
{"id":12409,"date":"2026-03-07T00:20:50","date_gmt":"2026-03-06T23:20:50","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/?p=12409"},"modified":"2026-03-07T00:20:50","modified_gmt":"2026-03-06T23:20:50","slug":"rosja-znow-wraca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2026\/03\/07\/rosja-znow-wraca\/","title":{"rendered":"Rosja zn\u00f3w wraca"},"content":{"rendered":"\n<p>&#8230;do Filharmonii Narodowej. Tym razem troch\u0119 po\u015brednio, za spraw\u0105 Francuza, bia\u0142ego emigranta i polskiego \u017byda.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Jak to jednak pa\u0144skie oko konia tuczy. Dzi\u015b prowadzi\u0142 orkiestr\u0119 Krzysztof Urba\u0144ski i wida\u0107 by\u0142o, \u017ce muzykom naprawd\u0119 chce si\u0119 gra\u0107, by\u0142o nad podziw precyzyjnie, bez kiks\u00f3w, nie by\u0142o zbyt ci\u0119\u017cko (mo\u017ce troch\u0119 zag\u0142uszali solist\u0119 w koncercie Rachmaninowa). Mo\u017cna by\u0142o nie pozna\u0107 tego zespo\u0142u.<\/p>\n\n\n\n<p>Na pocz\u0105tek barwna, ha\u0142a\u015bliwa <em>Maslenitsa<\/em> Guillaume&#8217;a Connessona (rocznik 1970), nawi\u0105zuj\u0105ca do \u015bwi\u0119ta z kr\u0119gu kultury prawos\u0142awnej (kompozytor pisuje poematy symfoniczne &#8211; obrazki z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w Europy &#8211; napisa\u0142 tak\u017ce w\u0142oski i niemiecki). Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c <em>Pietruszka<\/em> Strawi\u0144skiego by\u0142 bardziej oryginalny, ten utw\u00f3r za\u015b jest w\u0142a\u015bciwie neoklasyczny, ale s\u0142ucha\u0142o si\u0119 go bez b\u00f3lu &#8211; po prostu efektowny fajerwerk, pasuj\u0105cy do osobowo\u015bci dyrygenta.<\/p>\n\n\n\n<p><em>II Koncert fortepianowy<\/em> Rachmaninowa to po prostu bezczelny kicz i trzeba naprawd\u0119 znakomitego, rozumnego i wra\u017cliwego pianisty, by kiczu w tym nie by\u0142o. I taki w\u0142a\u015bnie by\u0142 Boris Giltburg. Na zesz\u0142orocznym festiwalu w Dusznikach jego <a href=\"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2025\/08\/07\/glosny-chopin\/\">Chopin by\u0142 dyskusyjny<\/a>, ale w Rachmaninowie znakomicie si\u0119 sprawdzi\u0142. Jego wirtuozeria mia\u0142a w sobie lekko\u015b\u0107 i polot, nie by\u0142o cienia sentymentalizmu, ale te\u017c nie by\u0142o bez emocji. Lubi\u0119 takiego Rachmaninowa. A jeszcze na bis zagra\u0142 <em>Preludium G-dur<\/em>, jedno z moich ulubionych &#8211; jako\u015b zgad\u0142am, \u017ce w\u0142a\u015bnie nim b\u0119dzie bisowa\u0142, bo to najbardziej pasowa\u0142o po tym koncercie: zosta\u0107 przy kompozytorze, ale ca\u0142kowicie zmieni\u0107 nastr\u00f3j. Kilka lat temu nagra\u0142 komplet jego preludi\u00f3w; <a href=\"https:\/\/borisgiltburg.com\/CMFA\/learning-the-rachmaninov-preludes\/\">tutaj<\/a> ciekawie o nich pisze.<\/p>\n\n\n\n<p>W drugiej cz\u0119\u015bci &#8211; <em>III Symfonia<\/em> Mieczys\u0142awa Wajnberga z 1950 r. To by\u0142 niedobry czas, mi\u0119dzy zamordowaniem jego te\u015bcia Salomona Michoelsa a jego w\u0142asnym aresztowaniem. Czas antysemicki, nic dziwnego, \u017ce w tej akurat symfonii nie ma motyw\u00f3w \u017cydowskich, za to s\u0105 rosyjskie i polskie (w tym samym roku powsta\u0142y te\u017c znane <em>Melodie polskie<\/em>). Bardzo rosyjski jest pierwszy temat I cz\u0119\u015bci, i ta rosyjsko\u015b\u0107 jest zupe\u0142nie nieszostakowiczowska. Polska jest cz\u0119\u015b\u0107 druga pe\u0142ni\u0105ca rol\u0119 scherza, kt\u00f3rego \u015brodkowy fragment oparty jest na piosence <em>Umar\u0142 Maciek, umar\u0142<\/em> (ciekawe, \u017ce ulubi\u0142 sobie t\u0119 melodi\u0119 r\u00f3wnie\u017c Aleksander Tansman, kt\u00f3ry umie\u015bci\u0142 j\u0105 w kilku swoich utworach), a w finale tematy rosyjskie \u015bcieraj\u0105 si\u0119 z polskimi. Melodie cz\u0119sto maj\u0105 charakter pastoralny, s\u0105 do\u015b\u0107 lekkie, a jednak cz\u0119sto pod spodem s\u0142yszy si\u0119 niepok\u00f3j, jak w niesamowitym fragmencie ko\u0144cowym cz\u0119\u015bci I &#8211; Wajnberg by\u0142 mistrzem zamieraj\u0105cych fina\u0142\u00f3w. Musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce orkiestra mi naprawd\u0119 zaimponowa\u0142a: zmobilizowa\u0142a si\u0119 ca\u0142kowicie i nie da\u0142oby si\u0119 temu wykonaniu niczego zarzuci\u0107. Oby tak cz\u0119\u015bciej. Oczywi\u015bcie nie musz\u0119 m\u00f3wi\u0107, \u017ce Krzysztof Urba\u0144ski wszystkim dyrygowa\u0142 z pami\u0119ci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8230;do Filharmonii Narodowej. Tym razem troch\u0119 po\u015brednio, za spraw\u0105 Francuza, bia\u0142ego emigranta i polskiego \u017byda.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12409"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12409"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12409\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12410,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12409\/revisions\/12410"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12409"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12409"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}