\u0119\u015bci, ale og\u00f3lnie jeszcze duchem z Brahmsa, a nawet z Beethovena. To dobry sprawdzian dla orkiestry i wida\u0107, \u017ce dobrze jej robi praca z r\u00f3\u017cnymi, ale og\u00f3lnie na poziomie dyrygentami.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Leila Josefowicz po raz pierwszy by\u0142a w Warszawie pod koniec lat 90., jako m\u0142odziutka, niezwykle utalentowana dziewczyna. Dzi\u015b jest dojrza\u0142ym muzykiem, ale ju\u017c wtedy by\u0142 w jej grze niebia\u0144ski spok\u00f3j i naturalno\u015b\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12395"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12395"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12395\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12396,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12395\/revisions\/12396"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12395"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12395"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12395"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}