{"id":197,"date":"2008-08-13T23:14:08","date_gmt":"2008-08-13T21:14:08","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=197"},"modified":"2008-08-13T23:14:08","modified_gmt":"2008-08-13T21:14:08","slug":"zabawy-duzych-chlopcow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2008\/08\/13\/zabawy-duzych-chlopcow\/","title":{"rendered":"Zabawy du\u017cych ch\u0142opc\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Ten wpis chodzi\u0142 za mn\u0105 ju\u017c od dawna, ale ostatnio otrzyma\u0142 wyj\u0105tkowo dramatyczny kontekst. Nie, nie b\u0119d\u0119 si\u0119 wypowiada\u0107\u00a0o politycznej stronie dramatu w Gruzji, od tego s\u0105 inni komentatorzy. Ale niespodziewanie sta\u0142 si\u0119 on elementem wsparcia mojej tezy.<\/em><\/p>\n

G\u00f3ry, stara\u00a0kultura i tradycja, geopolityczne po\u0142o\u017cenie wr\u0119cz generuj\u0105ce nieszcz\u0119\u015bcia, dramaty, a\u00a0co najmniej zale\u017cno\u015b\u0107 od dominuj\u0105cego s\u0105siada. To bardzo interesuj\u0105ce, \u017ce w kilku krainach o tych cechach rozwin\u0119\u0142y si\u0119 podobne formy muzyczne, formy, kt\u00f3re nazwa\u0142am tytu\u0142em niniejszego wpisu. Kilkug\u0142osowe \u015bpiewy m\u0119skie. Tak jak wojny i wojenki s\u0105 zabawami du\u017cych ch\u0142opc\u00f3w, tak w\u0142a\u015bnie s\u0105 nimi i one, i chyba to nie jest przypadek. Nasze \u015bpiewy g\u00f3ralskie te\u017c si\u0119 w tym opisie mieszcz\u0105, ale tu opowiem o tych, kt\u00f3rych w Polsce prawie nie znamy, kt\u00f3re wywodz\u0105 si\u0119 z r\u00f3\u017cnych stron, a kt\u00f3re maj\u0105 pewne zaskakuj\u0105ce cechy wsp\u00f3lne.<\/p>\n

Najpierw pos\u0142uchajmy g\u0142osu w\u0142a\u015bnie z Gruzji. Gruzja, przepi\u0119kna i nieszcz\u0119\u015bliwa kraina. W m\u0142odo\u015bci (pierwszej) marzy\u0142am, \u017ceby wybra\u0107 si\u0119 w tamtejsze g\u00f3ry i to marzenie pozostanie ju\u017c jednym z\u00a0niezrealizowanych.\u00a0Gruzi\u0144skie tradycyjne\u00a0\u015bpiewy zna\u0142am najpierw z nagra\u0144, na \u017cywo zetkn\u0119\u0142am si\u0119 z nimi, gdy na festiwal w Jaros\u0142awiu\u00a0w 2002 roku (w\u0142a\u015bnie zda\u0142am sobie spraw\u0119, \u017ce to ostatnia edycja, na kt\u00f3rej by\u0142am!)\u00a0przyjecha\u0142 zesp\u00f3\u0142 Anczischati<\/a> – kilku facet\u00f3w w sweterkach, kt\u00f3rzy stawali ko\u0142o siebie i \u015bpiewali na g\u0142osy swoj\u0105 tradycyjn\u0105 muzyk\u0119 tak, \u017ce m\u00f3zg stawa\u0142. I to dotyczy\u0142o zar\u00f3wno \u015bpiew\u00f3w religijnych, jak i \u015bwieckich. Oszala\u0142am, kupi\u0142am oczywi\u015bcie ich p\u0142yt\u0119. Na YouTube jest przyk\u0142ad\u00f3w ich \u015bpiewania multum, tylko trzeba si\u0119 dobra\u0107 do opis\u00f3w w rosyjskim alfabecie. A wi\u0119c: tu<\/a>, tu<\/a>, tu<\/a>, a tu ucz\u0105 innych<\/a>. Tu<\/a> troch\u0119 ju\u017c nauczyli (ciekawostka: niekt\u00f3re filmiki wrzuci\u0142a tu Ukrainka, kt\u00f3ra da\u0142a na YouTube tak\u017ce nasz\u0105 Orkiestre \u015bw. Miko\u0142aja). Niestety nie znalaz\u0142am takiego kompletnego wariactwa ludowego z przedziwnym jodlowaniem, kt\u00f3rym zaszokowali mnie ju\u017c do reszty.<\/p>\n

Zaszokowa\u0142o te\u017c, i nie tylko mnie, pewne podobie\u0144stwo ich \u015bpiew\u00f3w do tego, co kilka lat wcze\u015bniej (1995) zaprezentowa\u0142 w Jaros\u0142awiu korsyka\u0144ski zesp\u00f3\u0142 E Voce di u Cumune, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z Marcelem P\u00e9r\u00e8sem i jego Ensemble Organum. Korsyka, wiadomo, wyspa, te\u017c g\u00f3ry, ojczyzna Napoleona, rozdarta mi\u0119dzy wp\u0142ywami francuskimi i w\u0142oskimi, ale osobna i zadziorna. \u015apiewy, kt\u00f3re si\u0119 tam rozwin\u0119\u0142y, mia\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142a zar\u00f3wno w \u015bpiewach pasterskich, jak\u00a0religijnych; zapomniane na wiele lat, dopiero ostatnio si\u0119 odrodzi\u0142y. Zacz\u0119\u0142o powstawa\u0107 coraz wi\u0119cej takich zespo\u0142\u00f3w; nie tylko m\u0119skich zreszt\u0105 dzi\u015b, ale jednak g\u0142\u00f3wnie m\u0119skich. To teraz troch\u0119 przyk\u0142ad\u00f3w: tu<\/a>\u00a0(niestety z dodan\u0105 jak\u0105\u015b paskudn\u0105 elektronik\u0105, ale za to przy okazji troch\u0119 krajobraz\u00f3w), tu<\/a>, tu<\/a>.<\/p>\n

I trzeci przyk\u0142ad. Te\u017c g\u00f3ry, morze, trudna sytuacja geopolityczna. Chorwacja i jej specyficzny gatunek – klapa. T\u0119 nazw\u0119 nadaje si\u0119 dzi\u015b r\u00f3\u017cnym formom, ale prawdziwa tradycyjna klapa to te\u017c zabawa du\u017cych ch\u0142opc\u00f3w \u015bpiewaj\u0105cych bez towarzyszenia instrument\u00f3w. Tak wi\u0119c przyk\u0142ady: tu<\/a>, tu<\/a>, tu<\/a>, tu<\/a>, tu<\/a>.<\/p>\n

Tak patrzymy na tych facet\u00f3w… nawet gesty wykonuj\u0105 podobne, pomagaj\u0105 sobie r\u0119kami, os\u0142aniaj\u0105 ucho. I ju\u017c wiemy – nie oddadz\u0105 ani guzika \ud83d\ude42<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ten wpis chodzi\u0142 za mn\u0105 ju\u017c od dawna, ale ostatnio otrzyma\u0142 wyj\u0105tkowo dramatyczny kontekst. Nie, nie b\u0119d\u0119 si\u0119 wypowiada\u0107\u00a0o politycznej stronie dramatu w Gruzji, od tego s\u0105 inni komentatorzy. Ale niespodziewanie sta\u0142 si\u0119 on elementem wsparcia mojej tezy. G\u00f3ry, stara\u00a0kultura i tradycja, geopolityczne po\u0142o\u017cenie wr\u0119cz generuj\u0105ce nieszcz\u0119\u015bcia, dramaty, a\u00a0co najmniej zale\u017cno\u015b\u0107 od dominuj\u0105cego s\u0105siada. To […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=197"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}