
{"id":1308,"date":"2011-09-10T23:58:43","date_gmt":"2011-09-10T21:58:43","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=1308"},"modified":"2011-09-12T10:28:44","modified_gmt":"2011-09-12T08:28:44","slug":"czy-penderecki-tworzyl-noise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2011\/09\/10\/czy-penderecki-tworzyl-noise\/","title":{"rendered":"Czy Penderecki tworzy\u0142 noise?"},"content":{"rendered":"<p>W sensie dos\u0142ownym oczywi\u015bcie tak\u00a0&#8211; w jego m\u0142odzie\u0144czych utworach jest wiele szum\u00f3w i ha\u0142as\u00f3w. Angielski termin <em>noise<\/em> po polsku mo\u017ce by\u0107 okre\u015blany i jako jedno, i jako drugie, ale ostatnio ubawi\u0142o mnie, kiedy przeprowadzaj\u0105cy <a href=\"http:\/\/www.dwutygodnik.com\/artykul\/2549-przed-europejskim-kongresem-kultury-sciana-bialego-halasu.html\">wywiad z Greenwoodem<\/a> u\u017cy\u0142 okre\u015blenia &#8222;bia\u0142y ha\u0142as&#8221;, podczas gdy\u00a0<em>white noise<\/em> to termin akustyczny, kt\u00f3ry po polsku brzmi: szum bia\u0142y. Ale <em>noise<\/em> oznacza te\u017c gatunek rocka, cho\u0107 i na tym gruncie jest wieloznaczny. I w stron\u0119 tego znaczenia cz\u0119\u015bciowo przeni\u00f3s\u0142 motywy z Pendereckiego Aphex Twin.<\/p>\n<p>Schemat dzisiejszego koncertu by\u0142 taki sam, jak wczorajszego: na przemian oryginalne utwory Pendereckiego z wariacjami wok\u00f3\u0142 nich. Utwory te same, nawet z tymi samymi wizualizacjami na ekranach: wszystkie czarno-bia\u0142e, przy <em>Trenie<\/em> jakby fragmenty spopielonych papier\u00f3w, przy <em>Kanonie<\/em> co\u015b w rodzaju drobnicy ze sk\u0142adnicy z\u0142omu, a przy <em>Polymorphii<\/em> &#8211; ruchoma abstrakcja geometryczna troch\u0119 jak z Eschera, jakie\u015b tajemnicze nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 korytarze. Tym razem jednak to, co dzia\u0142o si\u0119 pomi\u0119dzy nimi i po nich, by\u0142o z tymi utworami w kontra\u015bcie, jednocze\u015bnie nie gubi\u0105c \u017ar\u00f3de\u0142, do kt\u00f3rych si\u0119 odnosi\u0142o.<\/p>\n<p>Po <em>Trenie<\/em> &#8211; remix <em>Trenu<\/em>. Zar\u00f3wno od strony d\u017awi\u0119kowej, jak i wizualnej: na ekranach widzieli\u015bmy odkszta\u0142caj\u0105ce si\u0119 w abstrakcje obrazy orkiestry i dyryguj\u0105cego kompozytora. Towarzyszy\u0142y temu w\u0119dr\u00f3wki wi\u0105zek i p\u0142aszczyzn laserowych oraz intensywne zmiany kolor\u00f3w. A d\u017awi\u0119k &#8211; niby klastery i inne efekty z Pendereckiego (pokrewie\u0144stwo by\u0142o s\u0142yszalne), ale spot\u0119gowane do prawdziwego noise&#8217;u. Oj, du\u017co by\u0142o decybeli.<\/p>\n<p>Po <em>Kanonie<\/em> troch\u0119 odmiany, w programie okre\u015blonej jako AFX Set: trzy fragmenty, z kt\u00f3rych dwa pierwsze nie mia\u0142y nic wsp\u00f3lnego z Pendereckim &#8211; pierwszy troch\u0119 przypomina\u0142 obni\u017cony do bas\u00f3w i mocno zg\u0142o\u015bniony gamelan, drugi &#8211; rozstrojone pianino; obu towarzyszy\u0142 te\u017c taniec wi\u0105zek laserowych. Ale trzeci, najd\u0142u\u017cszy fragment nawi\u0105zywa\u0142 zn\u00f3w do Pendereckiego do\u015b\u0107 blisko i anga\u017cowa\u0142 orkiestr\u0119 oraz grup\u0119 \u015bpiewak\u00f3w. Aphex Twin zafundowa\u0142 im na ekranie muzyk\u0119 graficzn\u0105: oznaczona by\u0142a dynamika (od off do ffff) i\u00a0spos\u00f3b artykulacji (co ciekawe, dla smyczk\u00f3w zastosowa\u0142 niekt\u00f3re znaczki stosowane przez Pendereckiego!), a ka\u017cda z kilku grup mia\u0142a sw\u00f3j kolor. Aphex Twin siedzia\u0142 za konsolet\u0105-organami (na wysokim podwy\u017cszeniu za orkiestr\u0105, a przed ekranami) i wszystkim sterowa\u0142 na bie\u017c\u0105co. Ostatnim za\u015b punktem programu by\u0142a <em>Polymorphia Reloaded<\/em>, czyli <em>Polymorphia<\/em> poniek\u0105d od ko\u0144ca odtworzona, czyli od owego akordu C-dur. Zg\u0142o\u015bniona przy tym oczywi\u015bcie i zn\u00f3w ze zmiksowanym obrazem, tym razem w abstrakcj\u0119 przemieni\u0142a si\u0119 sama orkiestra, bez Pendereckiego.<\/p>\n<p>By\u0142o nawet troch\u0119 wi\u0119cej ludzi ni\u017c wczoraj, a aplauz by\u0142 bez w\u0105tpienia wi\u0119kszy. Wida\u0107 by\u0142o, \u017ce Aphex Twin ruszy\u0142 publiczno\u015b\u0107. Ale i Penderecki by\u0142 odbierany z wielkim szacunkiem, jako poniek\u0105d sprawca tego wszystkiego. W ka\u017cdym razie dzi\u015b wynik bli\u017cszy remisu.<\/p>\n<p>PS. Odezw\u0119 si\u0119 pewnie ju\u017c z Krakowa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W sensie dos\u0142ownym oczywi\u015bcie tak\u00a0&#8211; w jego m\u0142odzie\u0144czych utworach jest wiele szum\u00f3w i ha\u0142as\u00f3w. Angielski termin noise po polsku mo\u017ce by\u0107 okre\u015blany i jako jedno, i jako drugie, ale ostatnio ubawi\u0142o mnie, kiedy przeprowadzaj\u0105cy wywiad z Greenwoodem u\u017cy\u0142 okre\u015blenia &#8222;bia\u0142y ha\u0142as&#8221;, podczas gdy\u00a0white noise to termin akustyczny, kt\u00f3ry po polsku brzmi: szum bia\u0142y. Ale noise [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1308"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1308"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1308\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1315,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1308\/revisions\/1315"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1308"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1308"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1308"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}