
{"id":12547,"date":"2026-05-24T23:49:24","date_gmt":"2026-05-24T21:49:24","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/?p=12547"},"modified":"2026-05-24T23:49:24","modified_gmt":"2026-05-24T21:49:24","slug":"melancholijny-final","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2026\/05\/24\/melancholijny-final\/","title":{"rendered":"Melancholijny fina\u0142"},"content":{"rendered":"\n<p>Wyst\u0119p Deutsche Radio Philharmonie Saarbr\u00fccken Kaiserslautern pod batut\u0105 Josepa Ponsa i z solistk\u0105 Arabell\u0105 Steinbacher by\u0142 zamkni\u0119ciem tegorocznego Festiwalu Kultura Natura w NOSPR.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>\u017ba\u0142uj\u0119, \u017ce omin\u0119\u0142o mnie kilka wydarze\u0144 tej edycji, kt\u00f3re podobno wypad\u0142y znakomicie. Orkiestra, kt\u00f3ra dzi\u015b tu zago\u015bci\u0142a, powsta\u0142a, jak sama nazwa wskazuje, z po\u0142\u0105czenia orkiestr radiowych z Saarbr\u00fccken i Kaiserslautern, kt\u00f3re nast\u0105pi\u0142o w 2007 r. To by\u0142 trudny czas oszcz\u0119dzania i redukcji, wielu muzyk\u00f3w traci\u0142o prac\u0119. Z zespo\u0142em w Saarbr\u00fccken przez wiele lat wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 Stanis\u0142aw Skrowaczewski &#8211; jeszcze od lat 70.; p\u00f3\u017aniej by\u0142 r\u00f3wnie\u017c pierwszym dyrygentem go\u015bcinnym po\u0142\u0105czonych orkiestr. Z t\u0105 pierwsz\u0105 dokona\u0142 wielu nagra\u0144, w tym kompletu symfonii swojego ukochanego Brucknera, ale i w\u0142asnych utwor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Katalo\u0144ski dyrygent Josep Pons jest od tego sezonu szefem muzycznym tego zespo\u0142u (r\u00f3wnolegle tak\u017ce barcelo\u0144skiego Teatro Liceu), ale tak\u017ce wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z nim od dawna &#8211; byli razem prawie dekad\u0119 temu w Warszawie na <a href=\"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2017\/04\/03\/niemiecki-beethoven-pod-hiszpanska-batuta\/\">inauguracji Festiwalu Beethovenowskiego<\/a>. Program by\u0142 w\u00f3wczas zupe\u0142nie inny, a muzycy z dyrygentem przez ten czas chyba bardziej si\u0119 dotarli. No i melancholia, godna w\u0142a\u015bciwie bardziej jakiej\u015b jesiennej pory ni\u017c lata, kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie rozkwit\u0142o, chyba jest im bli\u017csza.<\/p>\n\n\n\n<p>Ferruccio Busoni powszechnie znany jest g\u0142\u00f3wnie z fortepianowych transkrypcji organowych preludi\u00f3w chora\u0142owych Bacha, a przecie\u017c by\u0142 r\u00f3wnie\u017c znakomitym pianist\u0105, p\u0142odnym kompozytorem i inspiruj\u0105cym pedagogiem: w\u015br\u00f3d pianist\u00f3w &#8211; jego student\u00f3w szczeg\u00f3lnie mog\u0105 nas zainteresowa\u0107 Ignacy Friedman i J\u00f3zef Turczy\u0144ski czy &#8211; jako Polak honoris causa &#8211; Egon Petri. By\u0142 te\u017c autorem dzie\u0142a o &#8222;nowej estetyce muzycznej&#8221;, w kt\u00f3rym przewidzia\u0142 muzyk\u0119 opart\u0105 na skali zawieraj\u0105cej wi\u0119cej ni\u017c 12 p\u00f3\u0142ton\u00f3w oraz generowan\u0105 elektronicznie. W tym samym 1907 r. powsta\u0142a <em>Berceuse \u00e9l\u00e9giaque<\/em>, kt\u00f3rej prawykonania dokona\u0142 w Nowym Jorku sam Gustav Mahler na ostatnim koncercie, jaki poprowadzi\u0142. Znamienne przy tym, \u017ce jest to taki typ &#8222;ko\u0142ysanki na wieczny sen&#8221;, g\u0142\u0119boko nostalgicznej; niestety jak dla mnie kiks waltorni chwilowo zburzy\u0142 nastr\u00f3j. Ale to kr\u00f3tkie dzie\u0142o jest pi\u0119kne; nigdy go wcze\u015bniej nie s\u0142ysza\u0142am.<\/p>\n\n\n\n<p>Melancholii ci\u0105g dalszy mieli\u015bmy w <em>Koncercie skrzypcowym &#8222;Pami\u0119ci Anio\u0142a&#8221;<\/em> Albana Berga. Ciekawe, \u017ce kiedy trzy miesi\u0105ce temu <a href=\"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2026\/02\/28\/anielskie-skrzypce\/\">gra\u0142a ten utw\u00f3r w FN Leila Josefowicz<\/a>, wykona\u0142a nawet ten sam bis. Ale przyznam, \u017ce rzeczywi\u015bcie pasuje &#8211; zmienia oczywi\u015bcie aur\u0119 muzyczn\u0105, lecz pozostaje w nastroju refleksji. Bach przecie\u017c pojawia si\u0119 i w utworze Berga pod koniec &#8211; cytat z chora\u0142u <em>Est is genug<\/em> z kantaty <em>O Ewigkeit, du Donnerwort<\/em>. A co do wykonania, by\u0142o w nim chyba wi\u0119cej ciep\u0142a ni\u017c w tym sprzed paru miesi\u0119cy. Mo\u017cna by\u0142o si\u0119 rozmarzy\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>W drugiej cz\u0119\u015bci inny obraz melancholii &#8211; tej Brahmsa, pe\u0142nej fatalizmu, ale i stawania czo\u0142a przeciwno\u015bciom. Bardzo wolna i bardzo retoryczna pierwsza cz\u0119\u015b\u0107, z wyrazistymi frazami &#8211; mo\u017cna by\u0142o je smakowa\u0107. Zbyt krzykliwe waltornie na pocz\u0105tek II cz\u0119\u015bci. Fina\u0142 r\u00f3wnie\u017c niezbyt szybki, ale przy tym nie przesadnie sentymentalny. I cho\u0107 zgadzam si\u0119 z tym, co powiedzia\u0142 po koncercie wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca festiwalu Eugeniusz Knapik &#8211; &#8222;ja jednak inaczej s\u0142ysz\u0119 Brahmsa&#8221; (ja te\u017c), jednak mo\u017cna i takiego innego Brahmsa pos\u0142ucha\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wyst\u0119p Deutsche Radio Philharmonie Saarbr\u00fccken Kaiserslautern pod batut\u0105 Josepa Ponsa i z solistk\u0105 Arabell\u0105 Steinbacher by\u0142 zamkni\u0119ciem tegorocznego Festiwalu Kultura Natura w NOSPR.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12547"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12547"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12547\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12548,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12547\/revisions\/12548"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12547"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12547"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12547"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}