{"id":132,"date":"2008-03-30T10:29:12","date_gmt":"2008-03-30T09:29:12","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=132"},"modified":"2008-03-30T11:43:18","modified_gmt":"2008-03-30T10:43:18","slug":"dwudziestolecie-zapoznane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2008\/03\/30\/dwudziestolecie-zapoznane\/","title":{"rendered":"Dwudziestolecie zapoznane"},"content":{"rendered":"

Rzutem na ta\u015bm\u0119 (dzi\u015b ostatni dzie\u0144) uda\u0142o mi si\u0119 jeszcze wskoczy\u0107 na wystaw\u0119 „Wyprawa w dwudziestolecie”<\/a> do Muzeum Narodowego. Fascynuj\u0119 si\u0119 t\u0105 epok\u0105 od dawna, zw\u0142aszcza tym, co wnios\u0142a nowego, ale ostatnio tak\u017ce mniej znanymi kierunkami i nazwiskami. Na tej wystawie mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107 wiele odkry\u0107. Sama sobie zda\u0142am spraw\u0119 z tego, do jakiego stopnia propaganda i cenzura\u00a0mia\u0142a wp\u0142yw na znajomo\u015b\u0107 historii sztuki – pewne w\u0105tki, skrz\u0119tnie pomijane, eksponuje si\u0119 dopiero dzi\u015b. Tak jest np. z ca\u0142\u0105 „patriotyczn\u0105” cz\u0119\u015bci\u0105 wystawy, z licznymi portretami Pi\u0142sudskiego (nie wiedzia\u0142am \u017ce portretowa\u0142 go np. Leopold Gottlieb, kt\u00f3ry walczy\u0142 zreszt\u0105 w jego Legionach) i innych person z kr\u0119g\u00f3w w\u0142adzy, z rze\u017abami lotnik\u00f3w (jest tu nawet szkic do Pomnika Lotnika Edmunda Wittiga), z optymistycznymi portretami dzieci jako symbolu nowej przysz\u0142o\u015bci. Triumfalizm pierwszych lat niepodleg\u0142o\u015bci; potem ju\u017c nastr\u00f3j si\u0119 zmienia\u0142…<\/p>\n

Do odkrycia na nowo by\u0142a tu te\u017c ca\u0142a masa nazwisk. Np. Wiktoria Gory\u0144ska (zgin\u0119\u0142a w Ravensbrueck) – na wystawie jest jej pyszny Autoportret z telefonem<\/a><\/em> i Szermierka<\/a><\/em>, a jak poszpera\u0107 w Internecie, mo\u017cna si\u0119 pozachwyca\u0107 jej kociskami, np. tu<\/a> i tu<\/a>, ale i psiskami – tu<\/a>, tu<\/a> i tu<\/a>. Czy Marian Konarski w\u0119druj\u0105cy w kierunku abstrakcji (Szum<\/a><\/em>) i metafory (Noc w przeno\u015bni<\/a><\/em>), zapomniany poza swoim lokalnym \u015brodowiskiem, a zmar\u0142y ledwie 10 lat temu. Jak ju\u017c przy tym nazwisku jeste\u015bmy, to Janina Konarska (nic wsp\u00f3lnego z Marianem) je\u015bli dzi\u015b jest pami\u0119tana, to raczej jako \u017cona S\u0142onimskiego, a by\u0142a \u015bwietn\u0105 malark\u0105 i graficzk\u0105 specjalizuj\u0105c\u0105 si\u0119 w tematyce sportowej (nie uda\u0142o mi si\u0119 znale\u017a\u0107 reprodukcji). Znane s\u0105 nazwiska zwi\u0105zane ze sztuk\u0105 awangardow\u0105, zw\u0142aszcza konstruktywizmem, eksponowane w \u0142\u00f3dzkim Muzeum Sztuki – Strzemi\u0144ski<\/a> i Kobro, Berlewi i Szczuka, Nicz-Borowiakowa i Berman, ale o\u00a0takim Januszu Marii Brzeskim<\/a>, kt\u00f3ry tworzy\u0142 nie tylko grafiki, ale i, jak Berman, fotokola\u017ce<\/a>, ju\u017c zapomnieli\u015bmy (po wojnie by\u0142 grafikiem „Przekroju<\/a>„, ale kr\u00f3tko). A o niekt\u00f3rych nazwiskach nie wie si\u0119 zgo\u0142a nic – sensacyjn\u0105 dla mnie rze\u017ab\u0119 Kobieta z jab\u0142kiem<\/a><\/em> stworzy\u0142a niejaka Mika Mikun, zmar\u0142a w Pary\u017cu dopiero w 1974 r. W Internecie ni \u015bladu informacji.<\/p>\n

Du\u017co oczywi\u015bcie by\u0142o na wystawie na temat: miasto-masa-maszyna. W tonie czasem triumfalistycznym, jak w maszynistycznych obrazach<\/a> Rafa\u0142a Malczewskiego (jak dla mnie o wiele ciekawszego od swego wielbionego w Polsce ojca Jacka), ale\u00a0cz\u0119sto katastroficznym, jak w cyklu Linkego<\/a>. Z kolei kiedy patrz\u0119 na Ulic\u0119<\/a><\/em> Henryka Strenga, kt\u00f3ry podczas wojny przybra\u0142 nazwisko Marek W\u0142odarski<\/a>, nie mog\u0119 nie my\u015ble\u0107 o Ulicy Krokodyli<\/em> Schulza, a jeszcze bardziej o nowatorskiej, zapoznanej tw\u00f3rczo\u015bci Debory Vogel <\/a>(i nie mog\u0119 zapomnie\u0107 o opisie, jak Streng odnalaz\u0142 cia\u0142o zaprzyja\u017anionej z nim pisarki, kt\u00f3rej ksi\u0105\u017ck\u0119 ilustrowa\u0142,\u00a0i jej m\u0119\u017ca, w ruinach zlikwidowanego getta lwowskiego).<\/p>\n

Pokazano te\u017c dla kompletu troch\u0119 wzornictwa i reklamy, dzi\u015b rozczulaj\u0105cej. Bardzo mnie cieszy\u0142a frekwencja na wystawie i\u00a0m\u0142odzi ludzie fotografuj\u0105cy obrazy i obiekty. Wybaczcie wi\u0119c, \u017ce moje fotki<\/a> bywaj\u0105 ma\u0142o wyra\u017ane, ale\u00a0cz\u0119sto nie da\u0142o si\u0119 nad nimi popracowa\u0107…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rzutem na ta\u015bm\u0119 (dzi\u015b ostatni dzie\u0144) uda\u0142o mi si\u0119 jeszcze wskoczy\u0107 na wystaw\u0119 „Wyprawa w dwudziestolecie” do Muzeum Narodowego. Fascynuj\u0119 si\u0119 t\u0105 epok\u0105 od dawna, zw\u0142aszcza tym, co wnios\u0142a nowego, ale ostatnio tak\u017ce mniej znanymi kierunkami i nazwiskami. Na tej wystawie mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107 wiele odkry\u0107. Sama sobie zda\u0142am spraw\u0119 z tego, do jakiego stopnia […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=132"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}