{"id":12582,"date":"2026-06-12T00:21:15","date_gmt":"2026-06-11T22:21:15","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/?p=12582"},"modified":"2026-06-12T00:32:38","modified_gmt":"2026-06-11T22:32:38","slug":"wybor-roksany-wybor-virginii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2026\/06\/12\/wybor-roksany-wybor-virginii\/","title":{"rendered":"Wyb\u00f3r Roksany, wyb\u00f3r Virginii"},"content":{"rendered":"\n

Spektakl Urojenia<\/em> w Operze Narodowej to dwie historie kobiece opowiedziane choreografi\u0105 Izadory Weiss, w kt\u00f3rych wa\u017cny jest nie tyle taniec, co emocje.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 to ju\u017c kolejne nawi\u0105zanie artystki do Szymanowskiego, po Biegunach-Harnasiach<\/em> sprzed pi\u0119ciu lat. I tym razem tak\u017ce chodzi o kobiet\u0119 i perspektyw\u0119 wolno\u015bci. W\u00f3wczas do muzyki Harnasi<\/em> (i IV Symfonii „Koncertuj\u0105cej”<\/em>) zosta\u0142a dopisana historia zainspirowana opowiadaniem Olgi Tokarczuk: bohaterka odchodzi od m\u0119\u017ca do biegun\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych spotyka przystojniaka Harnasia, ale ostatecznie na koniec godzi si\u0119 z m\u0119\u017cem. Dzisiejsza historia bierze si\u0119 z Kr\u00f3la Rogera<\/em>, ale widzianego od strony Roksany, a z muzyki tego dzie\u0142a pozosta\u0142a tylko jej pie\u015b\u0144 (w wersji skrzypcowej), towarzysz\u0105ca pierwszej scenie mi\u0142osnej Roksany i Rogera, le\u017c\u0105cych na dywanie z fioletowych kwiat\u00f3w. Wida\u0107 jednak, \u017ce Roksana ma jakie\u015b rozterki, czego\u015b jej brak. Przy wolnej cz\u0119\u015bci z I Kwartetu<\/em> Beethovena pojawia si\u0119 grupa tancerzy, wreszcie – i tu wchodzi muzyka Giji Kanczelego – pojawia si\u0119 Pasterz, kt\u00f3ry z miejsca fascynuje Roksan\u0119. Cho\u0107 ta daje mu si\u0119 porwa\u0107, czeka j\u0105 zaw\u00f3d i zrozumienie, \u017ce uleg\u0142a urojeniu, u\u0142udzie fa\u0142szywego uroku. Ale do Rogera ju\u017c nie wr\u00f3ci: zostaje sama i przy rzewnym walcu Shigeru Umebayashiego z filmu Spragnieni mi\u0142o\u015bci<\/em> ta\u0144czy monolog wyzwolenia z tej u\u0142udy.<\/p>\n\n\n\n

O ile w przypadku Roksany chodzi o urojenia emocjonalne, to posta\u0107 Virginii Woolf dr\u0119cz\u0105 urojenia psychiczne, od kt\u00f3rych nie jest w stanie si\u0119 wyzwoli\u0107. Tu obrazem tych uroje\u0144, bardzo sugestywnym, jest zesp\u00f3\u0142 tancerzy otaczaj\u0105cych solistk\u0119. Jest te\u017c m\u0105\u017c Leonard, siostra Vanessa, przyjaci\u00f3\u0142ka i kochanka Vita i kilka innych os\u00f3b. Bohaterka jest przez \u017cycie i otoczenie coraz bardziej udr\u0119czona i w ko\u0144cu wyzwoleniem dla niej staje si\u0119 samob\u00f3jstwo – jak wiadomo, Woolf utopi\u0142a si\u0119 wchodz\u0105c do rzeki z kamieniami w kieszeniach – ale tu oddane jako marsz wyzwalaj\u0105cy, ze spadaj\u0105cymi na ni\u0105 fioletowymi kwiatami, klamr\u0105 z pocz\u0105tkiem spektaklu. Muzyka w tej cz\u0119\u015bci – to kilka znalezisk choreografki: Koncert wiolonczelowy<\/em> Dobrinki Tabakovej, najciekawszy chyba z tego zestawu Entr’acte<\/a><\/em> Caroline Shaw oraz w ko\u0144c\u00f3wce fragment utworu kompozytorki i wiolonczelistki Zo\u00eb Keating, a pomi\u0119dzy nimi jeszcze fragmenty z Vivaldiego i Johna Ecclesa.<\/p>\n\n\n\n

\u015awietni s\u0105 tancerze, kt\u00f3rzy musz\u0105 tu aktorsko pokaza\u0107 wszystkie rozterki postaci. A wi\u0119c obie bohaterki: Roksana – Yana Shtanhei i Virginia – Daria Majewska; ta pierwsza wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c w drugiej cz\u0119\u015bci jako Vita. M\u0119\u017c\u00f3w w obu cz\u0119\u015bciach gra ten sam Vladimir Yaroshenko. Tak\u017ce Pasterz – Nikodem Bialik pojawia si\u0119 epizodycznie w drugiej cz\u0119\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

W wywiadzie zamieszczonym w programie, pytana o to, jak szuka\u0142a sposobu na wyra\u017cenie kobiecego cierpienia i szale\u0144stwa, Izadora Weiss odpar\u0142a: „Czerpi\u0119 z siebie”, a zagadni\u0119ta z kolei o to, co dla niej znaczy wolno\u015b\u0107: „Wolna kobieta si\u0119 nie boi. (…) Ka\u017cda z nas musi to wypracowa\u0107, to si\u0119 samo nie dzieje. Mie\u0107 odwag\u0119 podejmowa\u0107 kontrowersyjne decyzje i sta\u0107 za nimi, umie\u0107 ich broni\u0107”. Roksana wybiera \u017ale, ale broni tej decyzji jako prawa do w\u0142asnych b\u0142\u0119d\u00f3w; Virginia za\u015b wybiera \u015bmier\u0107 zamiast udr\u0119ki. Dwa bardzo r\u00f3\u017cne dylematy, ale oba daj\u0105 do my\u015blenia, nie tylko do podziwiania umiej\u0119tno\u015bci tanecznych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Spektakl Urojenia w Operze Narodowej to dwie historie kobiece opowiedziane choreografi\u0105 Izadory Weiss, w kt\u00f3rych wa\u017cny jest nie tyle taniec, co emocje.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12582"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12582"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12582\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12584,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12582\/revisions\/12584"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12582"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12582"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12582"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}