{"id":12469,"date":"2026-04-02T01:20:11","date_gmt":"2026-04-01T23:20:11","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/?p=12469"},"modified":"2026-04-02T01:20:11","modified_gmt":"2026-04-01T23:20:11","slug":"mlody-bach-ojciec-stary-bach-syn","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2026\/04\/02\/mlody-bach-ojciec-stary-bach-syn\/","title":{"rendered":"M\u0142ody Bach-ojciec, stary Bach-syn"},"content":{"rendered":"\n

Na oficjalnej inauguracji Actus Humanus Resurrectio w gda\u0144skim Centrum \u015bw. Jana Ensemble Correspondances pod dyrekcj\u0105 S\u00e9bastiena Dauc\u00e9go pokaza\u0142 repertuar, kt\u00f3ry znalaz\u0142 si\u0119 na najnowszej p\u0142ycie<\/a> zespo\u0142u.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Dzi\u015b jednak do tych trzech kantat m\u0142odego Johanna Sebastiana z p\u0142yty (nr 4, 106, 131) do\u0142\u0105czy\u0142 te\u017c nr 150, chyba najbardziej archaiczn\u0105 z tych wszystkich. Pono\u0107 ma powsta\u0107 kolejna p\u0142yta tego cyklu. Te dzie\u0142a z pewno\u015bci\u0105 wnosz\u0105 specyficzn\u0105, istotn\u0105 jako\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Mia\u0142am kiedy\u015b wielk\u0105 przyjemno\u015b\u0107 \u015bpiewa\u0107 w ch\u00f3rze kantat\u0119 nr 131 (Aus der Tiefen rufe ich, Herr, zu dir<\/em>) i w\u00f3wczas nie zastanawia\u0142am si\u0119 nad jak\u0105\u015b specyficzn\u0105 jako\u015bci\u0105 muzyki m\u0142odego Bacha (powsta\u0142ej najprawdopodobniej w M\u00fchlhausen – kompozytor mia\u0142 w\u00f3wczas dwadzie\u015bcia par\u0119 lat) – Bach to Bach, wszelkie znane cechy i \u015brodki kojarz\u0105ce si\u0119 z Bachem ju\u017c tu by\u0142y. Ale z dystansu i w zestawieniu z trzema innymi s\u0142yszy si\u0119, \u017ce s\u0105 osobne. Te same \u015brodki zosta\u0142y tu u\u017cyte inaczej. Wi\u0119cej tu gry motywami, powt\u00f3rze\u0144 nieledwie transowych, a przy tym jakiej\u015b surowo\u015bci, powagi. Zw\u0142aszcza w owym numerze 150 – Nach dir, Herr, verlanget mich<\/em> oraz Christ lag in Todesbanden<\/em> – ta ostatnia to w\u0142a\u015bciwie wariacje na temat z chora\u0142u Marcina Lutra, a temat wykorzystywany jest wszechstronnie i wci\u0105\u017c powraca. Co do Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit<\/em>, s\u0142ynna jest transkrypcja wst\u0119pnej Sonatiny<\/em>, dokonana na cztery r\u0119ce przez Gy\u00f6rgya Kurt\u00e1ga dla siebie i \u017cony<\/a>; wzi\u0119\u0142o ju\u017c j\u0105 do repertuaru wiele fortepianowych duet\u00f3w, sta\u0142a si\u0119 te\u017c leitmotivem na setnych urodzinach kompozytora.<\/p>\n\n\n\n

Muzykowanie Ensemble Correspondances i ich szefa ma w sobie szlachetn\u0105 prostot\u0119, a ta cecha w\u0142a\u015bnie jest najbardziej potrzebna do wykonywania m\u0142odego Bacha, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie prostot\u0105 szczeg\u00f3lnie wzrusza. Wiemy, \u017ce mamy do czynienia z geniuszem, ale \u017ce w tym momencie nie rozwin\u0105\u0142 jeszcze w pe\u0142ni skrzyde\u0142 i wykazuje wp\u0142ywy muzyki przesz\u0142o\u015bci, s\u0142yszymy w niej cie\u0144 archaizacji, cho\u0107 – jak to cz\u0119sto bywa u geniuszy – ta archaizacja ma zarazem w sobie odkrywczo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Po po\u0142udniu w Ratuszu G\u0142\u00f3wnego Miasta wyt\u0119\u017cali\u015bmy s\u0142uch, by us\u0142ysze\u0107 (w wykonaniu Marii Erdman) klawikordowe dzie\u0142a Carla Philippa Emanuela Bacha z p\u00f3\u017aniejszych lat jego \u017cycia: dwa cykle Utwor\u00f3w charakterystycznych<\/em>, czasem bardzo zabawnych, portretuj\u0105cych intymnie (to dobre s\u0142owo, bo d\u017awi\u0119k klawikordu jest, \u017ce tak powiem, intymny), i bardzo powa\u017cne Fantasia fis-moll<\/em> i Rondo e-moll<\/em> napisane na po\u017cegnanie swojego w\u0142asnego instrumentu Silbermanna, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie oddawa\u0142 w dobre r\u0119ce, sam nie mog\u0105c ju\u017c gra\u0107 z powodu artretyzmu (zreszt\u0105 rok p\u00f3\u017aniej zmar\u0142). W tym ostatnim utworze mogli\u015bmy si\u0119 przekona\u0107, \u017ce na klawikordzie mo\u017cna wibrowa\u0107 – to efekt zwany Bebung<\/em>, a robi si\u0119 to podobnie jak wibrowanie na skrzypcach. To zreszt\u0105 niesamowite dzie\u0142o, kt\u00f3re zestawia\u0142am w my\u015blach z Fantazj\u0105 chromatyczn\u0105<\/em> Bacha-ojca. CPE musia\u0142 bardzo kocha\u0107 ten sw\u00f3j instrumencik, je\u015bli tak pi\u0119knie si\u0119 z nim \u017cegna\u0142. Wykonanie by\u0142o znakomite, cho\u0107 ch\u0119tnie by si\u0119 pos\u0142ucha\u0142o tego w bardziej dono\u015bnej wersji. No, ale to nie by\u0142oby to samo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na oficjalnej inauguracji Actus Humanus Resurrectio w gda\u0144skim Centrum \u015bw. Jana Ensemble Correspondances pod dyrekcj\u0105 S\u00e9bastiena Dauc\u00e9go pokaza\u0142 repertuar, kt\u00f3ry znalaz\u0142 si\u0119 na najnowszej p\u0142ycie zespo\u0142u.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12469"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12469"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12469\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12470,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12469\/revisions\/12470"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12469"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12469"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12469"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}