R\u00f3\u017cne pasticcia ostatnio s\u0142yszymy. Wida\u0107 mamy potrzeb\u0119 powrotu do tych zwyczaj\u00f3w powszechnych w czasach baroku, tym bardziej, \u017ce – jak s\u0142usznie wspomnia\u0142a prof. Ewa \u0141\u0119towska w prelekcji przed transmisj\u0105 w Teatrze Studio – z muzyk\u0105 dzisiejsz\u0105 i maj\u0105c\u0105 co najmniej 70 lat takie manewry s\u0105 ju\u017c ma\u0142o mo\u017cliwe. Wyj\u0105wszy mo\u017ce – dodam – spektakle baletowe, gdzie zestawia si\u0119 r\u00f3\u017cne rodzaje muzyki, ale te\u017c zapewne trzeba uzyska\u0107 na to zgod\u0119.<\/p>\n
W czasach baroku r\u00f3\u017cnie bywa\u0142o, Bach m\u00f3g\u0142 podpisa\u0107 swoim nazwiskiem koncert na czworo skrzypiec Vivaldiego we w\u0142asnej przer\u00f3bce na cztery klawesyny, a styl pozostaje vivaldiowski, \u0142atwo rozpoznawalny. Powszechne by\u0142y tego rodzaju\u00a0sa\u0142atki z w\u0142asnej tw\u00f3rczo\u015bci operowej. Ale \u017ceby w jednym spektaklu po\u0142\u0105czy\u0107 wst\u0119p do jednego z Hymn\u00f3w\u00a0koronacyjnych<\/em> Haendla i\u00a0transkrypcje z suity klawesynowej Rameau z\u00a0ariami Vivaldiego? Kiedy Minkowski tworzy\u0142 „wyobra\u017con\u0105 symfoni\u0119”, trzyma\u0142 si\u0119 tylko Rameau. Ale taki kola\u017c jak ow\u0105 Zaczarowan\u0105 wysp\u0119<\/em> wystawion\u0105 w Met (premiera odby\u0142a si\u0119 w sylwestra) mogli wymy\u015bli\u0107 tylko Amerykanie. A konkretnie dyrektor Met Peter Gelb, kt\u00f3ry zleci\u0142 zadanie sklecenia ca\u0142o\u015bci Jeremy’emu Samsowi.<\/p>\n <\/p>\n Trzeba przyzna\u0107, \u017ce w wi\u0119kszo\u015bci wybrane zosta\u0142y mniej znane fragmenty barokowych dzie\u0142, poza kilkoma ewidentnymi hiciorami. A sam pomys\u0142 polega\u0142 po prostu na tym: zrobi\u0107 z tego patchworku bajk\u0119 dla grzecznych dzieci, da\u0107 \u015bpiewakom w wi\u0119kszo\u015bci zajmuj\u0105cymi si\u0119 innymi epokami po\u015bpiewa\u0107 troch\u0119 baroku (jakby nawet nie umieli, to taka pr\u00f3ba b\u0119dzie dla nich zdrowa), a przy okazji na 71. urodziny zafundowa\u0107 Placidowi Domingo pierwsz\u0105 w jego wieloletniej karierze rol\u0119 boga (Neptuna). Libretto za\u015b oparto na bardzo zmodyfikowanej Burzy<\/em> Szekspira.<\/p>\n Bardzo, poniewa\u017c przede wszystkim trzeba by\u0142o wprowadzi\u0107 tego Neptuna, kt\u00f3rego\u00a0u Szekspira nie ma, podobnie jak nie ma (poza wzmiank\u0105) wied\u017amy Sycorax, matki Kalibana, kt\u00f3ra to rola sta\u0142a si\u0119 polem do popisu wielkiej Joyce DiDonato. Na pocz\u0105tku s\u0142aba i stara, zgn\u0119biona przez Prospera, potem dzi\u0119ki \u015brodkom nadprzyrodzonym m\u0142odniej\u0105ca na powr\u00f3t i pot\u0119\u017cniej\u0105ca, po drodze zaliczaj\u0105ca ari\u0119 wsp\u00f3\u0142czuj\u0105cej matki, na koniec \u0142askawie wybaczaj\u0105ca Prosperowi – no, du\u017cy b\u0142\u0105d ze strony Szekspira, \u017ce jej nie wymy\u015bli\u0142 tak pi\u0119knie.<\/p>\n No i dodatkowe komplikacje, tak\u017ce nowe w stosunku do orygina\u0142u: Ariel sprowadza na wysp\u0119 niew\u0142a\u015bciwy statek (ma sprowadzi\u0107 ten z Ferdinandem, kt\u00f3ry – jak to sobie Prospero, te\u017c inaczej ni\u017c u Szekspira, wymy\u015bli\u0142 – ma si\u0119 zakocha\u0107 w Mirandzie z wzajemno\u015bci\u0105), a dwie pary \u015bwie\u017co po\u015blubionych ma\u0142\u017conk\u00f3w padaj\u0105 ofiar\u0105 czar\u00f3w i pi\u0119trz\u0105 komedi\u0119 pomy\u0142ek, w kt\u00f3r\u0105 wpl\u0105tany jest jeszcze Kaliban. A wszystko to opowiedziane przy tym jest angielszczyzn\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 i potoczn\u0105, co jest ju\u017c kwintesencj\u0105 ameryka\u0144sko\u015bci tego pomys\u0142u.<\/p>\n Zabawa jednak by\u0142a sympatyczna, a i \u015bpiewanie momentami \u015bwietne. David Daniels jako Prospero – pierwszy raz widzia\u0142am dostojnego kontratenora, by\u0142 po prostu znakomity. Kontratenorem by\u0142 te\u017c Ferdinand – Anthony Roth Costanzo, niestety sztywny i p\u0142aski. Wielkie pole do popisu mia\u0142a Danielle de Niese jako Ariel, pi\u0119knie te\u017c wystylizowana wizualnie (tutaj<\/a> j\u0105 zjecha\u0142am, ale wczoraj by\u0142o du\u017co lepiej). Klas\u0105 dla siebie by\u0142 Kaliban – Luca Pisaroni, ten sam, kt\u00f3ry w owym Don Giovannim<\/em> z Kwietniem gra\u0142 Leporella. Ten dwumetrowy chyba niemal przystojniak zosta\u0142 pi\u0119knie zrobiony na ma\u0142piszona i \u015bwietnie si\u0119 bawi\u0142 swoim wizerunkiem (przy k\u0142anianiu si\u0119 nawet wykona\u0142 gest Tarzana z uderzaniem si\u0119 pi\u0119\u015bciami w pier\u015b). O wykonawcach pozosta\u0142ych r\u00f3l wcze\u015bniej nie s\u0142ysza\u0142am, ale te\u017c Met na swojej stronie nie\u00a0by\u0142a nawet uprzejma, by\u00a0poda\u0107 ich nazwiska (poza Mirand\u0105 – Lisette Oropesa).<\/p>\n Na sali Met wida\u0107 by\u0142o du\u017co dzieciak\u00f3w. Ciekawe, jak wytrzyma\u0142y te ponad trzy godziny. Ale inscenizacja by\u0142a na tyle barwna i efektowna, \u017ce pewnie \u015bwietnie si\u0119 bawi\u0142y. A dlaczego Peter Gelb upar\u0142 si\u0119 przy takim w\u0142a\u015bnie pomy\u015ble, a nie wystawi\u0142 po prostu kt\u00f3rej\u015b z oper barokowych?\u00a0W rozmowie z dziennikarzem „New York Timesa”\u00a0stwierdzi\u0142<\/a>, \u017ce chcia\u0142 nada\u0107 muzyce barokowej bardziej wsp\u00f3\u0142czesne tempo. Hmm…<\/p>\n