{"id":180,"date":"2008-07-08T01:41:12","date_gmt":"2008-07-07T23:41:12","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=180"},"modified":"2008-07-08T01:56:47","modified_gmt":"2008-07-07T23:56:47","slug":"music-to-hear-why-hearst-thou-music-sadly","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2008\/07\/08\/music-to-hear-why-hearst-thou-music-sadly\/","title":{"rendered":"Music to hear, why hear’st thou music sadly?"},"content":{"rendered":"

Austriacki kontratenor Arno Raunig z pianist\u0105 Maciejem Grzybowskim wyst\u0105pili w ramach cyklu koncert\u00f3w muzyki wsp\u00f3\u0142czesnej Passage, b\u0119d\u0105cego cz\u0119\u015bci\u0105 Ogrod\u00f3w Muzycznych na dziedzi\u0144cu Zamku Kr\u00f3lewskiego. W pierwszej cz\u0119\u015bci wykonali kilka arii przeznaczonych dla s\u0142ynnego kastrata Farinellego, czyli Carla Broschiego (m.in. napisan\u0105 przez niego samego oraz dwie autorstwa jego brata) i nad tym nie b\u0119d\u0119 si\u0119 rozwodzi\u0107 – nie do\u015b\u0107, \u017ce muzyka pusta i nieciekawa, to pan Raunig Farinellem z pewno\u015bci\u0105 nie jest. Chc\u0119 si\u0119 zatrzyma\u0107 nad dzie\u0142em wykonanym w drugiej cz\u0119\u015bci – Sonetami Szekspira<\/em> Paw\u0142a Mykietyna, kt\u00f3re swego czasu, za dyrekcji Mariusza Treli\u0144skiego,\u00a0ten sam duet przedstawia\u0142 na deskach sceny kameralnej Opery Narodowej w ramach nieod\u017ca\u0142owanego cyklu Terytoria.<\/p>\n

Pawe\u0142 Mykietyn odni\u00f3s\u0142 w\u0142a\u015bnie wielki sukces – otrzyma\u0142 nagrod\u0119 Opus przyznawan\u0105 przez media publiczne. By\u0142a to oczywi\u015bcie inicjatywa nie tych medi\u00f3w, lecz \u015brodowisk tw\u00f3rczych, wychodz\u0105cych z za\u0142o\u017cenia, \u017ce jak ju\u017c stworzy si\u0119 precedens, to trudno b\u0119dzie si\u0119 potem wycofa\u0107 – a obecne w\u0142adze TVP i PR SA podchwyci\u0142y\u00a0rzecz skwapliwie otrzymuj\u0105c do r\u0119ki pretekst, by m\u00f3c udawa\u0107, \u017ce realizuj\u0105 jak\u0105\u015b misj\u0119. Pawe\u0142 otrzyma\u0142 nagrod\u0119 (200 tys. z\u0142) za wykonan\u0105 na inauguracji zesz\u0142orocznej Warszawskiej Jesieni II Symfoni\u0119<\/em> (ciekawostka: pierwszej nie by\u0142o) ca\u0142kowicie s\u0142usznie, bo to dzie\u0142o wybitne; nie wiem, czy rzeczywi\u015bcie oka\u017ce si\u0119 kamieniem milowym, jak m\u00f3wili jurorzy; czas wszystko zweryfikuje. Dla mnie jest to troch\u0119 utw\u00f3r znajduj\u0105cy si\u0119 wp\u00f3\u0142 drogi mi\u0119dzy postmodernistycznymi nawi\u0105zaniami do muzyki przesz\u0142o\u015bci a tym, co dr\u0105\u017cy kompozytora ostatnio – kr\u0105\u017c\u0105cymi b\u0142\u0119dnie i melancholijnie mikrotonami; ca\u0142o\u015b\u0107 jednak wci\u0105ga i zabiera nas w dziwn\u0105, tajemnicz\u0105 podr\u00f3\u017c.<\/p>\n

Z Sonetami Szekspira<\/em> jest inaczej – one s\u0105 jeszcze ca\u0142kowicie postmodernistyczne, dialog z muzyczn\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105 jest tu jednak cienki i erudycyjny, to jednocze\u015bnie dialog z szekspirowskim tekstem i jego znaczeniami, nie \u017cadne na\u015bladownictwo, nie dopowiadanie, ale czasem nawet s\u0142owo id\u0105ce przeciw. Sam Pawe\u0142 m\u00f3wi o utworze tyle, \u017ce\u00a0jest bardzo osobisty i \u017ce napisa\u0142 go dla swojej \u015bwie\u017co w\u00f3wczas po\u015blubionej (2000 r.) \u017cony Kasi. Ale i to nie jest takie proste. Jako \u017ce podmiot liryczny u Szekspira nie jest jednoznaczny – cz\u0119\u015b\u0107 sonet\u00f3w wyra\u017anie skierowana jest do m\u0119\u017cczyzny, cz\u0119\u015b\u0107 do kobiety – i u Mykietyna nie ma jednoznaczno\u015bci: \u015bpiewa je m\u0119\u017cczyzna, ale g\u0142osem kobiecym – kontratenorem. Nie jest to obraz mi\u0142o\u015bci szcz\u0119\u015bliwej, kt\u00f3ra przecie\u017c by\u0142a i (o ile wiem) wci\u0105\u017c jest udzia\u0142em tego ma\u0142\u017ce\u0144stwa – to mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra boli, nawet gdy mo\u017ce zosta\u0107 spe\u0142niona. (Pogodny jest w tym opracowaniu mo\u017ce tylko jeden z sonet\u00f3w, ten oparty na niezbyt przyzwoitych grach s\u0142\u00f3w wok\u00f3\u0142 imienia Will.)<\/p>\n

I co z muzyk\u0105? Niekt\u00f3re fragmenty mog\u0105 kojarzy\u0107 si\u0119 z jak\u0105\u015b o wiele lepsz\u0105 wersj\u0105 Nymana (gdyby Greenaway zna\u0142 Mykietyna…), ale og\u00f3lnie dzie\u0142o jest o wiele bardziej\u00a0wyrafinowane (\u017ceby nie powiedzie\u0107 sofisticated<\/em>). Ostatni z sze\u015bciu wybranych sonet\u00f3w znajduje si\u0119 na p\u0142ycie klasycznych Paszportowc\u00f3w „Polityki” (Pawe\u0142 jest laureatem za rok 1999), ale zatrzymam si\u0119 tu jeszcze na innym, tym, kt\u00f3ry ma temat muzyczny.<\/p>\n

VIII.<\/font><\/span> Music to hear, why hear’st thou music sadly?
\nSweets with sweets war not, joy delights in joy.
\nWhy lovest thou that which thou receivest not gladly,
\nOr else receivest with pleasure thine annoy?
\nIf the true concord of well-tuned sounds,
\nBy unions married, do offend thine ear,
\nThey do but sweetly chide thee, who confounds
\nIn singleness the parts that thou shouldst bear.
\nMark how one string, sweet husband to another,
\nStrikes each in each by mutual ordering,
\nResembling sire and child and happy mother
\nWho all in one, one pleasing note do sing:
\nWhose speechless song, being many, seeming one,
\nSings this to thee: \u201athou single wilt prove none.\u2019<\/font><\/span><\/p>\n

<\/span><\/o:p><\/span>Jak wida\u0107, temat muzyki i ma\u0142\u017ce\u0144stwa – kt\u00f3re \u0142\u0105czy\u0107 ma jeden czynnik: harmonia – przeplata si\u0119 tu stale. Dobre (czyste) nastrojenie, wsp\u00f3lne poruszanie strun, \u015bpiew w jednym tonie (jak by tego nie rozumie\u0107) – to bardziej naturalny stan ni\u017c pr\u00f3ba wy\u015bpiewania samemu paru g\u0142os\u00f3w\u00a0naraz (a co z solist\u0105?!). Co robi z tego Mykietyn? Tworzy aluzj\u0119 do efektu echa, jaki m\u00f3g\u0142by powsta\u0107, gdyby bohater rzeczywi\u015bcie pr\u00f3bowa\u0142 \u015bpiewa\u0107 „dwa w jednym”. I jest to ca\u0142y czas utw\u00f3r jakby podw\u00f3jny, a jednocze\u015bnie w harmoniach bolesny. Czyli oddaje istot\u0119 tekstu Szekspira w spos\u00f3b zupe\u0142nie inny, ni\u017c mo\u017cna by\u0142oby si\u0119 spodziewa\u0107, ale zaskakuj\u0105co adekwatny.\u00a0Szuka\u0142am w sieci\u00a0przyk\u0142ad\u00f3w z muzyki Mykietyna i znalaz\u0142am tylko co\u015b takiego<\/a>…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Austriacki kontratenor Arno Raunig z pianist\u0105 Maciejem Grzybowskim wyst\u0105pili w ramach cyklu koncert\u00f3w muzyki wsp\u00f3\u0142czesnej Passage, b\u0119d\u0105cego cz\u0119\u015bci\u0105 Ogrod\u00f3w Muzycznych na dziedzi\u0144cu Zamku Kr\u00f3lewskiego. W pierwszej cz\u0119\u015bci wykonali kilka arii przeznaczonych dla s\u0142ynnego kastrata Farinellego, czyli Carla Broschiego (m.in. napisan\u0105 przez niego samego oraz dwie autorstwa jego brata) i nad tym nie b\u0119d\u0119 si\u0119 rozwodzi\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/180"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=180"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/180\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=180"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=180"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=180"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}