{"id":12676,"date":"2026-08-26T00:46:13","date_gmt":"2026-08-25T22:46:13","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/?p=12676"},"modified":"2026-08-26T14:37:29","modified_gmt":"2026-08-26T12:37:29","slug":"na-steinwayu-i-na-erardzie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2026\/08\/26\/na-steinwayu-i-na-erardzie\/","title":{"rendered":"Na steinwayu i na pleyelu"},"content":{"rendered":"\n

…gra\u0142 w FN Sir Andr\u00e1s Schiff. Tym razem r\u00f3wnie\u017c mieli\u015bmy wiele niespodzianek, w tym par\u0119 tych samych, co na jego poprzednim wyst\u0119pie w zesz\u0142ym roku<\/a>.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Po Arii<\/em> z Wariacji Goldbergowskich<\/em> zatem, kt\u00f3ra jest jednym z najlepszych pocz\u0105tk\u00f3w w og\u00f3le, i zapowiedzi, \u017ce w tej cz\u0119\u015bci – na wsp\u00f3\u0142czesnym instrumencie – b\u0119dzie gra\u0142 Bacha i Mozarta, kt\u00f3rzy s\u0105 jego ulubionymi kompozytorami, a byli te\u017c ulubionymi kompozytorami Chopina („Chopin mia\u0142 dobry gust” – skomentowa\u0142), zn\u00f3w zabrzmia\u0142o Capriccio na odjazd ukochanego brata<\/em>. Kontynuuj\u0105c w\u0105tek Bachowski, zagra\u0142 V Suit\u0119 francusk\u0105<\/em> G-dur, a bezpo\u015brednio po niej – Gigue<\/em> Mozarta, utrzymany w tej samej tonacji, bardzo chromatyczny – „jak muzyka dwunastotonowa”, skomentowa\u0142 (tu dodam, \u017ce u Mozarta mo\u017cna naprawd\u0119 znale\u017a\u0107 tak\u0105 12-d\u017awi\u0119kow\u0105 „seri\u0119”, w kt\u00f3rej \u017caden z d\u017awi\u0119k\u00f3w si\u0119 nie powtarza: na pocz\u0105tku przetworzenia w finale Symfonii g-moll<\/em> KV 550).<\/p>\n\n\n\n

Wr\u00f3ci\u0142 na chwil\u0119 do Bacha Ricercarem a tre<\/em> z Musikalisches Opfer,<\/em> opatrzonym anegdot\u0105 o tym, jak kr\u00f3l pruski Fryderyk II poda\u0142 Bachowi pi\u0119kny temat do opracowania, i komentarzem: „poka\u017ccie dzi\u015b polityka, kt\u00f3ry potrafi\u0142by poda\u0107 taki temat” (ode mnie: co do jako\u015bci trudno powiedzie\u0107, ale i w ca\u0142kiem niedawnych czasach byli politycy-kompozytorzy, np. Ivo Josipowi\u0107, prezydent Chorwacji w latach 2010-2015, czy te\u017c autor wspania\u0142ych symfonii Lepo Sumera, esto\u0144ski minister kultury w latach 1988-1992). Bezpo\u015brednio potem by\u0142a Fantazja c-moll<\/em> KV 475 Mozarta („to, \u017ce pocz\u0105tek tego utworu brzmi prawie jak thema regium<\/em> z Musikalisches Opfer<\/em>, to raczej nie przypadek”). Pianista przypomnia\u0142, \u017ce Mozart w istocie fascynowa\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas Bachem, cho\u0107 ma\u0142o kto go w\u00f3wczas zna\u0142, ale „zarazi\u0142” go t\u0105 fascynacj\u0105 baron von Swieten, kt\u00f3ry w swojej bibliotece mia\u0142 r\u0119kopisy Bacha.<\/p>\n\n\n\n

Mozart reprezentowany by\u0142 tak\u017ce rzadko grywan\u0105 p\u00f3\u017an\u0105 Sonat\u0105 F-du<\/em>r KV 533, ale tylko dwiema cz\u0119\u015bciami, pierwsz\u0105 i drug\u0105, w kt\u00f3rej s\u0142yszalne s\u0105 polifonie (ostatnia jest pogodnym rondem, kt\u00f3re w tym kontek\u015bcie wyda\u0142o si\u0119 chyba piani\u015bcie do\u015b\u0107 banalne). Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107, trwaj\u0105ca a\u017c p\u00f3\u0142torej godziny (absolutny rekord!), zosta\u0142a zamkni\u0119ta Koncertem w\u0142oskim<\/em> Bacha – ca\u0142ym tym razem. C\u00f3\u017c powiedzie\u0107 – by\u0142o d\u0142ugo, ale przepi\u0119knie, d\u017awi\u0119k wydobywany przez pianist\u0119 by\u0142 niewiarygodnej jako\u015bci, a przy tym – jak ju\u017c nieraz o tym arty\u015bcie pisa\u0142am – w jego grze, nawet gdy pojawia\u0142y si\u0119 biegniki, by\u0142 wielki spok\u00f3j i pogoda, dzia\u0142a\u0142a absolutnie koj\u0105co. Kiedy\u015b po jego koncercie w NOSPR<\/a> u\u017cy\u0142am s\u0142owa s\u00e9r\u00e9nit\u00e9<\/em>; c\u00f3\u017c mo\u017cna doda\u0107.<\/p>\n\n\n\n

W drugiej cz\u0119\u015bci, bez \u017cadnych ju\u017c zapowiedzi, solista przesiad\u0142 si\u0119 do pleyela (ale nie wiem, kt\u00f3rego). Zacz\u0105\u0142 od Bacha – jak zapewne nieraz zaczyna\u0142 sw\u00f3j dzie\u0144 Chopin: od Preludium i fugi C-dur<\/em> z I tomu Wohltemperiertes Klavier<\/em>. A bezpo\u015brednio potem niespodzianka: wszystkie 24 preludia Chopina z op. 28. Mo\u017ce troch\u0119 zbyt ambitne za\u0142o\u017cenie, bo tym razem nie zawsze by\u0142o spokojnie i precyzyjnie, czasem zdarza\u0142y si\u0119 potkni\u0119cia, zw\u0142aszcza w tych bardziej burzliwych preludiach, kt\u00f3re wyra\u017anie pianist\u0119 m\u0119czy\u0142y. Jednak wci\u0105\u017c by\u0142y momenty wielkiej urody, a i z tego instrumentu solista wydobywa\u0142 wspania\u0142y d\u017awi\u0119k. <\/p>\n\n\n\n

No i bisy. Cz\u0119\u015b\u0107 ta sama, co rok temu: Mazurki<\/em> op.17 nr 4 i op. 24 nr 2, a na koniec Nokturn Fis-dur<\/em>, ale pomi\u0119dzy nimi zosta\u0142y wstawione wzruszaj\u0105ce Rondo a-moll<\/em> Mozarta i zupe\u0142nie oniryczny Walc a-moll<\/em> Chopina. Tym razem wi\u0119c bis\u00f3w by\u0142o „tylko” pi\u0119\u0107 – dobre i to. Wychodzi\u0142o si\u0119 w lekkim odurzeniu i zachwycie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

…gra\u0142 w FN Sir Andr\u00e1s Schiff. Tym razem r\u00f3wnie\u017c mieli\u015bmy wiele niespodzianek, w tym par\u0119 tych samych, co na jego poprzednim wyst\u0119pie w zesz\u0142ym roku.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-12676","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-1"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12676","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12676"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12676\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12680,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12676\/revisions\/12680"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12676"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12676"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12676"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}