
{"id":12418,"date":"2026-03-15T23:08:54","date_gmt":"2026-03-15T22:08:54","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/?p=12418"},"modified":"2026-03-16T09:45:09","modified_gmt":"2026-03-16T08:45:09","slug":"urodziny-z-thomasem-sanderlingiem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2026\/03\/15\/urodziny-z-thomasem-sanderlingiem\/","title":{"rendered":"Urodziny z Thomasem Sanderlingiem"},"content":{"rendered":"\n<p>Tradycyjny koncert urodzinowy Sinfonii Varsovii w Operze Narodowej poprowadzi\u0142 w tym roku cz\u0142onek znanego klanu dyrygenckiego, najstarszy syn Kurta (z pierwszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa) &#8211; Thomas.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Kurt mia\u0142 trzech syn\u00f3w: z drugiego ma\u0142\u017ce\u0144stwa Stefana i Michaela, tak\u017ce dyrygent\u00f3w. O ile jednak ci m\u0142odsi urodzili si\u0119 ju\u017c po powrocie ojca do Niemiec, to Thomas przyszed\u0142 na \u015bwiat jeszcze w Nowosybirsku. Ma 83 lata, by\u0142 w dobrych osobistych kontaktach z Szostakowiczem i Wajnbergiem. Tego drugiego \u015bwiatow\u0105 premier\u0119 opery <em>Idiota<\/em> poprowadzi\u0142 w 2013 r. w Mannheim. Z Szostakowiczem by\u0142 zaprzyja\u017aniony jego ojciec, ale i on sam: kompozytor powierzy\u0142 mu niemieckie prawykonania swoich <em>XIII<\/em> i <em>XIV Symfonii<\/em>, zezwalaj\u0105c, by tak\u017ce on dokona\u0142 t\u0142umacze\u0144 tekst\u00f3w obu dzie\u0142 na niemiecki.<\/p>\n\n\n\n<p>Sinfonia Varsovia, jak wida\u0107, te\u017c powr\u00f3ci\u0142a do repertuaru rosyjskiego, ale w szczeg\u00f3lnym kontek\u015bcie i pod batut\u0105 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry dok\u0142adnie wie, o co tu chodzi. Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce uwzgl\u0119dnione w programie dzie\u0142a &#8211; <em>Symfonia klasyczna<\/em> Prokofiewa na pocz\u0105tek i <em>IX Symfonia<\/em> Szostakowicza zagrana na koniec &#8211; nale\u017c\u0105 do bardziej b\u0142ahych w ich tw\u00f3rczo\u015bci. Ale tak nie jest. Uroczy utw\u00f3r Prokofiewa by\u0142 swego rodzaju eskapizmem, oderwaniem si\u0119 od brutalnej rzeczywisto\u015bci &#8211; powstawa\u0142 podczas bolszewickiego przewrotu, jeszcze przed wyjazdem kompozytora z Rosji. Mo\u017ce dziwi\u0107 takie zestawienie, ale s\u0105 jeszcze dziwniejsze, np. lekkie, jazzuj\u0105ce <em>Concertino<\/em> W\u0142adys\u0142awa Szpilmana pisane w getcie warszawskim. W ka\u017cdym razie gdy s\u0142uchamy <em>Klasycznej<\/em>, nie pami\u0119tamy o kontek\u015bcie, i chyba w tym wypadku nie musimy. Sanderling poprowadzi\u0142 pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 do\u015b\u0107 wolno &#8211; zwykle si\u0119 j\u0105 zap\u0119dza, ja te\u017c wola\u0142abym troch\u0119 szybciej, ale za to mo\u017cna by\u0142o \u015bledzi\u0107 zabaw\u0119 motywami. Dopiero fina\u0142 by\u0142 szybszy, ale te\u017c z umiarem. Ca\u0142o\u015b\u0107 mia\u0142a wiele wdzi\u0119ku.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Koncert wiolonczelowy<\/em> Wajnberga by\u0142 z kolei bardzo \u015bpiewny i \u0142agodny; pi\u0119knie zagra\u0142 parti\u0119 solow\u0105 Marcel Markowski (by\u0142 pierwszym w Polsce, kt\u00f3ry dokona\u0142 nagrania tego utworu). To muzyka elegijna i chwilami bardzo \u017cydowska. Rozpocz\u0119ty w strasznym dla kompozytora 1948 r., m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 uko\u0144czony i wykonany dopiero 8 lat p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Procession for Peace<\/em> Andrzeja Panufnika z 1983 r. to dzie\u0142o okoliczno\u015bciowe przeznaczone do wykonania plenerowego, dlatego te\u017c przybra\u0142o form\u0119 marszu, co mo\u017ce jest troch\u0119 paradoksalne, ale dyrygent poprowadzi\u0142 rzecz bardzo dostojnie. \u0141adne harmonie, jak zawsze u Panufnika. Nadspodziewanie pasowa\u0142o do kontekstu, cho\u0107 jest stylistycznie inne od reszty, powsta\u0142o te\u017c du\u017co p\u00f3\u017aniej. \u0141\u0105cznikiem jest tu jeszcze fakt, \u017ce Panufnik z Wajnbergiem znali si\u0119 ze studi\u00f3w warszawskich &#8211; ten drugi wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w prawykonaniu <em>Tria<\/em> tego pierwszego.<\/p>\n\n\n\n<p>I wreszcie <em>IX Symfonia<\/em> Szostakowicza. Zawsze by\u0142a i pozostaje do dzi\u015b moj\u0105 ulubion\u0105 z jego symfonii, co chyba co\u015b te\u017c m\u00f3wi o mnie (nie lubi\u0119 pompy), ale te\u017c wynika z tego, \u017ce cz\u0119sto s\u0142ucha\u0142am jej w dzieci\u0144stwie i odpowiada\u0142 mi jej specyficzny humor, kt\u00f3rego zreszt\u0105 wtedy jeszcze do ko\u0144ca nie rozumia\u0142am. Co ma\u0142y dzieciak m\u00f3g\u0142 wiedzie\u0107 o sarkazmie i o tym, co jest pod spodem tego dzie\u0142a &#8211; wiedzia\u0142am tyle, \u017ce pierwsza, trzecia i pi\u0105ta cz\u0119\u015b\u0107 s\u0105 \u015bmieszne, druga smutna, a czwartej si\u0119 ba\u0142am. Dopiero po latach dowiedzia\u0142am si\u0119, jak Szostakowicz zagra\u0142 na nosie Stalinowi i stalinowcom, pisz\u0105c tak\u0105 symfoni\u0119 na koniec wojny, cho\u0107 zapowiada\u0142 wcze\u015bniej socrealistyczn\u0105, triumfalistyczn\u0105 koby\u0142\u0119 z ch\u00f3rami jak u Beethovena &#8211; i jaka to by\u0142a wtedy odwaga (oczywi\u015bcie wykonywania dzie\u0142a zakazano na d\u0142u\u017cszy czas). I ten cyrkowy marsz w finale, jakby kpina z pochod\u00f3w pierwszomajowych czy parad zwyci\u0119stwa. I mistrzostwo instrumentacyjne (np. niesamowita rola fagotu, kt\u00f3ry z dramatycznego recytatywu IV cz\u0119\u015bci przechodzi do zabawnego tematu fina\u0142u). Sanderling poprowadzi\u0142 t\u0119 symfoni\u0119 z pe\u0142nym zrozumieniem, a Sinfonia Varsovia zagra\u0142a j\u0105 po prostu wspaniale i szkoda, \u017ce publiczno\u015b\u0107 nie zrobi\u0142a stojaka, cho\u0107 troch\u0119 os\u00f3b wsta\u0142o. Za to by\u0142o niestety du\u017co klaskania mi\u0119dzy cz\u0119\u015bciami i ha\u0142asuj\u0105ce dzieciaki.<\/p>\n\n\n\n<p>Przed koncertem pojawi\u0142 si\u0119 na scenie dyrektor SV Janusz Marynowski oraz przedstawiciele miasta: prezydent Rafa\u0142 Trzaskowski i wiceprezydentka Aldona Machnowska-G\u00f3ra. Og\u0142osili par\u0119 wiadomo\u015bci. Podpisana zosta\u0142a umowa o wsp\u00f3\u0142prowadzeniu orkiestry przez MKiDN, w zwi\u0105zku z czym do budowy sali do 870 mln od miasta ministerstwo do\u0142o\u017cy 200 mln. Na razie ko\u0144czy si\u0119 remont tego, co jest. Og\u0142oszone te\u017c zosta\u0142o, \u017ce Szalone Dni Muzyki nie b\u0119d\u0105 si\u0119 ju\u017c odbywa\u0107 w Operze Narodowej &#8211; podobno maj\u0105 tu by\u0107 remonty. S\u0142ysz\u0119, \u017ce w tym roku ju\u017c odb\u0119d\u0105 si\u0119 w siedzibie SV na Grochowskiej &#8211; w tych paru kameralnych salach, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 do dyspozycji, i prawdopodobnie te\u017c w namiocie; nie b\u0119dzie wi\u0119c takiego rozmachu, za to rozci\u0105gn\u0105 si\u0119 na kilka dni, bo terminowo orkiestra nie musi ju\u017c si\u0119 dostosowywa\u0107 do harmonogramu teatru. Zobaczymy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tradycyjny koncert urodzinowy Sinfonii Varsovii w Operze Narodowej poprowadzi\u0142 w tym roku cz\u0142onek znanego klanu dyrygenckiego, najstarszy syn Kurta (z pierwszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa) &#8211; Thomas.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12418"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12418"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12418\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12426,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12418\/revisions\/12426"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12418"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12418"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12418"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}