Dawno nie by\u0142o w Operze Narodowej prawykonania. Tym razem wszystko powstawa\u0142o wsp\u00f3lnie i w porozumieniu: muzyka, choreografia i warstwa plastyczna.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Robert Bondara, swego czasu tancerz tutejszego baletu, obecnie robi karier\u0119 jako choreograf (rozpocz\u0105\u0142 j\u0105 r\u00f3wnie\u017c tutaj w ramach cyklu Kreacje<\/em>); przez ostatnie 8 lat by\u0142 g\u0142\u00f3wnym choreografem Teatru Wielkiego w Poznaniu. Jego prace by\u0142y wielokrotnie nagradzane – mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce wypracowa\u0142 w\u0142asny, oryginalny j\u0119zyk. Dawny macierzysty teatr zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do\u0144 z propozycj\u0105 stworzenia dla niego nowej choreografii i ostatecznie stan\u0119\u0142o te\u017c na stworzeniu nowej muzyki – Bondara wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 ju\u017c z Przemys\u0142awem Zychem, wi\u0119c wiedzieli, czego si\u0119 po sobie nawzajem spodziewa\u0107. Wszystko powstawa\u0142o r\u00f3wnolegle: na pocz\u0105tku rozmowa i sugestie dla kompozytora, potem pisanie muzyki po kawa\u0142ku i ustalanie z choreografem, czy tak jest dobrze.<\/p>\n\n\n\n W zapowiedzi sezonu sprzed roku m\u00f3wi\u0142o si\u0119, \u017ce b\u0119dzie to \u0141owca android\u00f3w<\/em> z inspiracji Philipa K. Dicka. Ostatecznie nie by\u0142a to jednak inspiracja ca\u0142kowita, ani ksi\u0105\u017ck\u0105, ani filmami Ridleya Scotta czy Denisa Villeneuve’a, a do Dicka do\u0142\u0105czy\u0142 jeszcze Isaac Asimov. Bondara napisa\u0142 w\u0142asn\u0105 histori\u0119, w kt\u00f3rej ludzi i androidy \u0142\u0105cz\u0105 r\u00f3\u017cne stosunki, albo wrogo\u015b\u0107, albo romantyczne uczucia. Troch\u0119 jest tu antropomorfizacji, jakby to androidy czu\u0142y wi\u0119cej ni\u017c ludzie.<\/p>\n\n\n\n Przemys\u0142aw Zych – absolwent, a obecnie pedagog warszawskiej uczelni muzycznej (nie zrywaj\u0105cy tak\u017ce wi\u0119zi z rodzinnym Radomiem), stworzy\u0142 do tego bardzo porz\u0105dn\u0105 muzyk\u0119, przyst\u0119pn\u0105 dla ucha, ale nie przesadnie. Fragmentom „ludzkim” towarzyszy muzyka repetycyjna troch\u0119 a la John Adams, momentom romansowym – tak\u017ce wokaliza (\u015bpiewa\u0142a z kana\u0142u Viktoriia Shamanska), a pochodom android\u00f3w – muzyka w sumie najciekawsza, rytmiczna, ale atonalna i perkusyjna, imituj\u0105ca maszyn\u0119 – co\u015b jak Fabryka<\/em> Moso\u0142owa. W II akcie jest cytat z Czarodziejskiego fletu<\/em> Mozarta – duet Papagena i Paminy (Gabriela Stoli\u0144ska i Mateusz Kulczy\u0144ski), bo przez chwil\u0119 rzecz dzieje si\u0119 w operze, a rol\u0119 \u015bpiewaczki gra androidka (podobna posta\u0107 jest u Dicka). Ciekawe, \u017ce kompozytor w og\u00f3le nie u\u017cy\u0142 \u015brodk\u00f3w elektronicznych – wszystkie d\u017awi\u0119ki s\u0105 wy\u0142\u0105cznie instrumentalne; ca\u0142o\u015b\u0107 znakomicie prowadzi Marta Kluczy\u0144ska.<\/p>\n\n\n\n Wizualnie te\u017c wszystko by\u0142o zgrane, no, a przede wszystkim oczywi\u015bcie \u015bwietnie ta\u0144czone. Nie jestem wielk\u0105 znawczyni\u0105 choreografii, ale sprawia\u0142a na mnie wra\u017cenie bardzo wymagaj\u0105cej. \u015awietne sceny zbiorowe, zw\u0142aszcza nacieraj\u0105cej armii android\u00f3w, robi\u0105 wra\u017cenie. Og\u00f3lnie bardzo udany wiecz\u00f3r.<\/p>\n\n\n\n