{"id":164,"date":"2008-06-03T01:03:42","date_gmt":"2008-06-02T23:03:42","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=164"},"modified":"2008-06-03T12:44:05","modified_gmt":"2008-06-03T10:44:05","slug":"dobry-brat-mozart-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2008\/06\/03\/dobry-brat-mozart-2\/","title":{"rendered":"Dobry Brat Mozart (2)"},"content":{"rendered":"

Zaczn\u0119 od ma\u0142ego sprostowania. Troch\u0119 by\u0142am nie na czasie, kiedy pisa\u0142am poprzedni wpis – Maurerische Trauermusik<\/em> na koncercie, na kt\u00f3rym b\u0119dziemy, nie b\u0119dzie wykonana. B\u0119d\u0105 dwie kantaty maso\u0144skie – Die Maurerfreude<\/em> KV 471 i Laut verk\u00fcnde unsre Freude<\/em> KV 623, a tak\u017ce dodany utw\u00f3r niemaso\u0144ski, po\u00a0\u0142acinie:\u00a0Venite populi<\/em> KV 260. A przed nimi – fragmenty\u00a0dramatu Thamos, kr\u00f3l Egiptu<\/em> KV 345, od kt\u00f3rego koncert wzi\u0105\u0142 tytu\u0142 (podtytu\u0142 brzmi – liturgia maso\u0144ska, cho\u0107 chyba niewiele ma ten spektakl wsp\u00f3lnego z prawdziwym maso\u0144skim obrz\u0105dkiem).<\/p>\n

Mozart napisa\u0142 muzyk\u0119 do\u00a0Thamosa <\/em>na d\u0142ugo przed wst\u0105pieniem do\u00a0wolnomularstwa. Zamawiaj\u0105cym by\u0142 autor tekstu,\u00a0baron Tobias Philipp von Gebler, wicekanclerz czeskiej kancelarii w Wiedniu, kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 Czcigodnego Lo\u017cy w „Zum neuen Bund”, a p\u00f3\u017aniej\u00a0„Zur neugekr\u00f6nten Hoffnung”, powsta\u0142ej z po\u0142\u0105czenia kilku l\u00f3\u017c, w tym tej, do kt\u00f3rej nale\u017ca\u0142 Mozart.\u00a0Kiedy jednak powsta\u0142a muzyka do Thamosa<\/em>, kompozytor mia\u0142 dopiero 17 lat. Zilustrowa\u0142 on muzycznie dwie sceny z pierwszego i pi\u0105tego aktu sztuki: dwa ch\u00f3ry i\u00a0pi\u0119\u0107\u00a0instrumentalnych\u00a0antrakt\u00f3w. Tre\u015b\u0107 si\u0119ga do czas\u00f3w staro\u017cytnego Egiptu (do kt\u00f3rego symbolika wolnomularska cz\u0119sto si\u0119 odnosi), a muzyk\u0119 Mozarta uznaje si\u0119 za zapowied\u017a Czarodziejskiego fletu<\/em>.<\/p>\n

Alfred Einstein w swojej monografii Mozarta opisywa\u0142 Thamosa<\/em> nast\u0119puj\u0105co:\u00a0„…pierwszy ch\u00f3r<\/a> to pot\u0119\u017cny hymn poranny, powitanie s\u0142o\u0144ca, z uroczystym tutti, powracaj\u0105cym jak w rondzie, i z dzieleniem ch\u00f3ru na m\u0119ski i \u017ce\u0144ski – muzyka finezyjnie wyko\u0144czona, a jednocze\u015bnie wywieraj\u0105ca silne wra\u017cenie” (ja jeszcze tu dodam, \u017ce jeden z motyw\u00f3w w pocz\u0105tkowym ch\u00f3rze rzeczywi\u015bcie jest identyczny z tym, kt\u00f3ry towarzyszy przybyciu Sarastra w Czarodziejskim flecie<\/em>). Mozart, kiedy to pisa\u0142,\u00a0nie zna\u0142 si\u0119 jeszcze na symbolice wolnomularskiej, ale pewne idee znalaz\u0142y tu odzwierciedlenie.<\/p>\n

P\u00f3\u017aniej, ju\u017c jako mason, oddawa\u0142 je nawet poprzez u\u017cycie okre\u015blonych instrument\u00f3w. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w muzykowaniu w maso\u0144skich \u015bwi\u0105tyniach odgrywa\u0142y instrumenty d\u0119te – oboje, klarnety, fagoty. Mozart szczeg\u00f3lnie upodoba\u0142 sobie klarnet, zw\u0142aszcza \u017ce klarnecist\u0105 i basethornist\u0105 by\u0142 jego przyjaciel Anton Stadler, kt\u00f3ry zreszt\u0105 tak\u017ce do\u0142\u0105czy\u0142 do ruchu. Utwory Mozarta z udzia\u0142em klarnetu maj\u0105 w sobie szczeg\u00f3lne, pe\u0142ne zadumy pi\u0119kno. Cz\u0119sto s\u0105 w tonacji A-dur, nie tylko wygodnej dla tego instrumentu, ale i poprzez trzy krzy\u017cyki symbolizuj\u0105cej wa\u017cn\u0105 w wolnomularstwie cyfr\u0119 3. Podobnie zreszt\u0105 jak tr\u00f3jbemolowa tonacja Es-dur (przypomnijmy sobie uwertur\u0119 do Czarodziejskiego fletu<\/em>).<\/p>\n

O symbolice tonacji i innych element\u00f3w muzycznych opowiem w kolejnym odcinku. Tu jeszcze tylko uzupe\u0142ni\u0119 par\u0119 s\u0142\u00f3w o pozosta\u0142ych dzie\u0142ach, kt\u00f3re znajd\u0105 si\u0119 w programie koncertu. W\u0142a\u015bnie w tonacji Es-dur (i z udzia\u0142em oboju i klarnetu) jest Die Maurerfreude<\/a><\/em>\u00a0do tekstu Franza Petrana. To pierwsza prawdziwa kantata maso\u0144ska Mozarta, dedykowana Ignazowi von Bornowi, kt\u00f3ry nada\u0142 godno\u015b\u0107 mistrza zar\u00f3wno kompozytorowi, jak jego ojcu. Kantata uroczysta i pochwalna. A Laut verk\u00fcnde unsre Freude<\/a><\/em>, ostatnie uko\u0144czone dzie\u0142o Mozarta, kt\u00f3re wpisa\u0142 do prowadzonego przez siebie\u00a0rejestru w\u0142asnych kompozycji\u00a0na 20 dni przed \u015bmierci\u0105 (zupe\u0142nie si\u0119 jej w\u00f3wczas nie spodziewa\u0142) – to utw\u00f3r wr\u0119cz radosny, w tonacji C-dur, kt\u00f3ra oznacza pe\u0142ni\u0119, podnios\u0142o\u015b\u0107 i \u015bwiat\u0142o. W tej samej tonacji jest symfonia przezwana (bynajmniej nie przez kompozytora)\u00a0Jowiszow\u0105<\/em>. O tym, co \u0142\u0105czy j\u0105 z ideami maso\u0144skimi, tak\u017ce w nast\u0119pnym odcinku.<\/p>\n

I jeszcze podinscenizowany leciutko\u00a0Thamos<\/em> w Youtube (ca\u0142kiem fajne wykonanie): tu<\/a>, tu<\/a>, tu<\/a>, tu<\/a>, tu<\/a>\u00a0i tu<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zaczn\u0119 od ma\u0142ego sprostowania. Troch\u0119 by\u0142am nie na czasie, kiedy pisa\u0142am poprzedni wpis – Maurerische Trauermusik na koncercie, na kt\u00f3rym b\u0119dziemy, nie b\u0119dzie wykonana. B\u0119d\u0105 dwie kantaty maso\u0144skie – Die Maurerfreude KV 471 i Laut verk\u00fcnde unsre Freude KV 623, a tak\u017ce dodany utw\u00f3r niemaso\u0144ski, po\u00a0\u0142acinie:\u00a0Venite populi KV 260. A przed nimi – fragmenty\u00a0dramatu Thamos, […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/164"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=164"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/164\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=164"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=164"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=164"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}